Στα Φυλακισμένα Μνήματα

Την 1η Απριλίου του 1955 ξεκίνησε ο ηρωικός αγώνας της ΕΟΚΑ για την αποτίναξη του Αγγλικού ζυγού και την Ένωση με την Ελλάδα. Η 1η Απριλίου είναι Εθνική γιορτή στην Κύπρο. Και αυτή η εθνική γιορτή έχει την ιδιομορφία να μην περιορίζεται στην απόδοση τιμών στους αγωνιστές ή στην ανάμνηση παλιών γεγονότων, αλλά να αφορά κατά κάποιον τρόπο το παρόν και το μέλλον του Νησιού, αφού ένα μεγάλο μέρος του βρίσκεται υπό κατοχή.

Το δηλώνω εξ αρχής: Δεν υπάρχει τίποτα πιο συγκινητικό από την επίσκεψη στα Φυλακισμένα Μνήματα και το Μουσείο του Αγώνα. Μπορεί να το ξέρουμε, αλλά τότε συνειδητοποιούμε τι σημαίνει να παλεύεις γυμνός μιαν αυτοκρατορία. Δεν το χωράει η λογική. Ίσως γι’ αυτό και οι αγωνιστές ήταν παιδιά γύρω στα 20. Παιδιά που οδηγούνταν από μια άδολη αγάπη που ξεπερνάει το ανθρώπινο μέτρο, φτύνει κάθε πολιτική σκοπιμότητα και φρονιμάδα.

Σταματώ. Το είπα και πιο πάνω ότι το αυτό προσκήνυμα προκαλεί από μόνο του έντονα αισθήματα. Τα λόγια και περιττά και φτηνά φαίνονται. Και είμαι πολύ καχύποπτος απέναντί τους.

pinakida

Για να επισκεφτεί κανείς τα Φυλακισμένα Μνήματα, πρέπει να πάει στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας, οι οποίες λειτουργούν κανονικά και σήμερα σαν φυλακές.

01-eisodos-filakis

Παραδίδεις κινητά τηλέφωνα και προχωράς.

koimitirion

Βρίσκεσαι στον χώρο όπου κρατούνταν οι Αγωνιστές. Μικρά, στενά, παγωμένα κελιά.

kelia

Και ένα προαύλιο με πανύψηλους τείχους και συρματοπλέγματα.

proavlio

Εκεί βρίσκεται και ο θάλαμος εκτελέσεων.

kremala

Οι αγωνιστές εκτελούνταν δι’ απαγχονισμού. Στον χώρο αυτό υπήρχαν τότε τρεις κρεμάλες -την μια την πήραν οι Άγγλοι φεύγοντας, η άλλη βρίσκεται στο Μουσείο του Αγώνα και η τρίτη στέκει εκεί, στον χώρο του μαρτυρίου.

krema

koykoyla

Ονομάστηκαν Φυλακισμένα Μνήματα γιατί οι Άγγλοι δεν παρέδιδαν τα σώματα των εκτελεσθέντων αγωνιστών στους συγγενείς τους για να ταφούν, επειδή φοβούνταν τα συλλαλητήρια και τις αντιδράσεις του λαού. Έτσι τα έθαβαν μέσα στην φυλακή, χωρίς την παρουσία συγγενών.

11

Ο χώρος αυτός, με τους Σταυρούς και τα μνήματα διαμορφώθηκε μετά την αποχώρηση των Άγγλων. Ο τελευταίος Άγγλος διοικητής των Φυλακών Λευκωσίας παρέδωσε ένα σχεδιάγραμμα, όπου σημειωνόταν πού είχε ταφεί κάθε αγωνιστής. Τέσσερις από τους τάφους φιλοξενούν από δύο αγωνιστές.

Αιωνία τους η μνήμη!

Αθάνατοι!

kantili

Advertisements

22 thoughts on “Στα Φυλακισμένα Μνήματα

  1. Γκρινιάρης 31/03/2009 στο 5:50 μμ Reply

    Πολύ συγκρινητική εκπίσκεψη, πράγματι.

    Δεν ξέρω αν το γνωρίζεις, αλλά η κυρία που είναι στο μαγαζάκι έξω από τα φυλακισμένα μνήματα είναι συγγενής του Ευαγόρα Παλλικαρίδη, του νεαρού αγωνιστή της Ε.Ο.Κ.Α..

  2. giota 31/03/2009 στο 6:53 μμ Reply

    Ευτυχώς κάποιοι έχουν κάτι καλύτερο να κάνουν την Πρωταπριλιά από ηλίθια αστεία.

  3. Cacofonix 31/03/2009 στο 9:33 μμ Reply

    Αθάνατοι…

  4. fvasileiou 01/04/2009 στο 12:07 πμ Reply

    @Γκρινιάρης
    Ναι, έχεις δίκιο, είναι η αδερφή του Ευαγόρα, αν θυμάμαι καλά.

    @giota
    Δεν είναι κακό να αστειευόμαστε. Λυπάμαι μόνο που στην Ελλάδα δεν ήξερα για αυτή την επέτειο. Που έπρεπε να έρθω στην Κύπρο για να μάθω.

  5. Radio Marconi 01/04/2009 στο 8:30 πμ Reply

    Ούτε και εγώ γνώριζα για αυτή την επέτειο!
    Η εικόνα στο θάλαμο εκτελέσεων με τη κρεμάλα φρικιαστική. Δεν μπορώ να φανταστώ πως ένας άνθρωπος τερματίζει τη ζωή του συνανθρώπου του με τέτοιο τρόπο (και όχι μόνο αυτό…)
    Καλημέρα!!!

  6. tdjm 01/04/2009 στο 8:50 πμ Reply

    Mπράβο Φώτη μου.

    Σπουδαία ανάρτηση.

    Απο παιδί έμαθα για τον αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. εναντίον των Αγγλων και μάλιστα δια στόματος του Μιχάλη Βιολάρη. Και όλες εκείνες οι ιστορίες στα μάτια μου φάνταζαν τεράστιες χωρίς να καταλαβαίνω το νόημα.
    Και βέβαια θα σου πω πως μια από όλες με συγκίνησε περισσότερο . Του Γρηγόρη Αυξεντίου….που μέσα σε όλα κέρασε τους Αγγλους στο μοναστήρι μεταμφιεσμένος σε καλόγερο χωρίς να τον αναγνωρίσουν ….και ύστερα τον έκαψαν ζωντανό.

    Νομίζω ,αν δεν κάνω λάθος ,πως είναι κι αυτός θαμμένος στα *Φυλακισμένα μνήματα*

  7. fvasileiou 01/04/2009 στο 1:44 μμ Reply

    @Radio Marconi
    Ο όλος χώρος των Μνημάτων και των κελιών είναι πολύ επιβλητικός. Στη δε αίθουσα εκτελέσεων σε πιάνει κυριολεκτικά ρίγος.

    @tdjm
    Ναι, κι ο Αυξεντίου εκεί ετάφη κι ας σκοτώθηκε στην Μονή Μαχαιρά. Οι Άγγλοι όμως φοβούνταν τις αντιδράσεις του λαού και προτίμησαν να τον θάψουν μέσα στη φυλακή.

  8. ELGRECO 01/04/2009 στο 2:24 μμ Reply

    Κάθε φορά που τα βλέπω γεμίζουν τα μάτια μου και ανατριχιάζω. Το ίδιο παθαίνω όταν περνάω από το κρησφύγετο όπου πέθανε ο Αυξεντίου και τα υπόλοιπα μέρη από όπου περπάτησαν και πολέμησαν τα παλικάρια αυτά. Πραγματικά αθάνατοι…

  9. apos 01/04/2009 στο 3:17 μμ Reply

    δεν είχα ιδέα φίλε Φώτη.

    Πόσο λάθος μαθαίνουμε στην Ελλάδα (αν μαθαίνουμε και τίποτα δηλαδή) την Κύπρο, την Ανεξαρτησία και όσα ακολούθησαν…

    Μου έκανε εντύπωση, πάντως, η πράξη του βρετανού διοικητή. Αν σκεφτείς ότι άλλοι κατακτητές αποχωρούσαν και άφηναν πίσω τους συντρίμμια.

    καλό μήνα

  10. fvasileiou 01/04/2009 στο 5:38 μμ Reply

    @ELGRECO
    …και μακάρι να μας εμπνέουν…

    @apos
    Θίγεις ένα ζήτημα, που πολλές φορές το σκέφτομαι: Τι άφησαν πίσω τους οι Άγγλοι στην Κύπρο.
    Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα μέσα που χρησιμοποίησαν οι Άγγλοι εναντίον της ΕΟΚΑ ήταν όχι απλώς απάνθρωπα, αλλά κυριολεκτικά κτηνώδη: Τον Αυξεντίου, που αναφέρει ο ELGRECO παραπάνω, τον κάψανε ζωντανο. Και τον Παλλικαρίδη, 18 χρονών παιδί ήταν, πριν τον εκτελέσουν τον βασάνισαν τόσο που είχε τυφλωθεί και είχε χάσει τα δάχτυλα των χεριών του.
    Τα θετικά της Αγγλοκρατίας, συνεπώς, δεν πρέπει να αναζητούνται στην στάση τους σε σχέση με τον Αγώνα, όσο στις υποδομές που άφησαν πίσω τους.

  11. SOFIA 02/04/2009 στο 2:15 πμ Reply

    Ανατριχιάζεις από τις εικόνες και τις περιγραφές! Τι άλλο να πω;
    Καλό βράδυ Φώτη μου!

  12. ELGRECO 02/04/2009 στο 11:07 πμ Reply

    Και λίγα λές Φώτη. Τα βασανιστήρια που έκαναν οι Άγγλοι στους αντάρτες μας, δεν περιγράφονται.
    Ο παππούς και η γιαγιά της κοπελιάς μου ήτανε μέλη της ΕΟΚΑ. Ο ήρωας της ΕΟΚΑ Μιχαλάκης Καραολής ήταν ξάδελφος τους. Ο παππούς μου περίγραψε το τι του έκαναν όταν τον συνέλαβαν και είναι από θαύμα που επέζησε και δεν πέθανε σαν τον ξάδελφο του. Τον χτυπάγανε με φτυάρια και τσάπες, μπορείτε να το φανταστείτε? Του χανε σπάσει δεν ξέρω και γω πόσα κόκκαλα αλλά να ναι καλά επέζησε και σήμερα μαζί με τη γυναίκα του μας διηγούνται ιστορίες απο τον Αγώνα. Στο σπίτι τους κάτω απο τον φούρνο, είχανε ένα απο τα κρησφύγετα του Αυξεντίου όπου μπορούσαν να κρυφτούν 8-10 άνθρωποι.

  13. fvasileiou 02/04/2009 στο 11:42 πμ Reply

    @SOFIA
    Καλημέρα Σοφία. Ήταν δύσκολα χρόνια και το κακό είναι ότι τα βάσανα του Νησιού δεν έχουν περάσει.

    @ELGRECO
    Σου έχω ξαναπεί, φίλε μου, ότι πρέπει να μας γράψεις πιο αναλυτικά για τις αναμνήσεις του παππού και της γιαγιάς. Η διάσωση και δημοσιοποίησή τους έχουν εθνική σημασία.

  14. Σοφία 02/04/2009 στο 10:59 μμ Reply

    Πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση. Ούτε καν ήξερα ότι η 1η Απριλίου είναι εθνική γιορτή στην Κύπρο. Αν βρεθώ ποτέ στη Λευκωσία θα πάω σίγουρα στα Φυλακισμένα Μνήματα.

  15. fvasileiou 03/04/2009 στο 11:38 πμ Reply

    @Σοφία
    Καλά θα περάσεις αν έρθεις στην Κύπρο.
    Φιλική συμβουλή: Έλα με στομάχι άδειο (το φαγητό είναι ΠΟΛΥ) και όχι την περίοδο Μάιος-Οκτώβριος. Ήδη εγώ έχω αρχίσει να μπαφιάζω από την ζέστη.

  16. Μάγδα 06/12/2009 στο 12:09 πμ Reply

    ΝΤΡΟΠΗ ΣΤΟΥΣ ΑΓΓΛΟΥΣ ΔΟΛΟΦΟΝΟΥΣ!
    ΑΘΑΝΑΤΟΙ ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΗΣ ΕΟΚΑ

  17. Βαγγελης 15/03/2010 στο 11:48 μμ Reply

    Η Κυπρος ηταν ισως ενα απο τα μεγαλυτερα σχολεια που περασα ποτε.
    Βρεθηκα κατω το 94 στρατιωτης…κ ακομα θυμαμαι μια σειρα απο πραγματα που με καναν να πιστευω πως εκει κατω γνωρισα πραγματικους Ελληνες…υπερβολικο ισως αλλα δεν μπορω να το πω αλλιως.
    δυο μοναχα εικονες να σας μεταφερω 28 οκτωβριου φευγουμε απο την αγλαντζια για την Λευκωσια με το λεωφορειο…παντου στον δρομο Ελληνικες σημαιες, παντου!!! στην Ελλαδα δεν ειχα δει ποτε τοσες…

    σε αριστερο καφενειο στον στροβολο καποιος πετρης εξηνταρης τοτε μου εμαθε για τους εθελοντες κυπριους στους αγωνες του εθνους…με πικρα!!!…και περηφανεια.
    ιδεα δεν ειχα…κανενα σχολειο δεν μου χε μαθει.

    στο αιγαιο, την ταβερνα περασα το πανεπιστημιο που δεν περασα ποτε…μπολιαστικα με πετρα κ πιστη διπλα σε νεους που δεν ντρεπονταν να σηκωσουν την γαλανολευκη! και εμαθα τον ψυρουκη που ανοιξε τα ματια μου…

    σ ενα στενο κοντα στην πυλη αμμοχωστου θυμαμαι ενα συνθημα με μπλε μπογια στον τοιχο…brits go home- EOKA..IRA ποσο δικιο ειχε αυτος που το εγραψε, ποσο δικιο στ αληθεια!
    χρονια μετα λογω δουλειας το φερε η ζωη να βρεθω στο μπελφαστ για καμποσο καιρο…ενα απογευμα στο αντρο του ιρλανδεζικου εθνικισμου στο ρεπουμπλικανικο falls road ειδα σε μια τοιχογραφια (συνηθιζονται εκει) την λεξη ΕΟΚΑ να ακολουθιεται απο το freedom to cyprous!

    κυκλους κανει η ζωη…και οι αγωνες δεν σταματουνε οσο υπαρχει εστω κ ενας…ενας για την αυτοδιαθεση- ΕΝΩΣΗ

  18. Andrianos 24/06/2010 στο 8:54 μμ Reply

    Βρέθηκα και εγώ στα Φυλακισμένα Μνήματα. Άλλωστε στο χώμα εκείνο κείτεται ολόκληρη η Ιστορία της Πατρίδας. Αθάνατοι!

  19. Αντώνης 02/04/2011 στο 9:18 πμ Reply

    Παιδιά, δέστε στον παρακάτω σύνδεσμο την αφήγηση του Μιχαλάκη Τριανταφυλλίδη, τότε ενός εκ των συνηγόρων των αγωνιστών, για τον τρόπο αντέδρασε με τον οποίο ο Πιερής Αυξεντίου, όταν αναγνώρισε το πτώμα του γιου του στο νεκροτομείο:

    Και η μάνα του, αγράμματη γυναίκα από το χωριό Λύση, στο πρώτο μνημόσυνο αντί για κλάματα, έψαλε το παρακάτω:

    «Χαλάλιν της πατρίδας μου,
    ο γιος μου, η ψυσιή μου,
    τζι αφ’ ον επαραδόθηκεν
    ας έσιει την ευτζιήν μου».

    • fvasileiou 03/04/2011 στο 10:51 πμ Reply

      Συγκλονιστική η αφήγηση του κ. Τριανταφυλλίδη.
      Κάποια στιγμή θα πρέπει να αναρτήσω αποσπάσματα από την αλληλογραφία των μελλοθάνατων αγωνιστών, για να δούμε την απλότητα και το μεγαλείο του ηρωισμού.

      • Αντώνης 04/04/2011 στο 8:38 μμ Reply

        Ιδού απόσπασμα από την τελευταία επιστολή του Ανδρέα Ζάκου προς τον αδελφό του:

        «Αγαπητέ αδελφέ, όταν θα πάρεις το γράμμα μου αυτό θα έχω φύγει για πάντα. (Υπάρχει κανείς που θα μείνει;). Η ώρα του θανάτου πλησιάζει, μα στην ψυχή μου φωλιάζει η ηρεμία. Τη στιγμή αυτή ακούμε την ηρωική συμφωνία του Μπετόβεν. Στη θέση που βρισκόμαστε τώρα, ούτε με το μικροσκόπιο δεν μπορούμε ν’ ανακαλύψουμε πού υπάρχει τραγωδία στο θάνατο. Τότε μόνο θα αισθανόμουνα λύπη, αν ήξερα ότι μπορούσα να μείνω για πάντα νέος κι αθάνατος, αν απέφευγα την εκτέλεση… Πρώτα ή ύστερα έπρεπε να διαθέσω την ζωή μου. Δεν βλέπω πιο κατάλληλη περίσταση από την τωρινή για να το κάνω»…

        • fvasileiou 05/04/2011 στο 5:03 μμ Reply

          Κατά το κοινῇ γὰρ γνώμη πάντες αὐτοπροαιρέτως ἀποθανοῦμεν καὶ οὐ φεισόμεθα τῆς ζωῆς ἡμῶν του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Καταλαβαίνει κανείς ότι τραγωδία δεν ήταν η συνειδητή απόφαση αυτών των παιδιών να θυσιαστούν, αλλά το πώς διαχειρίστηκαν την θυσία τους οι επιζήσαντες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: