Brave (?) New World

«Έχεις σκεφτεί πώς διαμορφώνεται ο κόσμος με το κλασσικό καπιταλιστικό μοντέλο σε αμφισβήτηση;», με ρωτάει ο Θόδωρος, καλός φίλος, σε χτεσινό μέιλ του.

Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορώ να καταλήξω σε κάποιο συμπέρασμα. Ίσως γιατί είμαστε ακόμα στην αρχή της κρίσης, ίσως και γιατί μένω σε μια χώρα που φαίνεται ότι δεν την αγγίζει (μέχρι στιγμής τουλάχιστον). Διαβάζω φυσικά σε εφημερίδες, το δίκτυο, τα μπλογκ αναλύσεις και εκτιμήσεις. Οι περισσότεροι φαίνεται ότι είναι πεπεισμένοι πως βρισκόμαστε μπροστά σε μια πρωτοφανή κατάρρευση του δυτικού (καπιταλιστικού) παραδείγματος. Πολλοί την παρομοιάζουν με την πτώση του τείχους του Βερολίνου. Άλλοι βλέπουν να επιστρέφουμε στον κρατικό προστατευτισμό του 19ου αιώνα και κάποιοι προβλέπουν ότι οσονούπω θα ξεσπάσει η Επανάσταση που θα κάνει πραγματικότητα το όραμα (ή την προφητεία) του υπαρκτού σοσιαλισμού.

Κρατώντας απόσταση -όσο είναι δυνατόν- θα έλεγε κανείς ότι όλα τα ενδεχόμενα μοιάζουν ανοιχτά ετούτη τη στιγμή: Ναι, θα μπορούσε η κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος στις ΗΠΑ να προκαλέσει ένα ντόμινο που θα οδηγήσει την Δύση σε ολοκληρωτική κατάρρευση. Θα μπορούσε, φυσικά, το όλο θέμα να αποδειχτεί φούσκα -κάτι σαν τις προβλέψεις για τον επερχόμενο Αρμαγεδώνα επειδή με την αλλαγή του μιλένιουμ θα μηδενιζόταν τα ρολόγια των ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Δεν θέλω να πω ότι δεν τρέχει τίποτα. Η λέξη «κρίση» είχε εξαφανιστεί από το λεξιλόγιό μας και τώρα βρίσκεται σε κάθε πρόταση που έχει να κάνει με το κοινωνικό, οικονομικό, πολιτικό παρόν και μέλλον. Στην Ελλάδα μιλούσαμε και μιλάμε για «λιτότητα», αλλά από την μεταπολίτευση και μετά η αγοραστική δύναμη του μέσου Έλληνα αυξανόταν. Μπορεί να γκρινιάζουμε ότι δεν τα βγάζουμε πέρα, αλλά φτώχεια, πραγματική φτώχεια, σαν εκείνη που ζήσανε οι πατεράδες και οι παππούδες μας μετά τον πόλεμο, δεν γνωρίσαμε.

Αυτό κινδυνεύει με κατάρρευση;

Οι καιροί μυρίζουν αλλαγή σελίδας. Δεν είναι μόνο η κρίση. Είναι και οι Αμερικανικές Προεδρικές εκλογές: Ό,τι και να λέμε, κάθε αμερικανός Πρόεδρος σηματοδοτεί μια νέα περίοδο όχι μόνο στη χώρα του, αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο.

Για να δούμε…

Advertisements

13 thoughts on “Brave (?) New World

  1. ELGRECO 20/10/2008 στο 3:39 μμ Reply

    Προς το παρών δεν έχουμε ζήσει τη φτώχια όπως οι παλαιότεροι αλλά οι συνέπειες της κρίσης έχουν γίνει ήδη εμφανείς σε ορισμένους τομείς. Για μένα, που δουλέυω σε εταιρία Καναδική και έχει μετοχές στην Αμερική, τα πρώτα πλήγματα σε πολλούς τομείς είναι εμφανές με συνέπεια να είμαστε μπροστά σε ένα αβέβαιο μέλλον. Δε ξέρω τι θα φέρει στο τέλος αυτή η οικονομική κρίση αλλά ελπίζω τα αποτελέσματα να μην επηρεασουν τόσο, όσο λέγεται, την παγκόσμια οικονομία.

  2. City Addict 20/10/2008 στο 8:40 μμ Reply

    Καλησπέρα.
    Πέρασα να σου πω καλή βδομάδα, έστω και λίγο καθυστερημένα.

    Όμορφη εικόνα έχεις στο blog title 🙂

    Καλό βράδυ.

  3. δ.τζ. 20/10/2008 στο 10:22 μμ Reply

    «Οι καιροί μυρίζουν αλλαγή σελίδας». Νομίζω ότι έτσι είναι Φώτη. Δεν είναι μόνο η -πολυαναμενόμενη- αλλαγή στην ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών. Δεν είναι καν ο κρατικός προστατευτισμός στον οποίον καταφεύγουν οι… υπέρμαχοι της ελεύθερης αγοράς. Είναι η γενικότερη αίσθηση στην κοινωνία (και όχι μόνο την ελληνική) ότι κάτι πρέπει να αλλάξει στο «σύστημα». Περισσότερο κράτος; Καλύτερα ελεγχόμενη αγορά; Πιο φρέσκα πρόσωπα; Μένει να φανεί…

  4. tdjm 21/10/2008 στο 7:48 πμ Reply

    Φώτη μου καλημέρα.

    Δεν ξέρω είμαι κάπως επιφυλακτική γύρω από όλο αυτό τον πανικό που γίνεται στις μέρες μας.
    Δικός μου άνθρωπος ,ο οποίος βρίσκεται στην Αριζόνα για κάποια μετεκπαίδευση από τον Αύγουστο ,μου λέει πως εκεί οι άνθρωποι δεν έχουν πάρει χαμπάρι τι γίνεται . Και μιλάμε για μια φτωχή περιοχή της Αμερικής.
    Δεν ξέρω μπορεί να φταίει και το γεγονός ότι στην Χώρα αυτή η λογοκρισία πάει σύννεφο.
    Από την άλλη ,η Ελλάδα δεν νομίζω ότι έχει ακόμη υποστεί τις συνέπειες . Οκ υπάρχει μια στενοτητα στην αγορά , έχουν λίγο κόψει οι δουλειές ,ο κόσμος δεν αγοράζει και δεν σπαταλά τα χρήματά του (λένε) με την ίδια άνεση με πριν.
    Εγώ αυτό δεν το βρίσκω κακό, κάποτε έπρεπε (αν συμβαίνει κάτι τέτοιο) ,να αντιδράσουμε .Να μην καταναλώνουμε μήπως και ξυπνήσουν.
    Μπορεί αυτό που θα πω να ακουστεί χαζό, αλλά μακάρι να γίνουν λίγο χειρότερα τα πράγματα στο εμπόριο . Μακάρι να σταματήσει ο κόσμος να κινεί το χρήμα πιο πολύ . Ισως κάτι τέτοιο τους ταρακουνήσει.
    —————————–
    Γενικά διατηρώ τις επιφυλάξεις μου για την κρίση. Τον τελευταίο δε καιρό ,η υποψία ότι όλο αυτό είναι φτιαχτό μου τριβελίζει όλο και περισσότερο το μυαλό.
    Και θα το εξηγήσω.
    ______________________
    Κάποιοι μέσα σε αυτήν την *κρίση* ,γίνονται ακόμα πιο πλούσιοι. Οταν τα χρηματιστήρια πέφτουν ,σημαίνει ότι κάποιοι πωλούν.Σημαίνει όμως επίσης και ότι κάποιοι αγοράζουν…..αυτό από μόνο του πρέπει να μας οδηγεί σε σκέψεις.Πως γίνεται με τέτοια οικονομική κρίση κάποιοι να διαθέτουν χρήματα ώστε να αγοράζουν μετοχές πάλαι ποτέ μεγαθηρίων σε εξευτελιστικές τιμές?????
    Και τι ακριβώς γίνεται σε αυτήν την περίπτωση? Μήπως πάλι το χρήμα (εν δυνάμει) ,μαζεύεται στους λίγους?? Γιατί αυτοί που τώρα αγοράζουν ,αύριο θα πουλήσουν στην τριπλάσια τιμή ..αυτό είναι μαθηματικά διαπιστωμένο.
    ———————————-
    Με αυτήν την λογική , αφού πάλι το χρήμα μαζεύεται στους λίγους ,άρα δεν τίθεται θέμα πτώσης του καπιταλισμού.
    ———————————
    Για μένα είναι μόνο μια κρίση εντυπώσεων και τίποτα παραπάνω. Για να κερδίσουν και πάλι οι λίγοι
    ——————————–
    Συμφωνώ με την εκλογή του Ομπάμα….ευελπιστώ πως κάτι αλλάζει στην αμερικανική παντοκυριαρχία.!

    Είθε!!

  5. Χρήστος Σαβρανίδης 21/10/2008 στο 9:19 πμ Reply

    Τις προηγούμενες ημέρες η μπλογκόσφαιρα έκανε εκτεταμένα αφιερώματα στην φτώχεια. Φτώχεια λοιπόν δεν είναι με τα σημερινά δεδομένα το να μην μπορείς να φας μόνο, αλλά και το να σε κάνουν να μην μπορείς εκτός από την συντήρηση να κάνεις αυτά που θέλεις. Σε μια παντοκρατορία των τραπεζών, με ανεξέλεγκτες τιμές στην αγορά, με αύξηση των επιτοκίων των δανείων κλπ τι μπορεί να κάνει κανείς; Ο καπιταλισμός σου δίνει πολλές δυνατότητες να δουλέψεις και να αποκτήσεις παραπάνω για να είσαι πιο άνετος; Τα πράγματα δυσκολεύουν Σε έναν φίλο μου εχθές του κόψανε το ρεύμα και όταν πήρε να ρωτήσει αν έχει γίνει διακοπή του είπανε ότι χρωστάει 4.500 ευρώ ενώ τους είχε πληρώσει τους λογαριασμούς του όλους. Σε τέτοια ασύδοτη εποχή ζούμε. Τουλάχιστον σ’ αυτή την περίπτωση κατάλαβαν το λάθος. Οι εξελίξεις δείχνουν ότι οι χρηματοδοτούμενοι από τους ισχυρούς πολιτικοί, άρα και ο Ομπάμα εξαρτώνται όλο και περισσότερο από το χρήμα. Αυτό πάνω κάτω είπε κι ο Λυντς εχθές όταν πήρε το βραβείο του. Όλα δείχνουν ότι τα κάναμε μπάχαλο κι ότι χωρίς την «άνωθεν παρέμβαση» τίποτα δε θα πάει καλά. Καλό είναι για να διαπιστώσουμε τι συμβαίνει. Από εκεί και πέρα όμως δεν είναι και μακριά η εποχή που θα δουλεύουν όλοι για τις τράπεζες! Τι κι αν θέλει κανείς να κάνει πιο προοδευτικά κάποια πράγματα. Οι Άγγλοι έχουν κάνει φιλοσοφία τις αλλαγές γιατί ξέρουν ότι έτσι κοιμίζουν μια χαρά τον πολίτη. Έχεις την ψευδαίσθηση ότι κάτι φοβερό έγινε και όταν πλέον είναι αργά διαπιστώνεις ότι όλα έγιναν για να ευνοηθούν πάλι κάποιοι συγκεκριμένοι.

  6. geokalp 21/10/2008 στο 11:19 πμ Reply

    ωραία ξεκίνησες τη περιγραφή!
    αυτό είναι το ερώτημα: τι μας περιμένει…

    δίνω διάφορες προσεγγίσεις μέχρι τώρα με ένα κοινό συστατικό: έχουμε ακόμα δρόμο καθώς υπάρχουν ακόμα αρκετές κατηγορίες «προϊόντων» που θα δοκιμαστούν (είναι για σκάσιμο δηλαδή – με κυρίοτερα κάποια που αφορούν δάνεια επιχειρήσεων)

    πιθανά ενδεχόμενα:
    1. κουκούλωμα της κατάστασης με πολύ μεγάλο κίνδυνο η επόμενη φούσκα να ξεκινήσει ανενόχλητη και εκείνη μετά να διαλύσει τα πάντα
    αυτή είναι η προσπάθεια που γίνετε κατ’εμέ
    και το εξηγώ: γίνεται να φράξεις ένα φράγμα που έχει σπάσει με νερό;
    όπου νερό η πιστωτική επέκταση και ο δανεισμός
    2. έναρξη νέου κύκλου regulation, ο οποίος είναι μακροχρόνιος και θα κρατήσει ίσως και πάνω από 20 χρόνια, κατ’αντιστοιχία του τι έγινε με το New Deal στα ’30ς (έως το ’74), ή αντίστροφα (de-regulation) από το ’74-’75 και ειδικά μετά το ’80, όταν και βγήκε ο ηθοποιός Ρήγκαν, ο οποίος κράτησε 30-35 χρόνια
    [το new deal ενέπνευσε παγκοσμίως προοδευτικές (sic!) κυβερνήσεις, το de-regulation συντηρητικές (χέσε την Ελλάδα, αν και από Σημίτη και δώθε συμπλεύσαμε) – για να το συνδέσω ξανά με τον νέο πρόεδρο – ο stiglitz το λέει new left]
    3. ξαφνική ενεργοποίηση της κοινωνίας σε παγκόσμιο επίπεδο, όπου η προστασία του περιβάλλοντος (ίσως η επόμενη μεγάλη φούσκα!) να είναι ο Νο.1 στόχος μαζί με μια γενικότερη κοινωνική αλλαγή, π.χ. ενάντια σε «κέρδος», εκμετάλλευση, κλπ, λόγω ευαισθητοποίησης… δε δίνω πάνω από 10% κυρίως λόγω «άνεσης ελέγχου των μαζών» αλλά ποτέ δε ξέρεις…

    στο Νο.1 θα δοκιμαστεί ξανά η πολιτική του Keynes, όμως αυτή τη φορά το όριο δεν είναι τι μπορεί να κάνει το κράτος αλλά τι δεν μπορεί…
    εννοώντας ότι μπήκαμε σε μια εποχή όπου το κράτος μπορεί να κάνει τα πάντα…
    [άκου το κράτος να είναι μέτοχος των τραπεζών, χωρίς δικαίωμα ψήφου…]

  7. fvasileiou 21/10/2008 στο 2:27 μμ Reply

    @EL GRECO
    Είναι πρόβλημα κι αυτό: Δεν μπορούμε να εμπιστευτούμε καθόλου τους αναλυτές και τα ΜΜΕ στις εκτιμήσεις τους για το μέγεθος της κρίσης, γιατί πάντα υπερβάλλουν και υστεριάζουν. Οι πολίτες -ποιος θα το πίστευε αυτό 10 χρόνια πριν- φαίνονται πιο ώριμοι από εκείνους.

    @ δ. τζ.
    Αυτό που φαίνεται να ζητάει η ελληνική κοινωνία, από τα ελληνικά ΜΜΕ, είναι πολύ ρηχό: Όλη η κρίση (ελλαδική, ευρωπαϊκή, παγκόσμια) περιστρέφεται γύρω από το πρόσωπο του Ρουσόπουλου. Ελπίζω ο πόθος αλλαγής -και στην Ελλάδα- να είναι ουσιαστικότερος.

    @tdjm
    Μακάρι ο Ομπάμα να εκλεγεί -οι 5 και 6 μονάδες που του δίνουν οι δημοσκοπήσεις δεν τον καθιστούν φαβορί- και μακάρι η εκλογή του να σημάνει ριζικές αλλαγές στην πορεία της Δύσης. Θα το δούμε. Ως προς το άλλο που θέτεις, συμφωνώ απολύτως: Ο περιορισμός της κατανάλωσης, της αλόγιστης σπατάλης δηλαδή, μόνο καλό θα μας κάνει. Ας στερηθούμε κάποια λούσα, ας κοιτάξουμε λίγο προς τα μέσα.

    @Χρήστος Σαβρανίδης
    Εγώ θα ήθελα να αγοράσω ένα αυτοκίνητο εδώ στην Κύπρο, γιατί και για την δουλειά μου χρειάζεται και θέλω να πηγαίνω καμιά εκδρομή τα σαββατοκύριακα, αλλά δεν βγαίνω, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν θεωρώ τον εαυτό μου φτωχό. Όταν τα 2/3 του πλανήτη δεν έχουν τρεχούμενο νερό, φαγητό κάθε μέρα, στέγη, ακόμα κι αν πιστεύουμε ότι είμαστε φτωχοί (!), ας μην το φωνάζουμε κιόλας.

    @geokalp
    Η απουσία του κράτους, τουλάχιστον εδώ στην Ευρώπη, είχε κουράσει: Ο Σαρκοζί το αντελήφθη εγκαίρως γι’ αυτό κι από την αρχή της θητείας του είχε διακυρήξει την επιστροφή στην πολιτική και την εγκατάλειψη των τεχνοκρατών, κάτι που είχε προκαλέσει την οργή των χαρτογιακάδων των Βρυξελών.
    Αν έχω καταλάβει καλά, οι ηγέτες μάλλον κλίνουν προς το (1) και βλέπουμε. Θα εξαρτηθούν πάντως πολλά από το αποτέλεσμα των εκλογών στις ΗΠΑ και από την πολιτική που θα ακολουθήσει ο νέος πρόεδρος. Αν πορευτεί στα μονοπάτια του Μπους, θα έχουμε έναν πολύ ουσιαστικό -ψυχικό αρχικά, αλλά που δεν θα αργήσει να γίνει και πραγματικός- διχασμό της Δύσεως.

  8. fvasileiou 21/10/2008 στο 2:28 μμ Reply

    @city addict
    Στη φωτογραφία φαίνεται μια από τις κορφές των Τζουμέρκων. Την τράβηξα μεσημέρι, γι’ αυτό και η θολούρα.
    Καλημέρα!

  9. Mara Lisha 21/10/2008 στο 7:52 μμ Reply

    Μου αρέσει! Το blog, το άλλαξες!
    Τέλειο.. Σου πάει!
    Sorry, από την έκπληξη δεν κατάφερα να διαβάσω το άρθρο.
    Θα επανέλθω 🙂

  10. City Addict 22/10/2008 στο 1:14 πμ Reply

    Σοβαρά, εσύ την τράβηξες? Κι εγώ νόμιζα ότι την κατέβασες!

    🙂

  11. giota 22/10/2008 στο 9:53 πμ Reply

    Κρίση, με πιάνει κρίση… :p
    Δυστυχώς έχουμε κάνει το θέλω μας ανάγκη, γι’ αυτό η οικονομία πάει κατά διαόλου.
    Συν τις άλλης, έχουμε και όλους τους άχρηστους στην εξουσία με αποτέλεσμα να κοιτάνε μόνο τι θα χώσουν στην τσέπη τους και πως θα ξεσκίσουν κατά συνέπεια τις δικές μας.
    Όχι ότι η αγορά μας πάει πίσω… το πετρέλαιο διεθνώς έπεσε, σε εμάς τα καύσιμα παραμένουν σταθερά στα ύψη!

  12. fvasileiou 22/10/2008 στο 12:01 μμ Reply

    @Mara Lisha
    Ωραίο δεν είναι έτσι φωτεινό το «Σημειωματάριο»; Χαίρομαι που σου άρεσε, γιατί κι εμένα μου αρέσει.

    @City Addict
    Λοιπόν, παίρνω σαν κοπλιμέντο το ότι νόμισες πως κατέβασα την φωτογραφία. Η φωτογραφική μου αυτοπεποίθηση χρειάζεται λίγη ενίσχυση 😆

  13. fvasileiou 22/10/2008 στο 12:02 μμ Reply

    @giota
    Η ελληνική αγορά έχει τις δικές της αγκυλώσεις που είναι δομικές και δεν έχουν να κάνουν με την κρίση, αλλά με το πώς λειτουργούμε πρώτα σαν άτομα και μετά σαν κοινωνία.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: