Σχολικά Βιβλία Ιστορίας

Έτυχε να βρεθώ το Σάββατο με μια παρέα εκπαιδευτικών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης διαφόρων ειδικοτήτων. Τους περισσότερους δεν τους ήξερα καλά, αλλά από τις κουβέντες τους κατάλαβα ότι πρόκειται για ανθρώπους με μεράκι για τη δουλειά τους. Τους άκουγα με ενδιαφέρον.
Στην αρχή οι καταλήψεις μονοπώλησαν τη συζήτηση. Αντάλλαξαν εμπειρίες για τον τρόπο οργάνωσής τους, τους υποκινητές / υποστηρικτές, τα προβαλλόμενα αίτια και τα αποτελέσματά τους: γιγάντωμα της ασέβειας και της ασυδοσίας, καταστροφές στην υλικοτεχνική υποδομή, απώλεια διδακτικών ωρών. Έπειτα μια φιλόλογος άρχισε να μας λέει για το βιβλίο Βυζαντινής Ιστορίας της Β΄  Γυμνασίου. Ένα βιβλίο όπου ο βυζαντινός πολιτισμός δεν αναδεικνύεται, ακόμα και η Αγία Σοφία, μας είπε, είναι υποβαθμισμένη, δεν διδάσκονται στα παιδιά οι ένδοξες σελίδες της μεσαιωνικής ιστορίας, αντίθετα προβάλλονται ιδιαίτερα ο δυτικοευρωπαϊκός πολιτισμός και οι εχθροί του βυζαντίου, Άραβες, Τούρκοι κτλ. Τα παραδείγματα που μας ανέφερε ήταν πολλά και κατέληξε λέγοντας ότι θα πρέπει να ζητήσουν την απόσυρση κι αυτού του βιβλίου παρόλο που δεν έχει τα εξόφθαλμα λάθη ούτε προβάλλει κραυγαλέα τους στόχους του, όπως εκείνο της Στ΄ Δημοτικού -είναι «πιο πονηρό» κατέληξε.

Αισθάνομαι πάντα αμηχανία όταν η παρέα -και ειδικά άνθρωποι που δεν ξέρω- συζητάνε για τέτοια θέματα. Κατ’ αρχήν ζητάνε τη γνώμη μου, σαν «πιο ειδικού». Όχι φυσικά για να διαφωτιστούν. Αλλά για να ενισχύσουν την δική τους σε περίπτωση που συμφωνούμε. Κι αν διαφωνούμε, με κατατάσσουν κι εμένα ανάμεσα σε κείνους που, αντί να φωτιστούν τόσα χρόνια στα θρανία, συσκοτίστηκαν. Η αμηχανία μου όμως προέρχεται κυρίως γιατί δεν ξέρω τι να πω. Καταλαβαίνω πού το πάνε οι συνάδελφοι, τις αφετηρίες τους, τα στηρίγματά τους, τις επιδιώξεις τους και γι’ αυτό δεν θέλω, δεν μπορώ να μπω σε μια συζήτηση σωστού / λάθους. Ακόμα κι αν διαφωνώ δεν σημαίνει ότι εγώ έχω δίκιο. Βλέπουμε τα πράγματα διαφορετικά. Έχουμε άλλη ιεράρχηση αξιών, προσβλέπουμε σε διαφορετικά πράγματα.

Στις ανθρώπινες σχέσεις είναι δύσκολο να αποφανθεί κανείς με ένα «ναι» ή ένα «όχι». Και η ιστορία περιγράφει πάντα, παντού, πάντοτε ανθρώπινες σχέσεις. Γι’ αυτό μου είναι δύσκολο να μαυρίσω ή να ασπρίσω. Οι περιοχές του γκρίζου είναι αχανείς. Και οι αποχρώσεις του αναρίθμητες. Προσθέστε σ’ αυτό και ότι όταν εμφανίζεται μια μεγάλη ιδέα, ανατρέπει την ανάγνωση της ιστορίας που γνωρίζαμε ως τότε. Η ιδέα περί έθνους ή ο Μαρξισμός, για να αναφέρω δυο γνωστά παραδείγματα, ανέτρεψαν την εικόνα που είχαμε για την αρχαιότητα, τον μεσαίωνα, τις μεγάλες αυτοκρατορίες του παρελθόντος, τους στασιαστές και τους αιρετικούς. Κάθε επιστήμονας και κάθε πολίτης έχει το απόλυτο δικαίωμα να διαλέξει την ανάγνωση της ιστορίας που του ταιριάζει / τον πείθει/ τον αναπαύει/ του αρέσει/ τον συμφέρει/ …/ περισσότερο. Το τι ιστορία όμως θα διδάσκεται στα σχολειά, είναι άλλη υπόθεση.

Κατά τη γνώμη μου, το πρόβλημα δημιουργείται γιατί το ελληνικό κράτος, από την μεταπολίτευση και δώθε, δεν έχει αποφασίσει τι είδους πολίτη θέλει να δημιουργήσει στα σχολεία του. Τι πρότυπο θέλει να περάσει στα παιδιά. Θέλουμε πολίτες πρακτικούς, θετικούς, εργατικούς, φιλοσοφούντες, καλλιτεχνίζοντες, εθνοκεντρικούς, κοσμοπολίτες, ανεκτικούς, τι; Ποιο πρότυπο προβάλλεται στα σχολεία; Γιατί παράγουμε μόνο ανεύθυνους κομπορρήμονες και τεμπέληδες συνδικαλιζόμενους; Αν αποφασίσουμε πώς θέλουμε να είναι ο έλληνας, θα καταρτίσουμε το ανάλογο πρόγραμμα σπουδών, θα γράψουμε και τα ανάλογα βιβλία και θα σταματήσουμε ίσως να αναλωνόμαστε σε δημόσιους διαξιφισμούς για τα σχολικά εγχειρίδια.

Και μια διευκρίνιση: Πιο πάνω αναφέρομαι στην ερμηνεία, την ανάγνωση των δεδομένων ιστορικών γεγονότων. Το ιστορικό συμβάν, με άλλα λόγια, υφίσταται αντικειμενικά, υποκειμενική είναι η θεώρησή του.
Το βιβλίο της κας Ρεπούση είχε πολλά λάθη και στα αντικειμενικά γεγονότα και γι’ αυτό δεν μπορούσε να σταθεί στην τάξη. Αναρωτιέμαι λοιπόν γιατί κάποιοι εντάσσουν την απόσυρσή του σε μια γενικότερη συντηρητική στροφή της κυβέρνησης; Είναι προοδευτικό να χρονολογείς λάθος τα γεγονότα;

Advertisements

One thought on “Σχολικά Βιβλία Ιστορίας

  1. ioanna 14/11/2007 στο 8:17 μμ Reply

    Ευχαριστούμε πολύ για τα καλά σου λόγια. Το ξεκινήσαμε τυχαία και στην πορεία ανακαλύψαμε ότι μας αρέσει πολύ. Αν θες ρίξε μια ματιά και στο http://www.ioanninanews.gr

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: