Ο Γιώργος Σεφέρης και η Τζαζ

Αντιγράφω από το βιβλίο του Χ. Μίλερ Ο Κολοσσός του Μαρουσιού και Πρώτες εντυπώσεις από την Ελλάδα, που κυκλοφορεί σε μετάφραση Ιωάννας Καρατζαφέρη από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, σελ. 133-34:

…Το τρίτο επεισόδιο ήταν εντελώς διαφορετικό – μια ακρόαση τζαζ στο αυστηρό, εργένικο διαμέρισμα του Σεφεριάδη στην οδό Κυδαθηναίων, έναν από τους δρόμους που με έλκυσε ενστικτοδώς από την πρώτη μου εξόρμηση στην Αθήνα. Ο Σεφεριάδης, μια διασταύρωση ταύρου και πάνθηρα εκ φύσεως, έχει τα δυνατά χαρακτηριστικά της Παρθένου, αστρολογικά εννοείται. Δηλαδή, έχει πάθος με το να συλλέγει, όπως έκανε και ο Γκαίτε, ένας από τους καλύτερους τύπους Παρθένου που γνώρισε ποτέ ο κόσμος. το πρώτο σοκ που έπαθα μπαίνοντας στο σπίτι του σ’ αυτή την ιδιαίτερη περίπτωση ήταν η γνωριμία μου με τη χαριέστατη και αξιολάτρευτη αδελφή του, την Ιωάννα. Με εντυπωσίασε αμέσως λες και καταγόταν από βασιλική οικογένεια, ίσως της αιγυπτιακής γραμμής – τέλος πάντων ευδιάκριτα υπερπόντια. Καθώς την κοίταζα εκστασιασμένος ξαφνιάστηκα από τον ήχο της άγριας και δυνατής φωνής του Καμπ Καλογουέι. Ο Σεφεριάδης με κοίταξε με αυτό το ζεστό ασιατικό χαμόγελο που πάντα απλωνόταν στο πρόσωπό του σαν νέκταρ και αμβροσία. «Το ξέρεις αυτό το κομμάτι;» είπε, λάμποντας από χαρά. «Έχω και μερικά άλλα, αν θες να τ’ ακούσεις» και έδειξε μια σειρά από δίσκους που έφτανε το ένα μέτρο μήκος. «Τι λες για τον Λούις Άρμστρονγκ; Σου αρέσει;» συνέχισε. «Αυτός εδώ είναι ένας δίσκος του Φατς Γουέιλερ. Μια στιγμή, έχεις ακούσει τον Κάουντ Μπέισι – τον Πίγουι Ράσελ;» Ήξερε τους καλλίτερους· ήταν συνδρομητής στο Le Jazz Hot όπως έμαθα. Σε μερικά λεπτά μιλούσαμε για το Καφέ Μπουντόν στη Μοντμάρτρ όπου σύχναζαν οι μεγάλοι νέγροι μουσικοί των νυχτερινών κέντρων πριν και μετά τη δουλειά. Ήθελε να μάθει για τους αμερικανούς νέγρους, για τη ζωή πίσω από τη θεατρική σκηνή. Ποια ήταν η επιρροή του νέγρου στην αμερικανική ζωή, ποια ήταν η γνώμη των Αμερικανών για τη λογοτεχνία τω νέγρων; Ήταν αλήθεια πως υπήρχε μια αριστοκρατία νέγρων, μια πολιτισμική αριστοκρατία ανώτερη των λευκών πολιτισμικών αμερικανικών ομάδων; Μπορούσε κάποιος σαν τον Ντιουκ Έλιγκτον να καταλύσει στο ξενοδοχείο Σαβόι Πλάζα χωρίς να δημιουργηθεί κάποια σύγχυση; Και τι πίστευα για τον Κάλντγουελ και τον Φόκνερ – ήταν πραγματική η απεικόνιση του νότου που έδιναν; Και τα λοιπά. Όπως έχω παρατηρήσει και πιο πριν, ο Σεφεριάδης δεν κουράζεται να ρωτάει. Καμιά λεπτομέρεια δεν είναι τόσο μηδαμινή που να του διαφεύγει. Η περιέργειά του είναι άσβεστη, οι γνώσεις του είναι τεράστιες και ποικίλες. Αφού με διασκέδασε με τα τελευταία κομμάτια τζαζ ήθελε να μάθει αν θα μου άρεσε ν’ ακούσω λίγο εξωτική μουσική από την οποία είχε μια ενδιαφέρουσα ποικιλία…

Advertisements

12 thoughts on “Ο Γιώργος Σεφέρης και η Τζαζ

  1. sonafets 28/10/2009 στο 8:58 μμ Reply

    Άντε να ξημερώσει η Πέμπτη,ν’ανοίξουν τα βιβλιοπωλεία,ν’ αγοράσω το βιβλίο.Την πέρασες την γραμμή….

  2. Δύτης των νιπτήρων 28/10/2009 στο 10:38 μμ Reply

    Αν ποτέ ξαναφουντώσει η συζήτηση περί «ελληνικότητας» (ό,τι κι αν είναι αυτό), ο Σεφέρης, ο τόσο συκοφαντημένος τελευταία, θα είναι ένα ωραίο παράδειγμα.
    Ποιο είναι το ποίημα που αρχίζει με στίχους από το St James Infirmary Blues, θυμάσαι; (I went down to St James Infirmary…)
    Ήξερε επίσης και την «κλασική» της εποχής του, Σαίνμπεργκ, Σκαλκώτα. Τι λάθος εικόνα που μας δίνουν στο σχολείο…

  3. sonafets 29/10/2009 στο 1:31 πμ Reply

    Amazing

  4. vad 29/10/2009 στο 10:34 πμ Reply

    Ενας homo universalis,ένας παγκόσμιος Ποιητής,γι αυτό και η διεθνής αναγνώρισή του…

  5. fvasileiou 29/10/2009 στο 1:10 μμ Reply

    @sonafets

    Το βιβλίο έχει αξία γιατί αποτυπώνει την εικόνα της Ελλάδας εκείνης της εποχής. Και φυσικά γιατί φιλοτεχνεί το πορτραίτο του Γεωργίου Κατσίμπαλη, ενός από τους σημαντικότερους, αλλά μάλλον ξεχασμένους, σύγχρονους έλληνες.

    @Δύτης των νιπτήρων

    Εκτός από τη συζήτηση περί ελληνικότητας, νομίζω ότι το παράδειγμα του Σεφέρη έχει μεγάλη αξία στην συζήτηση περί παραδόσεως.

    Δεν θυμάμαι το ποίημα και δυστυχώς η βιβλιοθήκη μου είναι πολύ μακριά.

    @vad

    Ακριβώς αυτό ήταν ο Σεφέρης. Μας άφησε με την ζωή και το έργο του ένα φωτεινό παράδειγμα.

  6. Δύτης των νιπτήρων 29/10/2009 στο 1:22 μμ Reply

    Το βρήκα! «Τετράδιο Γυμνασμάτων», Σημειώσεις για μια βδομάδα, Τρίτη: http://www.scribd.com/doc/9990090/-

    Νομίζω ότι το βιβλίο του Μίλερ έχει αξία και χωρίς την Ελλάδα, θέλω να πω σαν λογοτεχνία. Θυμάμαι τις σελίδες που εμπνεύστηκε στις Μυκήνες, που είναι σαν πρόδρομος της Μπητ λογοτεχνίας.

  7. fvasileiou 29/10/2009 στο 1:41 μμ Reply

    @Δύτης των νιπτήρων

    Σε ευχαριστώ για το λινκ.

    Για να είμαι ειλικρινής δεν μου αρέσουν τα βιβλία του Μίλερ. Δεν μου αρέσει ο τρόπος γραφής του και με δυσκολία κατάφερα και τελείωσα ακόμα και τον «Κολοσσό». Αλλά αυτό είναι το εντελώς προσωπικό μου γούστο, αλλά τόσο ο Μιλέρ, όσο και ο «Κολοσσός» συνεχίζουν να έχουν δεκάδες χιλιάδες θαυμαστές ανά τον κόσμο. Το διαπίστωσα τις προάλλες διαβάζοντας τις κριτικές των αναγνωστών του Amazon.

  8. Academy 29/10/2009 στο 9:54 μμ Reply

    Στο καπάκι και η ταινία Henry and June του Φ.Κάουφμαν.Ο Χέχρι Μιλλερ και οι έρωτες του….Προτεινόμενο!!!

  9. fvasileiou 30/10/2009 στο 4:29 μμ Reply

    @Academy
    Ωραίο ταινιάκι.
    Μακάρι να γινόταν ταινία και ο «Κολοσσός» -αλλά ποια κυβέρνηση θα ασχολούνταν με την ουσιαστική προώθηση της χώρας;

  10. Μάρκο Τ 31/10/2009 στο 3:58 πμ Reply

    Μου φαίνεται απόλυτα φυσικό που ο Σεφέρης αγαπούσε την τζαζ και ήταν τόσο ενημερωμένος σ’ αυτήν, όπως και την κλασική, ενώ την ίδια ώρα είχε βαθιά μέσα του αυτή την απροσδιόριστη, αλλά και τόσο απτή «ελληνικότητα». Ο Σεφέρης δεν έπασχε από φραγκολεβαντινισμό, ήταν έλληνας κοσμοπολίτης και πατριώτης ταυτόχρονα. Το ίδιο ήταν και ο Νίκος Σκαλκώττας, ο κορυφαίος έλληνας μουσικός του 20ού αιώνα, από τους καλύτερους μαθητές του Σαίνμπεργκ. Ο Σκαλκώττας, αν και ανήκε στην ευρωπαϊκή μουσική πρωτοπορεία, δεν ντράπηκε να πάρει τους ελληνικούς χορούς και να φτιάξει ένα ξεχωριστό στη μορφή του αριστούργημα.
    Εδώ ακριβώς βρίσκεται η τεράστια διαφορά με κάτι όψιμους φραγκολεβαντίνους της Athens Voice και όχι μόνο, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν παλιότερα οπαδοί του Στάλιν και ξαφνικά έγιναν υποπόδιο των ποδών του εκάστοτε Προέδρου της Αμερικής και μισούν ο,τιδήποτε θεωρείται «ελληνικό». Ο Σεφέρης ήταν γνήσιος κοσμοπολίτης, αυτοί είναι ψευτο-κοσμπολίτες, σαν τον κομπλεξικό βλάχο που πάει να κάνει τον πρωτευουσιάνο και κρύβει την καταγωγή του. Πέρα από το γεγονός ότι σε 1 χρόνο από τον θάνατό τους δεν θα τους θυμούνται παρά μόνο οι στενότεροι συγγενείς τους…

  11. fvasileiou 31/10/2009 στο 2:28 μμ Reply

    @Μάρκο Τ

    Καλά, αυτοί οι περίεργοι και αγράμματοι είναι και ανυποψίαστοι. Τα γραπτά τους αναδίδουν την εμετική μυρωδιά της αυτοθωράκισης και της αυτοϊκανοποίησης. Δεν τους αντέχω – δεν τους μπορώ πλέον και χαίρομαι και θαυμάζω εσένα και δυο τρεις άλλους φίλους, που μπαίνουν στην διαδικασία να απαντούν -γιατί πρέπει να υπάρχει αντίλογος στα φληναφήματά τους.

    Ο Σεφέρης, βέβαια, είναι άλλο πράγμα -τι να λέμε τώρα. Το παράδειγμά του είναι και ζωντανό και προκλητικό, αλλά έχουμε την δύναμη να το ακολουθήσουμε;

  12. Belbo 05/11/2009 στο 5:46 μμ Reply

    Φώτη,

    Πολύ ενδιαφέρον, έχω διαβάσει τον «Κολοσσό» και είναι ανάμεσα στα 10 καλύτερά μου βιβλία, μ’ αρέσει πολύ ο Μίλλερ, τον «Κολοσσό» τον θεωρώ ένα από τα βιβλία που ορίζουν καλύτερα τι σημαίνει Ελληνικότητα (ίσως γιατί μπορεί να τη δει αντικειμενικά ένας ξένος) είναι φυσικά ουσία, όχι φόρμα, μια στάση ζωής που βάζει στην άκρη το περιττό (είναι ο κοινός παρονομαστής κατά τη γνώμη μου) με ξεκίνημα τους αρχαίους Έλληνες, συνέχεια τους πατέρες της Εκκλησίας και τελείωμα κάπου στον 20ο αιώνα, φιλικά,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: