Ισχύς και Δυτική Υποκρισία

Το Σάββατο ο πρόεδρος του Αφγανιστάν (που δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως αντιαμερικανός) κατάγγειλε ότι 70 άμαχοι, που στην πλειοψηφία τους ήταν παιδιά, σκοτώθηκαν μετά από αμερικανικό βομβαρδισμό (ο τελικός απολογισμός μέτρησε 89 αμάχους νεκρούς). Φυσικά δεν είδαμε τον αφγανό Πρόεδρο να δίνει συνεντεύξεις στα διεθνή δίκτυα, ούτε τον Τζ. Μπους να συγκαλεί εκτάκτως κάποια σύσκεψη, ούτε να γίνεται λόγος για ανθρωπιστική καταστροφή ή εγκλήματα πολέμου. Το θέμα όλο ξεπεράστηκε με μια δήλωση του Πενταγώνου ότι η επιχείρηση ήταν επιτυχής, γιατί σκοτώθηκαν και 30 Ταλιμπάν και με την παύση κάποιων Αφγανών αξιωματικών. Το έχουμε ξαναδεί το ίδιο ακριβώς σενάριο: Κανένας δεν έδωσε, ας πούμε, λόγο για το μαιευτήριο που βομβαρδίστηκε από το ΝΑΤΟ στο Βελιγράδι.

Προσθέστε και την άλλη παράμετρο: Βλέπουμε να μοιράζονται τρόφιμα στους καημένους τους Γεωργιανούς από τον ΟΗΕ και τους άλλους διεθνείς οργανισμούς και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις. Σωστό. Να κάνα τηλεμαραθώνιο τα δικά μας τα κανάλια να δώσουμε όλοι το εικοσάευρώ μας. Αλλά δεν θα έπρεπε οι διεθνείς οργανισμοί να βοηθούν και τους Οσέτιους; Αλλά πάλι το έργο το ξαναείδαμε: Οι Γιατροί χωρίς Σύνορα είχαν διαγράψει το Ελληνικό παράρτημα της οργάνωσης, γιατί πρόσφεραν ιατρική βοήθεια και στους Σέρβους, κατά τον εμφύλιο της Γιουγκοσλαβίας. Την ίδια μεροληπτική συμπεριφορά είχε δείξει και η Greenpeace.

Ας δούμε και τους Ολυμπιακούς της Κίνας, τώρα που το πανηγύρι τελείωσε: Οι Αμερικανοί αθλητές κατέφτασαν φορώντας μάσκες για το καυσαέριο. Και κάτι πάστορες μαζεύονταν στην πλατεία Τιεν-Αν-Μεν για να διαδηλώσουν για τις θρησκευτικές ελευθερίες. Και άλλοι πολύχρωμοι ακτιβιστές για το Θιβέτ ή δεν ξέρω για ποιο άλλο δικαίωμα που καταπατούν οι Κινέζοι. Δεν διαφωνώ: Σαφώς και υπάρχει θέμα, μέγα θέμα, με την συμπεριφορά των Κινέζων σε αυτά τα ζητήματα. Αλλά ούτε οι ΗΠΑ είναι ο παράδεισος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: Πώς θα φαινόταν στα παλικάρια αυτά, αν στην Ατλάντα κατέφθαναν πούλμαν με Κινέζους που θα διαδήλωναν εναντίον της θανατικής ποινής, του αναλφαβητισμού των μαύρων, την μη συμμόρφωση με το πρωτόκολλο του Κιότο κοκ;

Όλα αυτά περιγράφουν με τον καλλίτερο τρόπο ένα βασικό πρόβλημα στις διεθνείς σχέσεις: Οι κανόνες είναι ελαστικοί, εφαρμόζονται κατά περίπτωση και το δίκαιο είναι πάντα με τον ισχυρό.

Γι’ αυτό και όλη αυτή η καχυποψία και η κακοπιστία. Όχι μόνο, φυσικά, ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ρωσία, αλλά και στις σχέσεις μικρότερων κρατών μεταξύ τους, πχ Ελλάδας-Τουρκίας.

Το παιχνίδι δεν μπορεί να παιχτεί αλλιώς. Η ισχύς είναι ο βασικός όρος στις διεθνείς -συχνότατα και στις διαπροσωπικές- σχέσεις. Ο Θουκυδίδης το είχε κατανοήσει αυτό και το διατύπωσε με σαφή τρόπο στο βιβλίο του, γι’ αυτό και αποτελεί ευαγγέλιο των νεοσυντηρητικών των ΗΠΑ. Τα επόμενα χρόνια θα δούμε αν τον έχουν διαβάσει και στη Ρωσία.

Έχοντας αυτά στο νου, δυο σκέψεις μου έρχονται:

1. Ας σταματήσουμε πια να επικαλούμαστε εθνικά δίκαια. Ας μιλήσουμε με όρους συμφέροντος. Είναι ο μόνος τρόπος να μας κατανοήσουν οι άλλοι, αποδείχτηκε αυτό μετά τη στροφή στο Σκοπιανό.

2. Θα πρέπει να επιμένουμε στην τήρηση κάποιων αρχών, διαδικασιών, να υποστηρίζουμε τους θεσμούς. Να πιέζουμε δηλαδή όποιον πάει να τους καταπατήσει. Αν πιστεύουμε φυσικά ότι τέτοιες αρχές/διαδικασίες/θεσμοί είναι χρήσιμοι. Το διαδίκτυο και τα ιστολόγια προσφέρονται για κάτι τέτοιο…

Advertisements

9 thoughts on “Ισχύς και Δυτική Υποκρισία

  1. δ.τζ. 25/08/2008 στο 7:46 μμ Reply

    Όταν προσπαθείς να προεσεγγίσεις και να ερμηνεύσεις την πολιτική (και κατ’ επέκτασιν τη διπλωματία) με τρόπο συμβατικό -όπως κάνουν πολλοί, όπως λες κι εσύ- ξεχνάς κατί σημαντικό: Ότι «η πολιτική είναι ένας αγώνας συμφερόντων μεταμφιεσμένος σε διαγωνισμό αρχών» (Αμβρόουζ Μπιρς).

    Συμφωνώ απωλύτως με την πρώτη σου σκέψη. Όπως έλεγε και ένας υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας (λόρδος Πάλμερστον) «δεν υπάρχουν αιώνιοι σύμμαχοι και αιώνιοι εχθροί, μόνο μόνιμα συμφέροντα». Απλά τα πράγματα.

  2. Cacofonix 26/08/2008 στο 9:17 πμ Reply

    Καλημέρα Φώτη.

    Από το λόγο του Σολζενίτσυν στο Harvard:

    A Decline in Courage [. . .]
    may be the most striking feature which an outside observer notices in the West in our days. The Western world has lost its civil courage, both as a whole and separately, in each country, each government, each political party and of course in the United Nations. Such a decline in courage is particularly noticeable among the ruling groups and the intellectual elite, causing an impression of loss of courage by the entire society. Of course there are many courageous individuals but they have no determining influence on public life. Political and intellectual bureaucrats show depression, passivity and perplexity in their actions and in their statements and even more so in theoretical reflections to explain how realistic, reasonable as well as intellectually and even morally warranted it is to base state policies on weakness and cowardice. And decline in courage is ironically emphasized by occasional explosions of anger and inflexibility on the part of the same bureaucrats when dealing with weak governments and weak countries, not supported by anyone, or with currents which cannot offer any resistance. But they get tongue-tied and paralyzed when they deal with powerful governments and threatening forces, with aggressors and international terrorists.

    Should one point out that from ancient times decline in courage has been considered the beginning of the end?

  3. fvasileiou 26/08/2008 στο 11:14 πμ Reply

    @δ.τζ.
    Και το καλό είναι ότι τα δυο μεγάλα κόμματα φαίνεται ότι εδώ και χρόνια έχουν προκρίνει μια ρεαλιστική πολιτική στα εξωτερικά, ασχέτως αν πολλές φορές αντιδρούν σπασμωδικά εξαιτίας λαϊκιστικών αγκυλώσεων, για τις οποίες δεν είναι πάντα αυτά υπεύθυνα. Τα μικρά κόμματα είναι απείρως πιο λαϊκιστικά από τα μεγάλα, λειτουργούν απείρως πιο ανεύθυνα.

    @Cacofonix
    Άρα οι Ρώσοι δεν χρειάζεται να μελετήσουν τον Θουκυδίδη, αρκεί να ξεσκονίσουν τον Σολτζενίτσιν τους 🙂

    Σοβαρά τώρα: Οι αναρτήσεις στο μπλογκ σου και τα δυο σχόλια που έκανες στο δικό μου με αποσπάσματα από ομιλίες του Σ. δείχνουν το μεγάλο κενό στην ελληνική βιβλιοαγορά. Ας ελπίσουμε ότι κάποιος βιβλιοέμπορας θα ενδιαφερθεί να συμπεριλάβει τον μείζονα αυτό συγγραφέα στους καταλόγους του.

  4. apos 26/08/2008 στο 6:48 μμ Reply

    Επειδή έχω δύο πατρίδες που αγαπώ εξίσου, έχω φάει χαστούκια και από τα δύο μάγουλα με τα λεγόμενα ‘όσια και ιερά’ της φυλής. Θα σου πω ένα παράδειγμα: στο αεροδρόμιο της πόλης Ουσουάια (στη Γη του Πυρρός) όπου βρέθηκα πριν από μερικούς μήνες, υπάρχει μια σημαία της Αργεντινής σε μια μικρή βιτρίνα. Από κάτω λέει: ‘προσφορά των Ένοπλων Δυνάμεων να υψωθεί στα Μαλβίνας (Φόκλαντς) όταν γίνουν και πάλι έδαφος της Αργεντινής». Καταλαβαίνεις βλακεία…
    Συμφέροντα λοιπόν. Εδώ να συνεννοηθούμε. Τα υπόλοιπα είναι για τους χαχόλους.
    Απλά μια ελαφρώς διαφορετική άποψη: αν αποβιβάζονταν στην Ατλάντα διαδηλωτές κατά της θανατικής ποινής, θα τους άφηναν να διαδηλώσουν σε αστυνομικό κλοιό. Δεν θα τους μπουζούριαζαν. Υπάρχει μια κάποια ποιοτική διαφορά.
    Κατά την άποψή μου, ο κόσμος θα ήταν πολύ χειρότερος, αν στη θέση των ΗΠΑ ήταν μια άλλη μοναδική υπερδύναμη.

  5. Cacofonix 26/08/2008 στο 7:40 μμ Reply

    @apos
    «αν αποβιβάζονταν στην Ατλάντα διαδηλωτές κατά της θανατικής ποινής, θα τους άφηναν να διαδηλώσουν σε αστυνομικό κλοιό.»

    Αυτό θα γινόταν μέχρι το 2001. Τώρα θα τους μπουζούριαζαν και θα τους έστελναν στο Γκουαντάναμο για τρομοκρατική δράση.

    Αυτοεγκλωβίστηκαν…

  6. fvasileiou 26/08/2008 στο 7:43 μμ Reply

    @apos
    Συμφωνώ μαζί σου απολύτως: Ο κόσμος θα ήταν πολύ χειρότερος αν στη θέση των ΗΠΑ ήταν κάποιος άλλος. Δεν φαντάζομαι να υπάρχει κάποιος που θα με χαρακτήριζε αντιαμερικανό, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μου αρέσει ο τρόπος που πολιτεύεται, ειδικά τα τελευταία 10 χρόνια, που ο Μπους είδε το τσαμπουκάλεμα ως διέξοδο από την αδυναμία του να παράξει σοβαρή πολιτική εντός κι εκτός.

    Τώρα ως προς τα άλλα, πιθανότατα να διαδήλωναν σε αστυνομικό κλοιό. Έχουμε δει όμως πολλές περιπτώσεις αδικαιολόγητης και κτηνώδους αστυνομικής βίας στις ΗΠΑ.

    Ελπίζουμε σε μια πιο φιλελεύθερη, πιο ανοιχτή, πιο ουμανιστική Αμερική. Είναι βέβαιο πως κι ο υπόλοιπος κόσμος θα ωθηθεί πως αυτήν την κατεύθυνση…

  7. clib 26/08/2008 στο 7:45 μμ Reply

    Να επιμείνουμε στις αρχές, αλλά, βρε Φώτη, μοιάζουμε σαν βοώντες εν τη ερήμω επί ματαίω. Αλλά ας επιμείνουμε, έτσι κι αλλιώς δεν έχουμε και τίποτα καλλίτερο να κάνουμε.
    Για το συμφέρον που λες, θυμάμαι ότι και ο Ελευθέριος Βενιζέλος διαπραγματευόταν πάντα με βάση τα συμφέροντα και δεν ζάλιζε τους άλλους με τα δίκαια της Ελλάδας.

  8. Penny 27/08/2008 στο 12:20 πμ Reply

    Ακόμα και εάν οι ΗΠΑ γίνουν « πιο φιλελεύθερη, πιο ανοιχτή, πιο ουμανιστική Αμερική» όπως γράφεις, πώς πιστεύεις πως θα εξελιχθεί η Ρωσία που φρόντισε να κάνει επίδειξη ισχύος στη Ν. Οσετία;

    Η παρατήρηση σου στη δεύτερη παράγραφο δείχνει τον κόσμο της υποκρισίας μέσα στον οποίο ζούμε.

  9. fvasileiou 27/08/2008 στο 1:04 πμ Reply

    @Penny
    Ξέρεις ποιο είναι το πρόβλημα; Οι ΗΠΑ κάνουν σταυροφορίες εν ονόματι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας, της ελευθερίας προσπαθώντας να επιβάλουν τον τρόπο ζωής τους στις πέντε ηπείρους. Πρέπει λοιπόν ή να σταματήσουν αυτό το παραμύθι (το οποίο δεν είναι αθώο παιχνιδάκι, αφού οι μη-κυβερνητικές οργανώσεις που εκπορεύονται από τις ΗΠΑ αποδιοργανώνουν κράτη, κυβερνήσεις, λαούς και συστήματα) ή να γίνουν πιο συνεπείς σε σχέση με αυτά που διαδηλώνουν. Στο εσωτερικό και το εξωτερικό τους.
    Η επίδειξη ισχύος της Ρωσίας στην προκειμένη περίπτωση είναι απολύτως δικαιολογημένη: Την πλήγωσαν και την λοιδόρησαν για 20 σχεδόν χρόνια και τώρα έβαλαν και τον Σαακασβίλι (δεν θέλω να τον χαρακτηρίσω, τον βλέπουμε με τη χωρίστρα του στα δελτία κάθε βράδυ…) να της ρίξει ένα σκαμπίλι στα πισινά. Ήταν μοιραίο να αντιδράσει όπως αντέδρασε. Δεν έχω αμφιβολία ότι όλες οι μεγάλες χώρες θα αντιδρούσαν με τον ίδιο τρόπο: Δες την Αγγλία στα Φόκλαντ ή και την Κίνα πριν από λίγους μήνες στο Θιβέτ…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: