Κώστας Βλησίδης: Όψεις του Ρεμπέτικου

Στα ενημερωμένα βιβλιοπωλεία μπορεί να βρει κανείς πολλά ράφια να φιλοξενούν βιβλία σχετικά με το ρεμπέτικο. Ελάχιστα όμως από αυτά τα βιβλία, ίσως τέσσερα ή πέντε μόνο, αξίζουν της προσοχής μας. Τα βιβλία του Κ. Βλησίδη -και κυρίως οι Όψεις του Ρεμπέτικου (Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου 2004)- είναι μέσα σε αυτά.

vlysidis

Ο Βλησίδης είναι από τους ανθρώπους που έχουν αφιερώσει πολύ χρόνο στην μελέτη του ρεμπέτικου και του λαϊκού τραγουδιού: Έχει αποδελτιώσει εξαντλητικά τα σχετικά δημοσιεύματα του τύπου από τα τέλη του 19ου αιώνα ως τα σήμερα και μας έχει δώσει έναν πολύτιμο οδηγό (Για μια βιβλιογραφία του ρεμπέτικου (1873-2001, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου 2002) και έχει επιμεληθεί μια πολύ ενδιαφέρουσα ανθολόγηση (Σπάνια Κείμενα για το Ρεμπέτικο 1929-1959).

Στις Όψεις του Ρεμπέτικου συγκεντρώνονται τρεις μελέτες: α) «Το ρεμπέτικο στη δεκαετία του 1930 και ο Μεταξάς μέσα από τις γραπτές συγχρονικές πηγές». Είναι γνωστό ότι το μεταξικό καθεστώς επέβαλε αυστηρότατη λογοκρισία στο ρεμπέτικο τραγούδι. Αυτό όμως που επιμελώς έχει διαγραφεί από τη συλλογική μνήμη είναι ότι ο Μεταξάς είχε συμπαραστάτες σε αυτή την πολιτική τον τότε πνευματικό κόσμο ανεξαρτήτως ιδεολογίας ή πολιτικής τοποθέτησης.  β) «Ο αριστερός λόγος για το ρεμπέτικο (1946-1988). Το ρεμπέτικο απασχόλησε ιδιαίτερα τους θεωρητικούς της ημετέρας αριστεράς. Ο Βλησίδης ανέσυρε σχετικά κείμενα εκείνης της περιόδου, που σήμερα θα ήθελαν να τα ξεχάσουν τόσο οι της ανανεωτικής όσο και της κομμουνιστικής αριστεράς, αφού αποκαλύπτουν την εχθρότητα και την απέχθεια με την οποία αντιμετωπίστηκε το ρεμπέτικο από αυτούς. Βέβαια ο συγγραφέας δεν έχει στόχο να καταγγείλει ετεροχρονισμένα, αλλά «να αναδείξει τη διαμόρφωση και εξελικτική πορεία αυτού του λόγου σε ένα επαρκές βάθος χρόνου», όπως σημειώνεται στο οπισθόφυλλο. γ) «Ρεμπέτες και ρεμπέτικο: από τη ρητορική των Άλλων στον αυτοπροσδιορισμό». Ο Βλησίδης σε αυτό το κείμενο σκύβει στις αφηγήσεις και τις αυτοβιογραφίες ρεμπετών και τις μελετά σε σχέση με την κυρίαρχη ιδεολογία (ιδεοληψία ίσως) που διαμορφώθηκε σχετικά με το ρεμπέτικο.

Τα θέματα με τα οποία καταπιάνεται ο Βλησίδης και δύσκολα είναι και επικίνδυνα. Τα διαπραγματεύεται όμως με τόλμη και διαύγεια κι έτσι το βιβλίο φωτίζει όχι μόνο τη στάση της κυρίαρχης πολιτικής και πνευματικής τάξης (δεξιάς και αριστεράς) απέναντι στο ρεμπέτικο και το λαϊκό τραγούδι, αλλά και το πώς επέδρασαν οι απόψεις αυτές στην κοινωνία.

Advertisements

5 thoughts on “Κώστας Βλησίδης: Όψεις του Ρεμπέτικου

  1. unclescrooge 19/01/2009 στο 2:03 μμ Reply

    χμμ… interesting! αν και πολύ δύσκολα θα διάβαζα ένα τέτοιο βιβλίο, δεν παύει να φαίνεται ενδιαφέρον, από μια ιστορική προσέγγιση. καλημέρα, φίλε, και καλή μας εβδομάδα!

  2. fvasileiou 19/01/2009 στο 6:10 μμ Reply

    @unclescrooge
    Αν και το βιβλίο απευθύνεται καταρχήν και κυρίως στους φίλους του ρεμπέτικου τραγουδιού, η ιστορική διάσταση το καθιστά γενικότερου ενδιαφέροντος. Και χρήσιμο για όποιον ενδιαφέρεται για την «μικρή» πρόσφατη ιστορία μας.

  3. Ηλίας 19/01/2009 στο 8:41 μμ Reply

    Έχει τύχει να διαβάσω το βιβλίο και αυτό που αποκόμισα είναι το εξής: Είναι εντυπωσιακό πόσο μακριά είναι η Αριστερά στην Ελλάδα από το λαϊκό αίσθημα, την αγωνία, την χαρά….

  4. Θανάσης 24/01/2009 στο 5:53 μμ Reply

    …επιμένω όμως πως του Καλαποθάκου το βιβλίο είναι σαφώς καλύτερο…

  5. spatholouro 27/01/2009 στο 8:21 μμ Reply

    Με μπέρδεψες λίγο, Θανάση. Εάν αντιλαμβάνομαι ορθά τους υποκείμενους όρους των συγκρίσεων, για να είναι σαφώς καλύτερο ή σαφώς χειρότερο το βιβλίο του Καλαποθάκου, προϋποτίθεται ότι πραγματεύεται και αυτό περί Μεταξά, περί Αριστεράς και περί αυτοπροσδιορισμού-ετεροπροσδιορισμού των ρεμπετών. Πράγμα που δεν συμβαίνει…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: