Monthly Archives: Απρίλιος 2008

Απόπειρα λογοκλοπής του κειμένου μου για τον Πρόδρομο Τσαουσάκη;

Στη συζήτηση «Μια σπουδαία και συνάμα παρεξηγημένη μουσική» που άνοιξε στο AVClub, κάποιος κος Meletov παραθέτει στα σχόλια αυτολεξεί το κείμενό μου για τον Πρόδρομο Τσαουσάκη. Δεν αναφέρει ποιος το έγραψε ή από πού το πήρε, στο τέλος όμως υπάρχει το url του μπλογκ μου. Αυτό δεν θα το παρεξηγούσα: Ο άνθρωπος μπορεί να μην ξέρει πώς να παραπέμπει σωστά.

Όμως

Σε απάντηση σχολίου που ακολούθησε γράφει ότι είναι αποσπάσματα από κείμενα άλλων -που προφανώς ο ίδιος τα συνέθεσε σε μια ενότητα.

Αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό για δυο λόγους:

1. Το κείμενο το έγραψα εγώ.

2. Πρόκειται για πρωτότυπο κείμενο κι όχι για σύνθεση. Όταν αντλώ, όπου αντλώ (πληροφορίες, κείμενα, υλικό) πάντα αναφέρω και την πηγή.

Ελπίζω να υπάρξει διόρθωση. Είναι κρίμα να επιβεβαιωθούν για ακόμα μια φορά τα περί ζούγκλας του διαδικτύου…

Update: Θέλω να ενημερώσω όλους τους φίλους και όσους ενδιαφέρονται σχετικά, ότι η αντίδραση των διαχειριστών και των μελών του AVClub στην δημιουργηθείσα κατάσταση ήταν άμεση, με αποτέλεσμα να μπορούμε όχι μόνο να θεωρήσουμε το όλο θέμα λήξαν. Θέλω να τους ευχαριστήσω θερμά κι από εδώ για την κατανόηση και την άμεση αντίδρασή τους.

Σκέφτηκα προς στιγμήν να αφαιρέσω εντελώς ετούτη την ανάρτηση, αλλά μετά αποφάσισα να την κρατήσω (αντικαθιστώντας τα θαυμαστικά του τέλους με ένα ερωτηματικό) προσθέτοντας την εξέλιξη της υπόθεσης, γιατί πολλά συμπεράσματα -θετικά- μπορούν να εξαχθούν.

Advertisements

Batman, The Spirit και Indy: Νέες αφίσες…

Κι ενώ τα κινηματογραφοφιλικά site έχουν αρχίσει να χύνουν καντάρια πίξελ στην επερχόμενη επανεμφάνιση του Mel Gibson μπροστά από τις κάμερες (θα τον σκηνοθετήσει ο M. Campbell του Casino Royale), εγώ μαζεύω αφίσες από τις πιο αναμενόμενες ταινίες και σας παρουσιάζω τις τρεις καλλίτερες:

1. Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull

Θα μου πείτε: Μα τι το εξαιρετικό έχει; Μια κλασική αφίσα Indy είναι. Μα αυτό ακριβώς αγαπητοί μου. Μια κλασική αφίσα και ταινία του Indy θέλουμε να είναι… Σημειώστε: 22 Μαΐου ξεκινά η προβολή της.

2. Batman: The Dark Knight

Στις 18 Ιουνίου η καινούργια Batman ταινία, φτιαγμένη από τους συντελεστές της προηγούμενης.

Η αναφορά στην 11/9 είναι εμφανής. Φαίνεται ότι οι δημιουργοί της ταινίας θέλησαν εκτός από τον τίτλο και στην ουσία της ιστορίας να ακολουθήσουν το «δόγμα» Miller (ότι οι ήρωες των κόμιξ πρέπει να ασχολούνται με τις πραγματικές απειλές και όχι με φανταστικούς αναληθοφανείς κακούς -έχω αναφερθεί διεξοδικά σε παλαιότερο κείμενο). Περιμένουμε…

3. The Spirit

Σε σκηνοθεσία του Fr. Miller, που λέγαμε και προηγουμένως

Η ταινία αυτή αργεί. Δεν θα παιχτεί το καλοκαίρι, αλλά τον χειμώνα, με το καινούργιο χρόνο. Η αφίσα της όμως είναι εξαιρετική και δεν μπορούσε να παραληφθεί.

Συμπέρασμα: Όλα καλά κι όλα ωραία… Το μόνο πρόβλημα είναι ότι ετοιμαζόμαστε να δούμε νέες εκδοχές πραγμάτων που έχουμε ήδη δει. Κι αυτό δεν με απασχολεί τόσο, όσο η απουσία δραματικών έργων…

Χριστός Ανέστη!

Χριστός Ανέστη!

Χρόνια Πολλά!

Να ένας χαιρετισμός, που όσες φορές και να τον πεις, τo χαίρεσαι σαν να είναι η πρώτη. Που γεμίζει το στόμα και την καρδιά. Που δεν γνωρίζει όρια και σύνορα, ούτε χωρικά ούτε χρονικά. Χριστός Ανέστη! λοιπόν. Να κι ένα υπέροχο τραγούδι από την Ρωσία που ονομάζεται ακριβώς έτσι ХРИСТОС ВОСКРЕСЕ!, δηλαδή Χριστός Ανέστη!

Χρόνια πολλά και στους Γιωργάδες και τις Γεωργίες μας… Χιλιόχρονοι κι ευτυχισμένοι!

Πάσχα

Σε όλους τους φίλους του μπλογκ εύχομαι από καρδιάς

Χριστός Ανέστη

Ευτυχισμένοι, φωτισμένοι, χαρούμενοι. Ας είμαστε όλοι πάντα ανάμεσα σε ανθρώπους που μας αγαπάνε και μας νοιάζονται.

Νίκου Γκάτσου: Μεγάλη Πέμπτη

Από τον κύκλο τραγουδιών του Ν. Γκάτσου «Μέρες Επιταφίου», που δεν έχει μελοποιηθεί και βρίσκεται στον τόμο Όλα τα τραγούδια (εκδ. Πατάκη, σελ. 601), αντιγράφω σε πολυτονικό:

Μεγάλη Πέμπτη

.

Τὰ ἔργα του ἀληθινὰ καὶ οἱ ὁδοί του εὐθεῖαι

.

Αὐτὸς πού κρέμασε τὸν ἥλιο

στό μεσοδόκι τ’ οὐρανοῦ

κρέμεται σήμερα σε ξύλο –

ἵλεως Κύριε γενοῦ!

Καί στ’ ἀσπαλάθια τῆς ἔρήμου

μια μάνα φώναξε: «παιδί μου»!

.

Διὰ ξύλου τὰ τέκνα τοῦ Ἀδὰμ

Παραδείσου γεγόνασι ἄποικοι.

.

Μέ τοῦ Ἀπριλιοῦ τ’ ἀρχαῖα μάγια

μὲ τῶν δαιμόνων τὸ φιλί

μπῆκε στὸ σπίτι κουκουβάγια

μπῆκε κοράκι στὴν αὐλή.

Κι ὅλα τ’ ἀγρίμια στὸ λαγκάδι

πῆραν τὸ δρόμο γιὰ τὸν Ἅδη.

.

Ἐλήλυθε εἰς τὴν γῆν ἵνα μαρτυρήσῃ τῇ ἀληθείᾳ.

.

Θά ξανασπείρει καλοκαίρια

στὴν ἄγρια παγωνιά τοῦ νοῦ

αὐτὸς ποὺ κάρφωσε τ’ ἀστέρια

στὴν ἅγια σκέπη τ’ οὐρανοῦ.

Κι ἐγώ κι ἐσὺ κι ἐμεῖς κι οἱ ἄλλοι

θὰ γεννηθοῦμε τότε πάλι.

.

Οὗτος ἔστιν ἡ ζωὴ καὶ τὸ φῶς καὶ ἡ εἰρήνη τοῦ κόσμου.

Ο Γιώργος Χειμωνάς και το Τροπάριο της Κασσιανής

Τον Νοέμβριο του 1986 το περιοδικό Χάρτης (τ. 21-23) κυκλοφόρησε με ένα ιστορικό αφιέρωμα στον Οδυσσέα Ελύτη. Ο Γιώργος Χειμωνάς αφιερώνει στον ποιητή την μετάφραση του πασίγνωστου τροπαρίου της Κασσιανής, που ψάλλεται τα βράδια της Μ. Τρίτης. Δεν χρειάζεται να πούμε τίποτα ούτε για το τροπάρι, ούτε φυσικά για τον Χειμωνά. Το αντιγράφω σε πολυτονικό, όπως δημοσιεύτηκε στις σελίδες 474-5:

Γιῶργος Χειμωνᾶς

 

ΠΟΙΗΜΑ ΚΑΣΣΙΑΝΗΣ ΜΟΝΑΧΗΣ

 

Κύριε

Ἐγώ ἡ γυναίκα

ἡ μολυσμένη τῶν ἁμαρτιῶν

 

στά σπλάχνα μου αἰσθάνθηκα τήν θεότητά σου

κι ἔγινα μυροφόρος

Με ὀδυρμούς μῦρα

ἀκουμπῶ ἐμπρός ἀπό τόν τάφο σου

 

 

Τά σπλάχνα μου ἡνύχτα τά κατέχει

Μανία ἡ ἀκολασία μου

Σκοτάδι καί θάνατος τῆς σελήνης

ὁ ἔρως μου τῆς ἁμαρτίας

 

Πᾶρε τὰ μάτια μου μαζί μέ τά δάκρυά τους ἐσύ

πού ὅρισες ἡ θάλασσα νά κατάγεται ἀπό τα σύννεφφα

 

Κλῖνε πάνω ἀπὸ τὸν στεναγμὸ

τὸν πιὸ βαθύ τῆς καρδιᾶς μου

Ἐσύ πού ἔκαμψες τούς οὐρανούς

γιά νά χωρέσει τό ἄφατο

 

Θέλω να φιλήσω τα πόδια σου τά ἀνέγγιχτα

καί νά τά προστατεύω

μέσα στίς θηλειές τῶν μαλλιῶν μου

 

Στό σούρουπο τοῦ παράδεισου ἡ Εὔα

τούς κρότους ἀκούει καί ταράζεται

τρόμαξε καί ἐκρύφτη

 

Σωτῆρα μου καί τῶν ψυχῶν σωτῆρα

Ποιός τό κουβάρι τῶν ἁμαρτιῶν μου

θά ἔρθει νά ξετυλίξει

Στῆς τιμωρίας σου τήν ἄβυσσο

ποιος πῶς νά κρατηθεί

 

Μήν ἀποστρέψεις τό βλέμμα σου ἀπό πάνω μου

Βλέπε με. Τήν δούλη σου

 

Ἐσύ πού εἶσαι τό ἔλεος

Το Γεροντικό

Η εποποιία του αιγυπτιακού αναχωρητισμού -η δημιουργία δηλαδή του μοναστικού κινήματος- καταγράφεται σε αρκετές πηγές της εποχής: Βίος και πολιτεία του οσίου Αντωνίου, Λαυσαϊκή Ιστορία, Η Κατ’ Αίγυπτον των μοναχών Ιστορία, στην Εκκλησιαστική Ιστορία του Ευαγρίου και άλλων και στα Αποφθέγματα Γερόντων. Αυτό το τελευταίο, που είναι πιο γνωστό ως Γεροντικόν ή Πατερικόν, περιγράφει γλαφυρά τον βίο των πρώτων μοναχών και άσκησε την μεγαλύτερη επιρροή σε σύγχρονους και μεταγενέστερους, μετά φυσικά από τον βίο του Αντωνίου, που έγραψε ο αγ. Αθανάσιος.

Το Γεροντικόν πήρε την μορφή με την οποία το γνωρίζουμε σήμερα στις αρχές του 5ου αιώνα. Είναι η εποχή που οι συνεχείς βαρβαρικές επιδρομές κατέστρεψαν ολοκληρωτικά τις κοινότητες της αιγυπτιακής ερήμου και εξανάγκασαν τους αββάδες που επέζησαν να αναζητήσουν στην Παλαιστίνη και το Σινά μέρος για να ησυχάσουν. Για να μην χαθεί η παράδοση που είχε στο μεταξύ δημιουργηθεί, συντάχθηκε το Γεροντικό. Το έργο γράφτηκε εξ αρχής στα Ελληνικά, παρότι οι γέροντες, φτωχοί αγρότες στην πλειοψηφία τους, μιλούσαν Κοπτικά. Αμέσως όμως εκπονήθηκε πλήθος μεταφράσεων, γεγονός που δηλώνει και την σημασία του έργου.

Σχ�διο που βρ�θηκε στη λαύρα των Κελλίων

Το Γεροντικόν δεν είναι συστηματικό βιβλίο. Αποτελείται από σύντομα κείμενα, τα οποία συνήθως περιγράφουν κάποιο περιστατικό ή αποτυπώνουν την διδασκαλία ενός γέροντα, και είναι ταξινομημένα αλφαβητικά κατά το όνομα του αββά στον οποίο αναφέρονται. Η πηγή τους είναι η λαύρα της Σκήτης, οπού φαίνεται ότι αποτελούσε μια κοινότητα με απόλυτη συνείδηση της μοναδικότητάς της όχι μόνο σε σχέση με τους κοσμικούς, αλλά και σε σχέση με τις άλλες μοναστικές κοινότητες. Καθώς το ένα απόφθεγμα διαδέχεται το άλλο, παραδίδεται η ιστορία του μοναχισμού της περιοχής. Μια ιστορία μικρογεγονότων, που δεν είναι τίποτα παραπάνω και τίποτα παρακάτω από την εξιστόρηση των σχέσεων των αββάδων μεταξύ τους, με τους μαθητές τους, με τις γειτονικές μοναστικές κοινότητες, με τους επισκέπτες τους, με τον κόσμο.

Αυτό που εντυπωσιάζει τον αναγνώστη που έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με το Γεροντικό είναι η λιτότητα της έκφρασης: Εδώ δεν θα βρείτε τις περίτεχνες ρητορικές περικοκλάδες των μεταγενέστερων αγιολογικών κειμένων. Απουσιάζουν πλήρως οι περιττές περιγραφές, ο ευσεβισμός, τα προσχήματα, ο πουριτανισμός. Η απαντήσεις των αββάδων στο σύνηθες αίτημα «πες μου λόγο» είναι άμεσες, σαφείς, καθαρές, ευθείες. Τσεκουράτες. Οι διδασκαλίες τους δεν αφορούν ποτέ δογματικά ή άλλα θεωρητικά ζητήματα. Οι γέροντες αρνούνται να ασχοληθούν με αυτά. Μιλάνε μόνο για πρακτικά θέματα, της ψυχής, για την καθημερινότητά τους, τους πειρασμούς και τα πάθη τους. Έχοντας απόλυτη συνείδηση της πολυπλοκότητας και της μοναδικότητας του κάθε ανθρώπου, αποφεύγουν να θέτουν γενικούς κανόνες, αλλά πάντα κατά περίπτωση αποφαίνονται. Δεν είναι ασύνηθες ένας γέροντας να λέει εντελώς διαφορετικά πράγματα από κάποιον άλλον. Η πρόθεση και ο στόχος είναι το ενοποιητικό στοιχείο. Όμως εξαιτίας αυτής της ποικιλίας μπορεί να βρει ο καθένας αυτό που τον αφορά πιο πολύ. Να μια τέτοια ιστορία:

Κάποιος αδελφός ρώτησε τον αββά Ματώη:

«Τι να κάνω που η γλώσσα μου με στεναχωρεί γιατί, όταν βρίσκομαι μαζί με άλλους ανθρώπους, δεν μπορώ να την συγκρατήσω, τους κατακρίνω και τους ελέγχω για κάθε καλή πράξη; Τι να κάνω;»

Και ο γέροντας αποκρίθηκε:

«Αν δεν είσαι κύριος του εαυτού σου, ζήσε καταμόνας, γιατί αυτό είναι αρρώστια. Όποιος μένει με άλλους οφείλει να μην είναι τετράγωνος αλλά στρογγυλός, για να κυλάει προς όλους».