1453: Δευτέρα, 28 Μαΐου

Στις 28 Μαΐου, Δευτέρα, ο Μωάμεθ άφησε τους άνδρες του να αναπαυθούν. Σα νύχτωσε, έδωσε εντολή να ανάψουν φωτιές μεγάλες σ’ όλο το στρατόπεδο και να προσευχηθούν.

Ο Κωνσταντίνος προσπάθησε να ενθαρρύνει τον λαό. Έδωσε εντολή να γίνει λιτανεία των ιερών εικόνων στα ρημαγμένα τείχη της Πόλης. Όλος ο λαός, παραμονή του τέλους, συνάχθηκε παραμερίζοντας τις διαφορές του. Κι όλοι προσευχήθηκαν για την σωτηρία της αυτοκρατορίας. Έπειτα ο Κωνσταντίνος τους μίλησε. Ο Λεονάρδος ο Χίος ήταν παρών και κατέγραψε τα λόγια του Αυτοκράτορα στην επιστολή που έστειλε λίγες μέρες μετά την άλωση στον πάπα, όπου του εξιστορούσε τα όσα είχαν γίνει. Μεταφράζω:

Κύριοι, ένδοξοι άρχοντες του στρατού, ευσεβέστατοι συμπολεμιστές μας, βλέπουμε την ώρα της μάχης να πλησιάζει. Θέλησα λοιπόν να συγκεντρωθείτε εδώ, για να σας επισημάνω ότι πρέπει όλοι μαζί να συμπαραταχθούμε περισσότερο από ποτέ αποφασισμένοι. Πάντοτε πολεμούσατε τους άπιστους ένδοξα. Τώρα, η υπεράσπιση της πατρίδας σας και της Βασιλίδος των πόλεων, που επί πενήντα και δύο μέρες επιβουλεύονται οι άπιστοι Τούρκοι, εξαρτάται από το υψηλό σας πνεύμα. Μη φοβάστε που τα τείχη ξέφτισαν από τον βομβαρδισμό των εχθρών. Διότι η δύναμή σας προέρχεται από την χάρη του Θεού, κι αυτό πρέπει να το δείξετε προτάσσοντας τα όπλα και κραδαίνοντας τα ξίφη σας εναντίον των εχθρών. Ξέρω ότι αυτός ο απείθαρχος όχλος θα ορμήσει πάνω σας με αλαλαγμούς και ασταμάτητες βολές τόξων. Αυτά δεν θα βλάψουν το κορμί σας, γιατί βλέπω πως είναι καλά προφυλαγμένο απ’ τις πανοπλίες. Θα χτυπήσουν τα τείχη, τις πανοπλίες, τις ασπίδες μας. (…)

Γνωρίζετε ότι ο ανόσιος κι άπιστος πολέμιος παράνομα διατάραξε την ειρήνη. Ότι παραβίασε τους όρκους και τις συνθήκες πού ‘χε συνάψει μαζί μας. Ότι κατέσφαξε τους αγρότες μας την ώρα της συγκομιδής˙ ότι ύψωσε κάστρο στην Προποντίδα σα να μπορούσε να καταβροχθίσει τους χριστιανούς˙ ότι με πρόφαση την ειρήνη κύκλωσε τον Γαλατά. Τώρα απειλεί να καταλάβει την Πόλη του Μεγάλου Κωνσταντίνου, την Πόλη των πατέρων σας, την καταφυγή όλων των χριστιανών, τον φύλακα όλων των Ελλήνων, και να βεβηλώσει τους αγίους ναούς του Θεού μετατρέποντάς τους σε στάβλους για τ’ άλογά του.

Εσείς, άρχοντές μου, αδέρφια μου, παιδιά μου, η αιώνια δόξα των χριστιανών είναι στα χέρια σας. Άνδρες της Γένοβας, άνδρες θαρραλέοι και ένδοξοι για τις ατέλειωτες νίκες σας. Άνδρες που πάντοτε προφυλάσσατε τούτη την Πόλη, την μάνα σας, δείξτε και τώρα την γενναιότητα σας και το μαχητικό σας πνεύμα ενάντια σε κείνους με αντρίκειο σθένος. Άνδρες της Βενετίας, είστε οι πιο γενναίοι ήρωες, που τα ξίφη σας έκαμαν πολλές φορές τούρκικο αίμα να ρέει, και που έχετε στείλει τόσα πολλά πλοία με τόσες άπιστες ψυχές στον βυθό (…) Λατρέψατε αυτή την Πόλη σαν να ‘ταν δική σας, ας ετοιμαστεί το πνεύμα σας για την μάχη. Κι εσείς συντρόφοι μου στα όπλα, να υπακούτε στις διαταγές των αρχηγών σας, γνωρίζοντας ότι αυτή είναι η μέρα της δόξας, η μέρα κατά την οποία, αν χύσετε και μιαν ακόμα σταγόνα απ’ το αίμα σας, θα κερδίσετε το στεφάνι του μαρτυρίου και αιώνια δόξα[1].

Η δημηγορία του αυτοκράτορα ενίσχυσε το ηθικό των πολιορκημένων. Η Αγία Σοφία στέγασε τον λαό στην τελευταία λειτουργία, κατά την οποία ο Κωνσταντίνος κοινώνησε των αχράντων μυστηρίων. Κι όταν η νύχτα σκέπασε τον Βόσπορο και το σκοτάδι παραβιαζόταν από τις φωτιές των Οθωμανών, πολλοί ήταν εκείνοι που έμειναν άγρυπνοι στην Μεγάλη Εκκλησία προσευχόμενοι. Ο Κωνσταντίνος Δραγάσης Παλαιολόγος άγρυπνος περίμενε την αυγή στις πολεμίστρες…


[1] PG, τ. 159, στ. 938-9. Ο Νicol στο The Immortal emperor, σελ 67-8, παραθέτει αγγλική μετφρ. στην οποία εν πολλοίς στηρίχθηκε και η δική μας προσπάθεια. Η τελευταία δημηγορία μας σώζεται επίσης πιο εκτεταμένη και στον ψευδο-Φραντζή, Chron. maius, ο.π., σελ. 424-22.

Advertisements

9 thoughts on “1453: Δευτέρα, 28 Μαΐου

  1. agorafoviagr 27/05/2008 στο 8:54 μμ Reply

    Φίλε μου favasileiou πολύ όμορφα και τα δύο σου κείμενα. Δεν ξέρω αν ακόμα διδάσκονται όπως τα μάθαμε. Ελπίζω να διδάσκονται. Ελπίζω να μη διαβάσω ότι όταν μπήκανε οι Τούρκοι στην Πόλη, ο λαός συνωστιζόταν!!
    Με αγάπη πάντα
    Agorafoviagr

  2. ilias 28/05/2008 στο 8:52 πμ Reply

    Φώτη πολύ καλό. Γράψε κάτι και για τον μύθο της Κεκρόπορτας.
    Κάπου είχα ακούσει ότι η Πόλη έπεσε με εκ των έσω προδοσία.

  3. gtrygas 28/05/2008 στο 9:08 πμ Reply

    @agorafoviagr
    την Ρεπούση φίλε την στείλαν πίσω στο μαντρί της, και όσο για την Γιαννάκου, αν και δεν χαίρομαι για την κατάσταση της, μπορεί και να πληρώνει τις αμαρτίες της!

    @fvasileiou
    Εξαιρετικά κείμενα φίλε!

    Παιδιά ρίξτε μια ματιά και σε μία πολύ ενδιαφέρουσα άποψη για το πως διαβρώνονται οι συνειδήσεις στις μέρες μας.

    Εδώ το κείμενο

  4. Adonios 28/05/2008 στο 9:17 πμ Reply

    Μορφή ηρωικός μέχρι το τέλος ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος…
    Δεν μπορώ να φανταστώ τι θα είχε γίνει αν την εποχή εκείνη δεν ήταν αυτός ο αυτοκράτορας!

  5. fvasileiou 28/05/2008 στο 10:38 πμ Reply

    @agorafoviagr
    Ειλικρινά δεν ξέρω τι μαθαίνουν τα παιδιά στο σχολείο. Πάντως η Β΄ Άλωση της Πόλης είναι από τα πιο συγκινητικά ιστορικά γεγονότα. Και δύσκολα μπορείς αφαιρέσεις την συγκίνηση χωρίς να παραποιήσεις τα γεγονότα. Αλλά κάπως έτσι δεν έγινε με την Καταστροφή;

    @ilias
    Στο γ’ μέρος που ακολουθεί θα αναφέρομαι και στην Κερκόπορτα…

    @gtrygas
    Όταν ρώτησαν τον Χριστό αν ο τυφλός πληρώνει τις αμαρτίες του, απάντησε όχι, είναι τυφλός για να δοξαστεί ο Θεός. Θέλω να πω: Δεν θέλω τέτοια εδώ.

    @Adonios
    «Αυτός!
    Ο Τελευταίος Έλληνας»
    Που γράφει και ο Ελύτης για τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο…

  6. gtrygas 28/05/2008 στο 4:31 μμ Reply

    Αγαπητέ fvasileiou δεν το εννοούσα έτσι, εννούσα ότι οι καιροί στους οποίους κάποιος επιδικνύει αλαζονεία φαντάζουν τόσο τραγικοί, στην δοκιμασία… Παρόλα αυτά με συγχωρείς, δεν ήθελα να ακουστεί έτσι μέσα στο μπλογκ σου.

  7. Ακέστωρ 28/05/2008 στο 4:45 μμ Reply

    Ευτυχώς που υπάρχουν σελίδες σαν τη δική σου, Φώτη, και παρηγορούμαστε. Ας μην ανησυχούν οι φίλοι συναναγνώστες, κάτι θα βρει η διανόηση για να προσάψει στον Κωνσταντίνο. Δε μπορεί, βασιλιάς ήταν , κάτι άξιο κατηγορίας θα του βρουν. Ίσως π.χ. το ότι δεν κατέθεσε στεφάνι σε κανένα σουλτανικό τουρμπέ ή ότι δεν έκανε καμμία κουμπαριά.

  8. fvasileiou 28/05/2008 στο 6:20 μμ Reply

    @gtrypas
    Δεκτόν.
    Οι καιροί είναι περίεργοι και πρέπει να είμαστε πιο προσεκτικοί σε κάποια πράγματα…

    @Ακέστωρ
    Και σαν τη δική σου φίλε μου.
    Σε ευχαριστώ!

  9. tdjm 29/05/2008 στο 9:39 πμ Reply

    H Scaly πέρασε για την συνιθισμένη της καλημέρα… Πέρασε το κατώφλι νωχελικά και με το βλέμμα της ,αναζήτησε τον Μώλντερ. Τον είδε ξαπλωμένο στον καναπέ ,να κοιμάται βαριά.Πλησίασε το γραφείο και με την γυναικεία της περιέργεια ,ανοιξε το σημειωματάριο του..
    Κι άλλο κείμενο , σκέφτηκε.
    Μα που βρίσκει το χρόνο πια αυτός ο άνθρωπος.
    Βιαζόταν ,ως συνήθως και αρκέστηκε να αφήσει σημείωμα….

    Θα επανέλθω Μώλντερ………..
    Είμαι περίεργη να δω γιατί ξενύχτησες πάλι χτες βράδυ ???

    υγ χιχιχιχιχι Την καλημέρα μου ….(συνεχίζεται…)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: