James Ellroy: Αμερικάνικο Ταξίδι Θανάτου

Η Αμερική δεν υπήρξε ποτέ αθώα. Χάσαμε την παρθενιά μας στα μισά του δρόμου και μετά κοιτάζουμε το παρελθόν μας δίχως μετάνοια. Δεν μπορείς να αποδώσεις την πτώση μας από τον παράδεισο σε κανένα μεμονωμένο γεγονός ή σύνολο περιστάσεων. Δεν γίνεται να χάσεις κάτι το οποίο δεν το είχες ποτέ διανοηθεί.

Η νοσταλγία που παράγει η μαζική αγορά σε κάνει να κολλάς σ’ ένα παρελθόν που δεν υπήρξε ποτέ. Η αγιογραφία καθαγιάζει απατεώνες πολιτικούς και αντιλαμβάνεται τα κόλπα τους σαν στιγμές μεγάλης ηθικής βαρύτητας. Η συνεχιζόμενη αφηγηματική μας γραμμή είναι μια θολή εικόνα της αλήθειας του παρελθόντος με τις εκ των υστέρων αντιλήψεις μας. Μόνο μια παράτολμη ευλογοφάνεια μπορεί να διορθώσει αυτή τη γραμμή.

Η πραγματική Αγία Τριάδα της ειδυλλιακής ευτυχίας ήταν Ωραίος, Επιτυχημένος, Γαμιάς. Ο Τζων ή Τζακ Κέννεντυ ήταν το μυθολογικό πρόσωπο-βιτρίνα μιας ιδιαίτερα χυμώδους περιόδου της ιστορίας μας. Μιλούσε με στυλ και είχε ένα κούρεμα διεθνούς κλάσης. Ήταν Μπιλ Κλίντον μείον τη διεστραμμένη εξονυχιστική έρευνα των μέσων μαζικής ενημέρωσης και μερικά παχάκια. (…)

Έτσι ξεκινάει ο πρόλογος του Αμερικάνικου Ταμπλόιντ (μεταφρ. Α. Αποστολίδης, Άγρα 2005), το πρώτο μέρος της τριλογίας American Underground, του πιο σπουδαίου αμερικανού συγγραφέα της εποχής μας. Αυτή η προγραμματική δήλωση ισχύει απόλυτα και για το δεύτερο μέρος, το Αμερικάνικο Ταξίδι Θανάτου (μεταφρ. Α. Αποστολίδη, Άγρα 2007). Αλλά ας τα πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

Στο πρώτο βιβλίο ο Ελρόυ περιέγραψε τα γεγονότα από το 1958 μέχρι τη δολοφονία του JFK. Το Ταξίδι ξεκινάει αμέσως μετά τη δολοφονία και τελειώνει με εκείνη του Robert Kenedy το 1968. Ο συγγραφέας δεν ασχολείται με τους επιφανείς πρωταγωνιστές της εποχής: Ο Μπόμπι, ο Χούβερ κι ο δράκουλας Χ. Χιουζ εμφανίζονται σποραδικά κι έχουν δεύτερο ρόλο στην εξέλιξη των γεγονότων. Ήρωες των βιβλίων του Ελρόυ είναι μεσαία στελέχη των μυστικών υπηρεσιών, μικροκακοποιοί, βρώμικοι μπάτσοι. Κατά τη συνήθειά του ο Ελρόυ εστιάζει σε τρεις άντρες: Τον Πητ Μποντιούραντ, μεσαίο στέλεχος της μαφίας, που σπρώχνει ναρκωτικά στο Λας Βέγκας και χρησιμοποιεί τα κέρδη για να αποσταθεροποιήσει τον Κάστρο. Ο Ουώρντ Λίττελ, πρώην πράκτορας του FBI, δικηγόρος της Μαφίας και του Χ. Χιουζ, ακροβατεί ανάμεσα στην αγάπη και το μίσος για τον Ρόμπερτ Κένεντι, τον οποίο αναλαμβάνει να παγιδεύσει για λογαριασμό του Τζ. Ε. Χούβερ. Κι ο Ουέην Τέντροου, βρώμικος μπάτσος, που μισεί τον ρατσιστή πατέρα του και κατατρώγεται από το πάθος για την μητριά του, συνεργάζεται με τον Πητ και τον Λίττελ. Η αφήγηση είναι τριτοπρόσωπη, αλλά ο Ελρόυ σε κάθε κεφάλαιο εστιάζει και σε έναν από αυτούς τους τρεις ήρωες. Αυτά περιληπτικά για το περιεχόμενο του βιβλίου, το οποίο δύσκολα μπορεί να συνοψιστεί, όχι μόνο για το μέγεθός του (860 σελίδες), αλλά και εξαιτίας της βυζαντινής δομής του, όπως παρατηρεί η Laura Miller στους NYT.

Τα υλικά του Ελρόυ είναι γνωστά στους αναγνώστες του κι από τα προηγούμενα βιβλία του: Στακάτο ύφος στους ρυθμούς της τζαζ, σκληρή γραφή γεμάτη γωνίες, επικέντρωση στα γεγονότα κι όχι στις περιττές περιγραφές, οπερετική βία, μοναχικοί αδίστακτοι άντρες με εμμονές, διαστροφή…

Ο Τζ. Ελρόυ είχε θέσει ως στόχο του να γίνει ο σημαντικότερος συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων (crime novel) όλων των εποχών. Υπάρχει αμφιβολία ότι το πέτυχε; Η Τετραλογία του Λος Άντζελες (Μαύρη Ντάλια, Το Μεγάλο Πουθενά, Λος Άντζελες Εμπιστευτικό, Λευκή Τζαζ) πάνε το αστυνομικό μυθιστόρημα εκεί που πήγε ο Ντοστογιέφσκι το ρομαντικό. Τώρα αποφάσισε να ασχοληθεί με το ιστορικό μυθιστόρημα. Και αφηγείται την πρόσφατη ιστορία των ΗΠΑ σαν να αφηγείται την μεγαλύτερη -από κάθε άποψη- ιστορία εγκλήματος. Έτσι θέτει νέα στάνταρ σε ένα λογοτεχνικό είδος που είχε παραδοθεί σε χασμουρητά, επιβεβαιώνοντας όσους πιστεύουμε ότι είναι ο σπουδαιότερος εν ζωή συγγραφέας στον κόσμο αυτή τη στιγμή.

Advertisements

6 thoughts on “James Ellroy: Αμερικάνικο Ταξίδι Θανάτου

  1. VK 24/08/2008 στο 8:48 μμ Reply

    Είναι πραγματικά ένα καταπληκτικός συγγραφεας. Έχω διαβάσει τη «Μαύρη Ντάλια» και το «L.A. Εμπιστευτικό», και πρέπει να ομολογήσω ότι είχα τρελαθεί. Ο λόγος του είναι τόσο αληθινός και σκληρός. Οι χαρακτήρες του απίστευτα ανθρώπινοι, γεμάτοι πάθη και αδυναμίες. Θα ήθελα να διαβάσω και αυτό που προτείνεις.

  2. wilma 24/08/2008 στο 10:48 μμ Reply

    Δεν έχω διαβάσει τίποτε από το συγκεκριμένο συγγραφέα, κι οι ταινίες δεν πιάνονται. Μου κίνησες όμως το ενδιαφέρον οπότε να η επόμενη αγορά μου. Πρόταση από το που να αρχίσω? (εκτός από τη Μαύρη Ντάλια- δεν θέλω να τη διαβάσω, λόγω του ότι ήξερα την ιστορία της από πολύ μικρή και είναι σαν βιβλίο με γνωστό τέλος).

  3. fvasileiou 25/08/2008 στο 12:42 μμ Reply

    @VK
    Διάβασε και δεν θα απογοητευτείς. Κι αν θες, ξεκίνα την τριλογία από την αρχή, διάβασε πρώτα το «Αμερικάνικο Ταμπλόιντ».

    @wilma
    Είναι πολύ σπουδαίος συγγραφέας. Η Μαύρη Ντάλια είναι μια διάσημη δολοφονία στις ΗΠΑ, η οποία δεν έχει εξιχνιαστεί. Ο Ελρόυ δίνει μια απάντηση -φανταστική, λογοτεχνική, φυσικά- στο βιβλίο του. Αν όμως σου φαίνεται οικείο το θέμα, νομίζω το «Μεγάλο Πουθενά» είναι μια καλή αρχή (κι αυτό από την Άγρα κυκλοφορεί σε μτφρ. Α. Αποστολίδη).

  4. giota 26/08/2008 στο 7:23 πμ Reply

    Ακούγεται πολύ ενδιαφέρον Φωτάκο!
    Καλημέρα… 🙂

  5. fvasileiou 26/08/2008 στο 11:23 πμ Reply

    @giota
    Καλημέρα, Γιώτα!

  6. invisible lighthouse 18/04/2014 στο 8:37 μμ Reply

    the demon dog of American crime fiction. η συγκεκριμένη τριλογία είναι ένα λογοτεχνικό επίτευγμα. όποιος την διαβάσει θα καταλάβει ότι δεν υπάρχει ίχνος υπερβολής.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: