Ο Μάνος Χατζιδάκις και το Facebook

Χτες βράδυ γυρίζοντας από την έξοδο, έκανα μια τελευταία βόλτα στα ιντερνετικά στέκια μου. Στάθηκα χαμογελώντας:

Κάποιος φίλος ανέβασε στο Facebook μερικά τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι και μου είχαν έρθει ξαφνικά στο μυαλό οι απαγορεύσεις και οι προϋποθέσεις που έθετε για την χρήση και την αναπαραγωγή των τραγουδιών του. Στους Μύθους μιας Γυναίκας για παράδειγμα ζητούσε να μπαίνουν τουλάχιστον τρία σε συνέχεια, από το παρόν έργο. Μνημειώδης βέβαια είναι η Δυσάρεστη Προειδοποίηση που συνοδεύει τις Μπαλάντες της Οδού Αθηνάς:

Γνωρίζοντας πως στα πνευματικά δικαιώματα και στον σεβασμό τους, η χώρα μας συναγωνίζεται την Ουγκάντα, το Αφγανιστάν και την Τουρκία του Εβρέν, προειδοποιώ όλους τους υποανάπτυκτους και με μειωμένη συνείδηση που πραγματοποιούν στον τόπο μα ελληνικά σήριαλς, γυρίζουν ελληνικές ταινίες «ποιότητος» ή μη, επιμελούνται τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά παιχνίδια, τοποθετούν μουσική στα ρολόγια των τηλεοπτικών σταθμών ωσότου αρχίσουν οι ειδήσεις, κι ακόμη, όσους μεταχειρίζονται μουσική στο ασανσέρ, στις καφετέριες, στα εστιατόρια και στα αναψυκτήρια, στις διαφημίσεις και στα σούπερ-μάρκετ, κι ακόμη, όσα υπουργεία διαφημίζουν ή τουριστικά ή βιομηχανικά ή αναπτυξιακά την ανέραστη Ελλάδα, προειδοποιώ πως αν μεταχειριστούν τμήμα ή ολόκληρα κομμάτια μουσικής μου, οποιασδήποτε μουσικής μου, θα μεταχειριστώ κάθε δυνατότητα που μου παρέχει ο Νόμος για να κυνηγήσω τους εξακολουθητικά ασυνείδητους που μεταχειρίζονται μουσική μου. Επί πλέον, θα απαιτήσω 500.000 δραχμές για κάθε τρίλεπτο –έως τρίλεπτο– που θα περιέχει μουσική μου, χωρίς την έγγραφη άδειά μου.

Είναι λυπηρό πως μόνο μια τέτοια «προειδοποίηση» είναι δυνατόν να ισχύει και ν’ αντιμετωπίζει την ασυδοσία του «καλλιτεχνικού» μας «κατεστημένου».

ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ

Δεκέμβριος 1983

Τι έχει αλλάξει από τότε;

Σίγουρα όχι η ασυδοσία του «καλλιτεχνικού» μας «κατεστημένου». Μάλλον μεγάλωσε κι άλλο και συνδυάστηκε με πρωτοφανή ρηχότητα και προχειρότητα.

Ούτε βέβαια ο σεβασμός μας προς τα δικαιώματα του δημιουργού. Κι εδώ χειρότερα είναι τα πράγματα, δεδομένων και των διευκολύνσεων που μας παρέχει το διαδίκτυο.

Έπειτα ο Χατζιδάκις αναφέρεται στους υποανάπτυκτους με μειωμένη συνείδηση που ασχολούνται με τα ΜΜΕ. Τι ωραία περιγραφή αλήθεια! Σαν να το έγραψε μετά από το χτεσινοβραδινό ζάπινγκ.

Τα βάζει, τέλος ,για μια ακόμα φορά με τα Υπουργεία της ανέραστης Ελλάδας ή αλλιώς την «εθνικοφροσύνη», όπως την λέγανε πιο πριν –τον «πατριωτισμό» που μας λένε σήμερα.

Διότι πάντα έτσι συμβαίνει: Βαφτίζουν ως «εθνική αναγκαιότητα» και «πατριωτικό καθήκον» την πολιτική που θέλουν να σου επιβάλουν, δημιουργούν γύρω της μια ευσεβίστικη ατμόσφαιρα και απαιτούν σιωπή κι υπακοή. Όποιος ξεστρατίσει, μπάτσες. Και σήμερα και τότε και παλιότερα –φοβούμαι και στο μέλλον.

Τι άλλο πιο εμπνευστικό παράδειγμα θα μπορούσαμε να έχουμε σήμερα από το θάρρος του πολίτη Χατζιδάκι να τα βάζει μόνος με τον κρατικοποιημένο Αυριανισμό ή την νικηφόρα Αλλαγή ή πιο πριν τα συντηρητικά αντανακλαστικά ενός απαίδευτου κατεστημένου.

………………

Παρόλα αυτά το δίκτυο, οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης, τα ιστολόγια διαμόρφωσαν/διαμορφώνουν όχι απλώς ένα διαφορετικό σκηνικό, αλλά έναν καινούργιο κόσμο. Έναν κόσμο που όσο κι αν οι σκεπτικιστές αρέσκονται να επισημαίνουν αδυναμίες και κινδύνους, τις δυνατότητές του ούτε τις έχουμε δει ακόμα, ούτε μπορούμε να τις φανταστούμε.

Αλήθεια, τι θα έλεγε ο Μάνος Χατζιδάκις για εκείνους που φτιάχνουν βιντεάκια με τα τραγούδια του και τα ανεβάζουν στον σωλήνα;

Για όσους τα κολλάνε στον τοίχο του Facebook;

Για μας που τα σχολιάζουμε στα blog;

Θα έθετε τις ίδιες απαγορεύσεις;

Θα μας κυνηγούσε ή, έστω, θα μας αποδοκίμαζε;

Θα μοίραζε ο ίδιος τα τραγούδια του μέσω του δικτύου;

Απάντηση δεν έχω. Δεν μπορώ να φανταστώ την στάση και τις αντιδράσεις του.

Ξέρω όμως τα εξής:

  1. Ο Χατζιδάκις διέθετε γνήσια σοφία, αντίληψη της πραγματικότητας και βαθιά γνώση του τόπου και των ανθρώπων
  2. Ο Χατζιδάκις είχε μια σπάνια γενναιοδωρία
  3. Ο Χατζιδάκις αντιπαθούσε σφόδρα την οικειότητα. Δεν ήθελε να είναι οικείος, γνώριμος, κοντινός – επεδίωκε την απόσταση, να είναι ξένος και άγνωστος. Οι ίδιες οι μουσικές του, οι ενορχηστρώσεις του, οι σχέσεις του με τα λαϊκά είδωλα και τους διαμεσολαβητές των εφημερίδων, οι απαγορεύσεις που μνημονεύσαμε πιο πριν, το αποδεικνύουν. Ο Χατζιδάκις απαιτούσε από τον ακροατή να μοχθήσει για να τον προσεγγίσει και να τον γνωρίσει. Απεχθανόταν τους φίλους του σουξέ, εκείνους που αποζητούσαν τις θωπείες των εύκολων ρυθμών και προσπαθούσε να τους ξεφορτωθεί με κάθε τρόπο.

Αν κάποιος πραγματικά ενδιαφέρεται για τον Μάνο Χατζιδάκι, βάζει κι ακούει ολόκληρους τους δίσκους του, ακόμα και σήμερα…

Advertisements

9 thoughts on “Ο Μάνος Χατζιδάκις και το Facebook

  1. αφροδίτη 23/01/2011 στο 2:34 πμ Reply

    «Αν κάποιος πραγματικά ενδιαφέρεται για τον Μάνο Χατζιδάκι, βάζει κι ακούει ολόκληρους τους δίσκους του, ακόμα και σήμερα… »

    όχι,αυτό δεν το πιστεύω.υπάρχουν φορές που θέλω να χαθώ σε αναμνήσεις από στιγμές μυστικές και λάμψεις μαγικές,αγκαλιές ερωτικές σε νύχτες φωτεινές,
    μα αν δεν υπήρχαν τα (ίσως πρόχειρα,ίσως προσεγμένα και καλά μελετημένα) βιντεάκια με τραγούδια του στο «σωλήνα»,δε θα μπορούσα,γιατί σίγουρα,αν δεν άκουγαν οι γονείς μου τον ίδιο και δεν είχαν τους δίσκους του,τότε δε θα τον ήξερα!
    σίγουρα με το διαδίκτυο καταπατώνται δικαιώματα,χάνονται χρήματα,πεινάνε οικογένειες,αν θέλεις.αλλά αυτό δε γίνεται και στη ζωή μας γενικότερα?
    πρόσφατα ο Φίλιππος Πλιάτσικας κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο την επόμενη δημιουργία του,τον επόμενο δίσκο του,ο οποίος προσφέρθηκε δωρεάν.ήταν ανάγκη του ίδιου,αλλά και της δισκογραφκής του,με σκοπό να αποφύγουν την προδιαγεγραμένη κλοπή του δίσκου,αν δεν ήταν εξ’ αρχής virtual.
    που σημαίνει ότι ήταν όλοι συνειδητοποιημένοι για το τι θα γινόταν,χωρίς να συμφωνούν απαραίτητα με αυτή την κλοπή και αυτό το «βιασμό»,όπως χαρακτηρίζει ο ίδιος ο Πλιάτσικας αυτο το γεγονός.
    Επιπλέον,χάρη στο διαδίκτυο γνωρίσαμε πολλούς αξιόλογους καλλιτέχνες της εποχής,μία από τους οποίους είναι και η Μόνικα,η οποία ξεκίνησε απλά με ένα βίντεο στο youtube.
    για αυτούς τους λόγους και για ακόμα περισσότερους πιστεύω ότι το να υπάρχει μουσική σε ένα «χώρο» που περνά κανείς κάτι λιγότερο ή κάτι περισσότερο από τη μισή του ζωή στις μέρες μας,δεν είναι καθόλου κακό,ούτε σπηλώνει καμία μνήμη,ούτε προσβάλλει κάποιο καλλιτέχνη.αντίθετα τον κάνει ευρύτερα γνωστό και αγαπητό..

    • fvasileiou 23/01/2011 στο 12:56 μμ Reply

      Έχει δίκιο: Το δίκτυο, το YouTube, το myspace, έχουν διαμορφώσει νέες συνθήκες διάδοσης κι αναπαραγωγής της μουσικής, αδιανόητες την εποχή του Χατζιδάκι.
      Το πρόβλημα είναι ότι με τον τρόπο αυτό ανεβάζονται/αναπαράγονται/ακούγονται μόνο τα εύκολα και τα γνωστά κομμάτια. Έτσι μπορείς να βρεις δεκάδες εκτελέσεις, εκδοχές, βιντεάκια της «Μαριάνθης των Ανέμων» αλλά τίποτα του «Δυο παιδιά μες τη βροχή». Συνεπώς, πόσο καλά, πόσο βαθιά μπορείς να γνωρίσεις έναν δημιουργό;

      • moody 24/01/2011 στο 12:38 πμ Reply

        Μα πόσοι άνθρωποι ενδιαφέρονται να γνωρίσουν το δημιουργό; Οι περισσότεροι, νομιζω, παρουσιάζουν σπουδαία έργα πάσης φύσεως σαν κτήμα τους…

        • fvasileiou 24/01/2011 στο 3:36 μμ Reply

          Ενδιαφέρονται οι άνθρωποι που θέλουν/έχουν την ανάγκη να καλλιεργήσουν/αναπτύξουν/επικοινωνήσουν μια πιο μυστική πλευρά του εαυτού τους. Κι έχω την εντύπωση πως τέτοιοι άνθρωποι πάντα, σε όλες τις εποχές, λίγοι είναι.

          Στο άλλο συμφωνώ απολύτως μαζί σου…

  2. Belbo 23/01/2011 στο 9:49 πμ Reply

    Φώτη, νομίζω ότι αυτό που λες υπογείως είναι ότι μας λείπει ο λόγος του. Δες για παράδειγμα πως στην πρώτη παράγραφο πως βάζει τα πράγματα στη θέση του εξισώνοντας εμπορικούς και κουλτουριάρηδες της πλάκας, θα βοηθούσε πολύ σε μια τέτοια εποχή…

    • fvasileiou 23/01/2011 στο 12:50 μμ Reply

      Ο λόγος του με την ευρύτερη έννοια του όρου. Η στάση ζωής που είχε. Η αυστηρότητά του -ναι, μου λείπει…

  3. Academy 24/01/2011 στο 8:11 μμ Reply

    Θεός…δεν θα μπορούσε να ζήσει στην Ελλάδα της σημερινής εποχής…διότι δεν θα μπορούσε να γράψει μουσική….δεν θα μπορούσε να εμπνευστεί…
    Για τα super market υπάρχει η Celin Dion και όλα αυτά.Στην Aegean όμως πρίν την απογείωση και μετά την προσγείωση ακούγεται Χατζιδάκης.Τι θα έλεγε γι’αυτό???Μάλλον δεν θα του άρεσε..

    • Academy 24/01/2011 στο 8:13 μμ Reply

      Sorry ,Χατζιδάκις.

    • fvasileiou 25/01/2011 στο 12:14 πμ Reply

      Αφού αρέσει στον υιό και κληρονόμο του, …;

      Θέλω όμως να πιστεύω ότι η έμπνευση προερχόταν από μέσα του…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: