Μεσαιωνικές Ταινίες

Χτες, στο Διεθνές Μεσαιωνικό Συνέδριο του Leeds παρακολούθησα μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση με θέμα Ο Μεσαιωνισμός στον Κινηματογράφο (Medivialism in the Movies).

Το στρογγυλό τραπέζι οργανώθηκε από τον P. Stutervant και συμμετείχαν η Luise A’Arcens, o K. DeVries, ο οποίος έχει επιμεληθεί πολλά ντοκυμαντέρ της σειράς History vs Hollywood και ήταν σύμβουλος σε πολλές ταινίες, όπως η Joan of Ark κι ο R. C. Woosnam-Savage, ο οποίος μεταξύ των άλλων ήταν σύμβουλος για τα όπλα που χρησιμοποιήθηκαν σε ταινίες όπως η Narnia, το Lord of the Rings, και το πρόσφατο Robin Hood.

Το πρώτο και βασικό συμπέρασμα της βραδιάς, με το οποίο όλοι συμφωνήσαμε, είναι ότι δεν μας ενδιαφέρει αν οι ταινίες, που έχουν θέμα τον Μεσαίωνα, μένουν πιστές στα ιστορικά δεδομένα. Στην πραγματικότητα, δεν μπορούν να είναι ιστορικά ακριβείς -οι δυο ομιλητές που δουλεύουν και στο σινεμά, μοιράστηκαν μαζί μας αρκετές διασκεδαστικές ιστορίες που το αποδεικνύουν. Στο κάτω-κάτω της γραφής και οι Μεσαιωνολόγοι, όταν πηγαίνουν σινεμά, θέλουν να δουν μια καλή ταινία κι όχι μια ιστορικά πιστή ταινία. Αφήστε που, μεταξύ μας, είμαι πεπεισμένος ότι μια ταινία απολύτως ακριβής στα ιστορικά δρώμενα, θα είναι απολύτως βαρετή.

Έγιναν δυο ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις:

Η L. D’Arcens σημείωσε ότι δεν πρέπει να εξετάζουμε τις ταινίες με μεσαιωνικά θέματα αυτόνομα, αλλά σε σχέση με τις άλλες ταινίες που κυκλοφορούν την ίδια περίοδο.

Κι έχει απόλυτα δίκιο, γιατί τόσο οι δημιουργοί, όσο και οι παραγωγοί της ταινίας, πιθανότατα σε μεγάλο βαθμό και το κοινό, την αντιμετωπίζουν κατ’ αρχήν ως ταινία εποχής και μετά την προσδιορίζουν πιο ειδικά.

Το παράδειγμα του Ridley Scott είναι ενδεικτικό:

Δουλεύει με τον ίδιο τρόπο, κουβαλάει την ίδια αντίληψη, είτε η ταινία διαδραματίζεται στον Μεσαίωνα (Kingdom of Heaven, Robin Hood), είτε στην Ρωμαίκή εποχή (Gladiator), είτε στη δεκαετία του ’70 (American Gangster).

Και, για να προχωρήσω το παράδειγμα και να έρθω και στην παρατήρηση του Paul, πολλές ταινίες του Scott έχουν την ίδια «μεσαιωνική» ατμόσφαιρα ακόμα κι αν δεν διαδραματίζονται στον Μεσαίωνα, ακόμα κι αν εξελίσσονται στο μέλλον (Blade Runner)!

Συνεπώς, μπορούμε να μιλήσουμε για ένα είδος μεσαιωνικότητας, που πολλές ταινίες κουβαλάνε ανεξάρτητα από το θέμα τους ή την εποχή που διαδραματίζεται η ιστορία τους. Το Star Wars  είναι ένα πολύ γνωστό παράδειγμα, αλλά δεν είναι το μόνο. Το Fisher King και το 12 Monkeys του Gilliam ή το Allien 3 του D. Fincher και, φυσικά, το πρόσφατο 300, είναι μερικά παραδείγματα ταινιών που κουβαλάνε αυτή την μεσαιωνικότητα.

Με άλλα λόγια, αυτό που έχει σημασία να εξετάσει κανείς, δεν είναι κατά πόσο οι σκηνοθέτες, οι σεναριογράφοι, οι παραγωγοί και οι ηθοποιοί μένουν πιστοί στην εποχή που διαδραματίζεται το κάθε φιλμ, αλλά στο πώς απεικονίζουν αυτή την εποχή. Τι χαρακτηριστικά της αποδίδουν, πώς την χρωματίζουν, με τι ατμόσφαιρα την φορτίζουν.

Για να υπογραμμίσω το παραπάνω ερώτημα, έφερα ένα παράδειγμα όχι από μεσαιωνική ταινία, αλλά από γουέστερν. Ο J. Ford έλεγε ότι σκηνοθέτησε την μάχη του O.K. Corral, όπως ακριβώς του την διηγήθηκε ο W. Earp, που έλαβε μέρος σε αυτή. Ο L. Kasdan, από την άλλη, σκηνοθέτησε την ίδια μάχη στο (αδικημένο) Wyatt Earp, τελείως διαφορετικά, αλλά ακριβώς όπως την περιγράφουν οι σύγχρονοι ιστορικοί. Ποια από τις δυο εκδοχές είναι ιστορικά ακριβής; Η μια; Οι δυο; Καμιά; Έχει σημασία; Πιο ενδιαφέρον, για μένα τουλάχιστον, είναι το Γουεστ που παρουσιάζει ο κάθε σκηνοθέτης.

Η συζήτηση, που έγινε σε πολύ χαλαρό ρυθμό, αν δεν υπήρχε χρονικός περιορισμός, θα συνεχιζόταν ακόμα.

Από τα παράξενα της βραδιάς:

Ενώ όλοι συμφωνήσαμε ότι το Kingdom of Heaven είναι χάλια, ήμουν ο μόνος που δήλωσε ευθαρσώς ότι του αρέσει το Braveheart. Όλοι οι άλλοι δήλωσαν ότι είναι ένα horrible film που καθαγιάζει έναν thug! Από την άλλη βρέθηκαν θαυμαστές του πρόσφατου Βασιλιά Αρθούρου!!! Αλλά ξέρετε, είμαστε στην Αγγλία…

Η βραδιά έκλεισε χαρούμενα, με τον Ρομπέν των Δασών του 1938 με τον Errol Flynn. Κι είχα να δω από παιδί αυτή την ταινία…

Advertisements

4 thoughts on “Μεσαιωνικές Ταινίες

  1. hfaistiwnas 14/07/2010 στο 7:58 μμ Reply

    Ε ναι, συνήθως το πως έχουν στήσει μια εποχή σε νοιάζει, τα γεγονότα έρχονται δεύτερα.. συμφωνώ! 🙂

  2. Sophia 14/07/2010 στο 9:41 μμ Reply

    ΧΑΧΑ, ας κάνανε το σχόλιο αυτό για το Braveheart στη Σκωτία, και θα γινότανε εμφύλιος!!! Apropos, εγώ την είδα στο Stirling, σε έναν κινηματογράφο ΤΙΓΚΑ στους Σκωτσέζους που αλαλάζανε κατενθουσιασμένοι!! Εξαιρετική εμπειρία!!
    😉

  3. γρηγόρης στ. 16/07/2010 στο 8:35 μμ Reply

    Όχι μόνο οι Μεσαιωνολόγοι, αλλά και όλοι οι «-ολόγοι» όταν πηγαίνουν σινεμά, θέλουν να δουν μια καλή ταινία.
    Κάτι σαν και τη λογοτεχνία και ειδικά το ιστορικό μυθιστόρημα.
    Καλή επάνοδο!

  4. Belbo 17/07/2010 στο 11:42 πμ Reply

    Φώτη, ενδιαφέρουσα συζήτηση είσαι πραγματικά τυχερός που το αντικείμενό σου σου δίνει τέτοιες ευκαιρίες. Στις μεσαιωνικές ταινίες να προσθέσω δύο που μου έρχονται στο μυαλό σαν «πιστές» (όσο γίνεται) στην εποχή: το «όνομα του ρόδου» (Αρνώ) καθώς και το «σάρκα και αίμα» του Βερχόφεν (παραγνωρισμένη αλλά πολύ ενδιαφέρουσα). Τέλος να σημειώσω την (παντελή;) απουσία ταινιών που να αναφέρονται στο Βυζάντιο… φιλικά,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: