R. Chandler: Ο Μεγάλος Αποχαιρετισμός

Τέλη Οκτωβρίου 1949 ο Μάρλοου περιμαζεύει έξω από ένα κλαμπ έναν μπεκρή με σημαδεμένο πρόσωπο, τον Τέρι Λένοξ. Γίνονται φίλοι και μια ή δυο φορές την εβδομάδα τα πίνουν μαζί, ώσπου ένα πρωί ο Λένοξ του ζητάει να τον πάει στο αεροδρόμιο της Τιχουάνα. Χωρίς να ρωτήσει και πολλά, ο Μάρλοου συμφωνεί, αλλά όταν γυρίζει μαθαίνει ότι ο Λένοξ είναι ύποπτος για τον φόνο της πλούσιας γυναίκας του κι ότι ο ίδιος κατηγορείται για υπόθαλψη εγκληματία.

Κάπως έτσι ξεκινάει το μεγάλο, επικό μυθιστόρημα του R. Chandler. Με αργούς, μεγάλους διασκελισμούς κι έναν Μάρλοου πιο κυνικό και πιο μοναχικό από ποτέ.

Αστυνομική λογοτεχνία διάβαζα πάντοτε. Σαν παιδί όμως προτιμούσα τα ευρωπαϊκά αστυνομικά –Άγκαθα Κρίστι και κυρίως τα βιβλία με τον Πουαρό. Η ιδέα ενός τέλειου κόσμου, όπου το έγκλημα είναι η μοναδική παραφωνία την οποία αναλαμβάνει να διορθώσει ο ευφυής ντετέκτιβ, είναι κομμένη και ραμμένη πάνω στην απλοϊκή και εξιδανικευμένη ματιά του εφήβου και του προεφήβου.

Τον Τσάντλερ τον ανακάλυψα γύρω στα 20 μαζί με την τζαζ. Έχει μια σημασία αυτό, παρότι ο ίδιος ο Τσάντλερ, αν δεν κάνω λάθος, μισούσε την τζαζ. Ο φίλος που μου είχε γράψει τις πρώτες κασέτες με Chet Baker, Astrud Gilberto και Dizzy Gillespie επέμενε να διαβάσω τα βιβλία του, για να μπω καλλίτερα στο κλίμα. Κινούμουν σε άλλα μονοπάτια εκείνη την εποχή και πολύ διστακτικά πήρα τον Μεγάλο Ύπνο. Με αυτόν τον απλό τρόπο ανανεώθηκε η σχέση μου με την αστυνομική λογοτεχνία κι ανακάλυψα έναν διαφορετικό λογοτεχνικό κόσμο.

Τώρα ο Μεγάλος Αποχαιρετισμός:

Αυτό το βιβλίο δεν κυκλοφορούσε τότε στα ελληνικά. Είχε εξαντληθεί –όσο κι αν το έψαχνα, όπου κι αν το έψαχνα, δεν το έβρισκα, κι ο Γιώργος, ο φίλος που σας έλεγα, προθυμοποιήθηκε να μου το φέρει από την δική του βιβλιοθήκη, από την Κρήτη. Έτσι διάβασα και τον Μεγάλο Αποχαιρετισμό, σε μια έκδοση του Εξάντα σε καλή μετάφραση τα Βικτώριας Τράπαλη.

Το βιβλίο δεν το επέστρεψα ποτέ. Έπρεπε να το δώσω στον Γιώργο, όταν το τελείωσα, αλλά απλώς δεν μπόρεσα. Μου το ζήτησε κάνα δυο φορές, αλλά με δικαιολογίες πραγματικές ή επινοημένες, το κράτησα. Ο φετιχισμός μου νίκησε. Η βιβλιοθήκη μου δεν είναι μικρή και τα βιβλία που απέκτησα με ασυνήθιστο τρόπο πραγματικά ελάχιστα, αλλά αυτό είναι το μοναδικό που ξέχασα να επιστρέψω σε φίλο…

…………………

Υπάρχει μια δυσκολία όταν μιλάει κανείς για κλασικά βιβλία: Όλοι τα ξέρουν και η αξία τους είναι αναγνωρισμένη. Οπότε τόσο οι συστάσεις όσο και οι κριτικές είναι περιττές.

Νομίζω, ότι το καλλίτερο που έχει να κάνει κανείς, ειδικά όταν δεν είναι ειδικός, είναι να μιλήσει για εκείνο που του άρεσε περισσότερο. Τους κώδικες επικοινωνίας που βρήκε με το έργο και τον συγγραφέα.

Εμένα, ας πούμε, στον Μεγάλο Αποχαιρετισμό μου αρέσουν δυο βασικοί άξονες πάνω στους οποίους οικοδόμησε το έργο του ο Τσάντλερ:

  1. Η αυτοβιογραφία: Ο συγγραφέας συστήνεται με τρία διαφορετικά πρόσωπα στον αναγνώστη του.
    Είναι, φυσικά, ο Μάρλοου. Ο ντετέκτιβ που μιλάει σε πρώτο πρόσωπο και σκληρός, μοναχικός, ρομαντικός, πληγωμένος κι ακέραιος περιπλανιέται στο L.A.
    Είναι ο Τέρι Λένοξ. Ο σημαδεμένος βρετανός –ο Τσάντλερ είχε και βρετανική υπηκοότητα– που ήταν παντρεμένος με μια γυναίκα, η οποία είχε έντονη ερωτική ζωή με άλλους, τον βασάνιζε και τον περιφρονούσε –ο ίδιος ο Τσάντλερ ήταν παντρεμένος με μια γυναίκα 18 χρόνια μεγαλύτερή του, που είχε γλεντήσει πολύ στα νιάτα της.
    Και είναι φυσικά και ο Ρ. Γουέιντ, ταλαντούχος συγγραφέας, που αναλώνεται σε φτηνά μυθιστορήματα, πίνει πολύ και είναι παντρεμένος με μια εκμεταλλεύτρια τσούλα.
  2. Ο ρυθμός: Ο Μεγάλος Αποχαιρετισμός έχει στην ραχοκοκαλιά του μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ιστορία με πολλές ανατροπές και απροσδόκητο φινάλε, αλλά αυτό φαίνεται να είναι μόνο η αφορμή. Η αφήγηση είναι αργή, σκληρή, χιουμοριστική. Σε αυτό το ογκώδες μυθιστόρημα η αστυνομική πλοκή από ένα σημείο και μετά φαίνεται να είναι μόνο η αφορμή για να παρελάσουν μια σειρά από αξέχαστους τύπους, καταστάσεις, εικόνες:
    Το Χόλιγουντ και οι άνθρωποί του, η διεφθαρμένη αστυνομία, ο εισαγγελέας που δεν νοιάζεται για την δικαιοσύνη αλλά για την επανεκλογή του, ο μεγιστάνας που μπορεί να κινεί τα νήματα από το παρασκήνιο, φυσικά οι μοιραίες γυναίκες, μαφιόζοι, μπράβοι, χαρτοπαίκτες, μπεκρήδες, λευκοί, μεξικανοί και μαύροι, ναρκωτικά και πολύ πιοτό και φυσικά ο Μάρλοου, μοναχικός, κυνικός, με μπερδεμένη σεξουαλικότητα να κινείται και να μονολογεί στους δρόμους του L.A. και των περιχώρων του.

Ναι, είναι η πρώτη εμφάνιση ενός κόσμου, που δοξάστηκε στην Τετραλογία του Λος Άντζελες από τον J. Ellroy…

Advertisements

4 thoughts on “R. Chandler: Ο Μεγάλος Αποχαιρετισμός

  1. Δύτης των νιπτήρων 10/05/2010 στο 1:01 μμ Reply

    Νομίζω είναι το μόνο του Τσάντλερ που δεν έχω διαβάσει, δεν ξέρω γιατί (έτυχε).
    Ο Χάμετ σ’ αρέσει;

    • fvasileiou 10/05/2010 στο 1:06 μμ Reply

      Ναι, αλλά όχι όσο ο Τσάντλερ. Νομίζω ότι μόνο στον «Κόκκινο Θερισμό» φτιάχνει το πολύπλοκη κοινωνία και πολυπλόκαμη διαφθορά που υπάρχει σε όλα τα βιβλία του Τσάντλερ -εκτός από το Playback.

      Πιθανόν να μην το διάβασες κι εσύ για τον ίδιο λόγο.

  2. Belbo 15/05/2010 στο 12:26 μμ Reply

    Κι εγώ από τα λίγα που δεν έχω διαβάσει, όντως Τσάντλερ & τζάζ πηγαίνουν κουτί

  3. gewrgia koenig 10/07/2011 στο 10:58 μμ Reply

    Απίθανο βιβλίο, μου το έκανε δώρο ένας φίλος και τον ευγνωμονώ.
    Μου πήρε ακριβώς 3 μέρες να το διαβάσω όλο!
    Δεν μπορούσα να σταματήσω!!
    Μου άρεσε ο ιπποτισμός του Μάρλοου, ειδικά στο σημείο που ανάβει και δεύτερο τσιγάρο στη μνήμη του Τέρι Λένοξ.
    Νομίζω ότι οι χαρακτήρες είναι απίστευτα καλοχτισμένοι, με βάθος, με τα ελαττώματά τους και τις παραξενιές τους.
    Η δε πλοκή σε κρατάει σε αναμμένα κάρβουνα!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: