10+1 αγαπημένα CD παραδοσιακής μουσικής

1. ‘Κούγω τον άνεμο κι αχάει. Ηρωικά και Ιστορικά τραγούδια της Ηπείρου με τον Σάββα Σιάτρα


Το CD αυτό ανήκει στην αξιόλογη σειρά του Αρχείου Ελληνικής Μουσικής που μέσα σε λίγα χρόνια κατάφερε να παρουσιάσει συλλογές με παραδοσιακά τραγούδια και μουσικές από όλες σχεδόν τις περιοχές του Ελληνισμού. Κάποιες φορές οι δίσκοι αυτοί έχουν έναν ακαδημαϊσμό, χάνουν σε καλλιτεχνική αυθορμησία, τον αυτοσχεδιασμό που είναι τόσο απαραίτητος για μια μουσική που μεταφέρεται προφορικά από γενιά σε γενιά. Αυτός ο δίσκος δεν υποφέρει από αυτά τα προβλήματα. Το αντίθετο. Έχοντας τον Σάββα Σιάτρα στο τιμόνι και σπουδαίους δεξιοτέχνες, όπως Στ. Καψάλη και τον Ν. Δάμο στο κλαρίνο ή τον Κ. Φιλιππίδη στο Λαγούτο και τον Β. Φάκο στο βιολί, το ταξίδι στην ιστορία και τους ρυθμούς της ηπειρωτικής γης αποδεικνύεται συναρπαστικό. Ο Σιάτρας είναι σπουδαίος τραγουδιστής. Η σπάνια φωνή του έχει τεράστιες δυνατότητες κι ο ίδιος καταφέρνει να είναι εκφραστικός χωρίς να εκπίπτει στον εύκολο συναισθηματισμό. Και το υλικό του δίσκου του ταιριάζει γάντι: Ιστορικά τραγούδια, κλέφτικα, παραλογές, μικρές και μεγάλες ιστορίες της Ηπείρου. Η μουσικολογική έρευνα καθώς και τα εξαιρετικά σχόλια που συνοδεύουν κάθε τραγούδι είναι του Γ. Κωνστάντζου.

2. Πετρολούκας Χαλκιάς: Μοιρολόγια και γυρίσματα


Ένας ορχηστρικός δίσκος από τον σημαντικότερο εν ζωή κλαρινιτζή, τον Πετρολούκα Χαλκιά. Τα 6 κομμάτια του δίσκου δεν υπάρχουν λόγια να τα περιγράψουν. Κυριολεκτικά, ένα κτήμα ες αεί.

3. Χρόνης Αηδονίδης: Τ’ αηδόνια της Ανατολής


Όταν κυκλοφόρησε στα μέσα της δεκαετίας του ’80 δημιούργησε ένα μεγάλο ρήγμα στις συνειδήσεις. Στα ραδιόφωνα κυριαρχούσε μια χαζοπόπ, ένα επιτηδευμένα σκοτεινό ελληνικό «ροκ» και «λαϊκά»-ξηροκάρπια για να συνοδεύουν τα ουίσκια στα μεγάλα κέντρα. Αυτός ο δίσκος όμως διεκδίκησε με τρόπο επιθετικό ίσως την προσοχή μας. Ή, για να ακριβολογήσω, ένα κομμάτι από τον γνόφο της ψυχής μας. Τραγούδια από την Θράκη και τη Μικρά Ασία, τραγούδια από την Ανατολική Ρωμυλία, χορευτικά κι αργά, εξαγνιστικά, ψαλτάδικα  τραγουδισμένα αγγελικά από τον Μεγάλο Χρόνη Αηδονίδη. Στο δίσκο συμμετέχει ο Γ. Νταλάρας και ο Ross Daly.

Δομνα Σαμίου: 4. Τα Πασχαλιάτικα. Ανοιξιάτικα τραγούδια του Θανάτου και της Ανάστασης

5. Της Κυρα-Θάλασσας

6. Ιστορικά και Κλέφτικα τραγούδια

7. Παραλογές

8. Τραγούδια της Ξενιτιάς


Το λέω εξαρχής: Τρέφω μεγάλο θαυμασμό, μεγάλη αγάπη για την Δόμνα Σαμίου. Σαν τραγουδίστρια με συγκλονίζει και οι δίσκοι της είναι οι πιο ολοκληρωμένες δουλειές για την παραδοσιακή μουσική. Ολοκληρωμένες από κάθε άποψη: Οι τραγουδιστές, οι ενορχηστρώσεις, τα κείμενα και το οπτικό υλικό που συνοδεύουν τα CD αυτά. Κι επιπλέον: Η Σαμίου δεν διστάζει να εντάσσει στους δίσκους τις ηχογραφήσεις που έκανε όταν κατέγραφε και συγκέντρωνε το υλικό της γιατί «αποδίδουν μοναδικά την ατμόσφαιρα και το ύφος του τραγουδιού». Οι δίσκοι αυτοί, όπως φανερώνουν και οι τίτλοι τους, δεν περιέχουν μουσικές και τραγούδια από μια περιοχή της Ελλάδας, όπως οι προηγούμενοι, αλλά περιέχουν τραγούδια από διαφορετικές περιοχές με ενιαίο θέμα. Αποκαλύπτεται έτσι όχι μόνο το εύρος των τραγουδιστικών δυνατοτήτων της Δόμνας και των συνεργατών της και της έρευνάς της, αλλά και ο πλούτος και η ποικιλία της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής και ταυτόχρονα το ενιαίο ιδεολογικό-πολιτισμικό πλαίσιο.

9. Ψαραντώνης: Ριζίτικα


Ο Νίκος Ξυλούρης τραγουδώντας τα Ριζίτικα στις ενορχηστρώσεις σημάδεψε όχι μόνο τον ήχο της κρητικής μουσικής, αλλά όρισε και μιαν εποχή. Πέρα από την πολιτικοποιήση, που πολλές φορές είναι εύκολη για να μην πω κραυγαλέα, η φωνή και ο τραγουδιστικός τρόπος του είχε όλο εκείνο το φως, την αυτοπεποίθηση, την αισιοδοξία, που χαρακτήριζαν το ’70. Μου αρέσει εκείνος ο δίσκος. Αλλά αγαπώ περισσότερο τούτες εδώ τις εκδοχές του αδερφού του, του Ψαραντώνη. Κι εδώ υπάρχει μαχητικότητα, το ανυπότακτο φρόνημα των βουνών της Κρήτης, αλλά υπάρχει και πολύ, πολύ σκοτάδι. Οι ιστορίες δεν έχουν καλό τέλος. Και το μόνο που μένει είναι η ψυχή, που λαχταρά να πετάξει στα νέφη σαν τον σταυραετό.

10.Παναγιώτης Λάλεζας: Κλέφτικα


Νομίζω ότι δεν υπάρχουν σοβαρές αμφιβολίες ότι ο Π. Λάλεζας είναι ο καλλίτερος τραγουδιστής παραδοσιακών τραγουδιών της νεώτερης γενιάς. Επαγγελματίας από τα 12 του χρόνια, ανδρώθηκε στα πανηγύρια και τις κομπανίες του Μοριά, αλλά δεν αρκέστηκε σε αυτό. Ο Λάλεζας είναι διαβασμένος μουσικός, γνωρίζει την παράδοση, αλλά και την σύγχρονη πραγματικότητα, σεμνός και προικισμένος με μια καταπληκτική φωνή-βάλσαμο ψυχής. Αυτός ο δίσκος, που περιέχει 13 αργά, καθιστικά αφηγηματικά τραγούδια, που αναφέρονται σε ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα της προεπαναστατικής και επαναστατικής Ελλάδας, είναι ο πιο αγαπημένος μου. 

 

+ Νίκος Γράψας: Μια κόρη από την Αμοργό και άλλες Βυζαντινές μπαλάντες


Αν και δεν ήθελα να υπάρχουν δίσκοι με διασκευές σε αυτή τη λίστα (γι’ αυτό απουσιάζουν οι Mode Plagal ή ο εξαιρετικός δίσκος του Αλκίνοου με τα Κυπριακά), δεν μου πήγαινε η καρδιά να αφήσω έξω αυτόν εδώ τον δίσκο -έναν από τους πιο αγαπημένους μου της δεκαετίας του ’90. Ο Γράψας επέλεξε 13 πολύστιχα αφηγηματικά  παραδοσιακά τραγούδια από διάφορα μέρη του ελληνικού κόσμου (Μικρασία, Δωδεκάνησα, Πόντο, Ρούμελη κτλ) και τα παίζει με έναν εντελώς ιδιόμορφο/προσωπικό τρόπο. Τα όργανα είναι παραδοσιακά (ταμπουράδες, διάφορες λύρες, νέι, λαγούτα, κρουστά) αλλά χρησιμοποιούνται με τρόπο πρωτότυπο, που ανακαινίζει και τον ήχο, αλλά και το ίδιο το τραγούδι: Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με τραγούδια των ανθρώπων της παλαιάς κοινότητας, αλλά του ατόμου της σύγχρονης πόλης.


Advertisements

12 thoughts on “10+1 αγαπημένα CD παραδοσιακής μουσικής

  1. hfaistiwnas 17/01/2011 στο 10:20 μμ Reply

    Καλησπέρα!
    Δεν ακούω παραδοσιακά.. παρα μόνο σε καμιά εκδήλωση!

    • fvasileiou 18/01/2011 στο 12:03 πμ Reply

      Αν η Καστοριά μοιάζει με τα Γιάννενα, θα ακούς πολύ-πολύ συχνά 😀 😉 😀

      Καλησπέρα!

      • hfaistiwnas 18/01/2011 στο 7:12 πμ Reply

        1,5 χρόνια είμαι εδώ.. δεν έχω πέσει σε καμιά εκδήλωση.. ή δεν πήγα.. ΠΕρισσότερο άκουγα στο Καρπενήσι! χεχεχε!
        Καλημέρα!

  2. vad 17/01/2011 στο 10:22 μμ Reply

    Πρωτα θα εκφράσω την εκτιμηση μου για τις επιλογές σου κι ύστερα θα σε..μαλώσω:-Θελω παραπομπές,….

  3. γρηγόρης στ. 17/01/2011 στο 10:43 μμ Reply

    Συμφωνώ, ότι ο Λάλεζας είναι ο πιο αξιόλογος από τους νέους με μεγάλη εκφραστικότητα.
    Κι επίσης πολύ σημαντική η παρατήρηση που κάνεις για την τομή που έκανε ο Αηδονίδης.

    • fvasileiou 18/01/2011 στο 12:09 πμ Reply

      Έχω ακούσει τον Λάλεζα δυο φορές ζωντανά, δυστυχώς σε συναυλία κι όχι σε πανηγύρι. Είναι εξαιρετικός – ίσως καλλίτερος κι από τους δίσκους.

      Θυμάμαι πολύ έντονα τον αντίκτυπο που είχε εκείνος ο δίσκος. Κάποιος έλεγε δυνατά πράγματα που ακούγαμε από γιαγιάδες και παππούδες και τα είχαμε απωθήσει για να φαινόμαστε μοντέρνοι.

  4. apgeorge 18/01/2011 στο 9:02 πμ Reply

    Φωτη πολυ ενδιαφερουσα δουλεια, και χαιρομαι ιδιαιτερα για το οτι τα περισσοτερα απο τα cd που αναφερονται, κοσμουν εδω και χρονια τη cdοθηκη και και το σκληρο δισκο και φυσικα ειναι αναποσπαστο μερος του αυτοκινητου…
    δυστηχως λειπει απο τη δισκογραφια μια δουλεια με αστικα γιαννιωτικα τραγουδια… (που θα παει καποτε θα γινει κι αυτο)

    • fvasileiou 18/01/2011 στο 11:22 πμ Reply

      Έχεις δίκιο. Το μόνο CD που ξέρω με γιαννιώτικα τραγούδια είναι του αρχείου Μ. Μερλιέ «Τραγούδια από τα Γιάννινα με την κομπανία του Νίκου Τζάρα». Περιέχει ηχογραφήσεις του 1930, οι δε τίτλοι είναι ενδεικτικοί: «Κουρμανιώτισσα», «Ο Καλατζής», «Μπαζαρκάνα» κτλ.

      • apgeorge 19/01/2011 στο 2:53 μμ Reply

        Φωτη το παρηγγειλα, μολις ερθει θα σου πω εντυπωσεις!

  5. Δύτης των νιπτήρων 19/01/2011 στο 6:26 μμ Reply

    Αυτό το πολυφωνικό, θυμάμαι σαν και χτες την ώρα που το πρωτάκουσα και πώς παρατήσαμε το τάβλι και ακουγαμε:

    • fvasileiou 19/01/2011 στο 6:42 μμ Reply

      Στο χωριό του πατέρα μου πολυφωνικά τραγουδάνε, σε γάμους, σε πανηγύρια, παρέες στις αυλές καλοκαιρινά απογεύματα. Έχω πολύ έντονες μνήμες.

  6. Belbo 22/01/2011 στο 10:32 πμ Reply

    Φώτη, ενδιαφέρον, μπαίνουν στη λίστα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: