Θανάσης Βέγγος

Τελικά αυτός ο άνθρωπος που δεν έδινε ποτέ συνεντεύξεις, που δεν φωτογραφιζόταν για τα περιοδικά, που δεν ακούγαμε στις κουτσομπολίστικες εκπομπές για τις κινήσεις του, δεν ήταν κάποιος μυστηριώδης άγνωστος. Τελικά ο Θανάσης Βέγγος ήταν πολύ γνωστός. Το συνειδητοποίησα όταν έφυγε:

«Δούλευα ένα καλοκαίρι σερβιτόρος σε νησί», μου έλεγε φίλος, «κι ερχόταν τα μεσημέρια για φαγητό με τον γιο και τη γυναίκα του. Μου άφηνε φιλοδώρημα 1.000 δραχμές κι εγώ έτρεχα πίσω του νομίζοντας ότι του έπεσαν από την τσέπη. ‘Αυτά είναι για σένα, παιδί μου’, μου είπε όμως».

Και δεν είναι μόνο η γενναιοδωρία του. Είναι η όλη πολιτεία του. Ο Βέγγος δεν ήταν μυστικοπαθής, δεν κρυβόταν, δεν απεφευγε την δημοσιότητα. Απλώς δεν υπήρχε τίποτα να δημοσιοποιήσει, τίποτα να κρύψει ή να κρατήσει κρυφό. Ο Βέγγος ζούσε  λίγο-πολύ όπως ζούμε λίγο-πολύ όλοι μας: Μια συνηθισμένη ζωή μέσα στην πολυτάραχη ελλαδική ιστορία. Αυτή η συνηθισμένη ζωή και αυτή η ιστορία γράψανε στο πρόσωπό του, στις εκφράσεις του, και ήταν ακριβώς αυτά που τον έκαναν τόσο οικείο, τόσο προσιτό, τόσο αγαπητό σε όλους μας και ταυτοχρόνως: τόσο σπουδαίο.

………

Η περσόνα του Βέγγου:

Ο λαϊκός άνθρωπος που δεν είναι καθόλου κουλ, αλλά έχει ένα μόνιμο σφύξιμο. Που δεν έχει δικαιώματα, παρά μόνο υποχρεώσεις: Να παντρέψει τις αδελφές, να τακτοποιήσει τα παιδιά, να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της συζύγου, να είναι εντάξει στη δουλειά του και τους φίλους του. Καρπαζοεισπράκτορας, αγαθός κι εύπιστος, εκμεταλλεύσιμος, γκαφατζής. Αθώος. Ένας άνθρωπος που δεν κρατάει τίποτα για τον εαυτό του, δεν διεκδικεί τίποτα, αλλά παρόλα αυτά καταφέρνει -πώς, ρε παιδί μου;- να διατηρεί την ακεραιότητά του. Έτρεχε πολύ, δούλευε εξαντλητικά, θυσίαζε τα πάντα -για τι; Για λίγα γραμμάρια ευτυχίας – μια καλή οικογένεια και καλή καρδιά. Ένα μικροαστικό (ή μήπως λαϊκό, εν τέλει) όνειρο.

Ο Βέγγος ενσάρκωνε όλες εκείνες τις λησμονημένες και λοιδορημένες μικροαξίες που κράτησαν τους παππούδες μας όρθιους στα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου και τους έδωσαν δύναμη να συνεχίσουν να αγωνίζονται. Ιδέες, όνειρα, αυτοματισμοί, αξιολογήσεις, προτεραιότητες, ένας ολόκληρος κόσμος καλά θαμμένος μέσα μας, που εκφραζόταν με την αγάπη μας στον Θου Βου.

……………

 

Ο Βέγγος όμως δεν είναι μόνο σύμβολο. Είναι και σινεμά. Υπήρξε σπουδαίος ηθοποιός, σεναριογράφος, σκηνοθέτης και παραγωγός ανεξάρτητων ταινιών, αν και ήταν αυτοδίδακτος.

Δεν ήταν ηθοποιός της μεθόδου. Δεν μεταμορφωνόταν από ταινία σε ταινία. Ήταν ο Θου Βου. Ακόμα και στα δράματα που έπαιξε στην τελευταία φάση της καριέρας του ήταν ο Θου Βου. Υπήρξε ένας μεγάλος λαϊκός ηθοποιός, όπως ο Τσάπλιν, ο Γκρούσο Μαρξ, ο Τζέρι Λιούις. Οι λαϊκοί κωμικοί ηθοποιοί δεν παίζουν ρόλους, αλλά ρόλο το ρόλο δημιουργούν την περσόνα τους. Αυτό είναι το ταλέντο τους, αυτή η δύναμή τους – αυτό το ταλέντο και η δύναμη του Βέγγου.

Αλλά δεν ήταν μόνο ηθοποιός.

Ο Βέγγος είχε μια πολύ συγκεκριμένη, πολύ ακριβή άποψη για το τι είναι λαϊκό σινεμά. Συγκεκριμένη, ακριβή, και μοναχική:

Ας μη ξεχνάμε ότι έφτιαξε το δικό του, ανεξάρτητο από τη Finos, στούντιο, όπου γύρισε ελάχιστες ταινίες, οι οποίες όμως είναι πολύ σημαντικές. Οι δύο ταινίες της σειράς του 000 γυρίστηκαν με φτωχότατα μέσα, αλλά είναι πραγματικά αριστουργήματα. Οι γρήγοροι ρυθμοί, το σουρεαλιστικό τους χιούμορ, τα απίστευτα γκαγκ, εξακολουθούν να λειτουργούν ακόμα και σήμερα. Και όχι μόνο για τους Έλληνες. Αν σκεφτούμε μάλιστα πως το franchise της Μεγάλης των Μπάτσων Σχολής ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του ’80 και οι Τρελές Σφαίρες το ’90, σειρές ταινιών που μοιάζουν να στηρίζονται στις ταινίες του Φαλακρού Πράκτορα, καταλαβαίνουμε πόσο μπροστά από την εποχή του ήταν ο δημιουργός Θανάσης Βέγγος.

Αριστούργημα, κατά τη γνώμη μου, είναι και τα Βεγγαλικά, η μίνι σειρά που γύρισε για την ΕΡΤ στα μέσα της δεκαετίας του ’80. Λαϊκός σουρεαλισμός και προσπάθεια επανατοποθέτησης του ήρωά του (μας) στον καινούργιο κόσμο που τότε αχνοφαίνονταν.

.

Θανάση Βέγγο, αιωνία σου η μνήμη!

Advertisements

Tagged: , , ,

8 thoughts on “Θανάσης Βέγγος

  1. Δύτης των νιπτήρων 03/05/2011 στο 3:38 μμ Reply

    Αχ, θυμάσαι τα Βεγγαλικά ε; Εγώ θυμάμαι ότι τα έβλεπα, όχι τη σειρά την ίδια…

  2. Σοφία 03/05/2011 στο 3:48 μμ Reply

    κάθε τόσο μένουμε περισσότερο φτωχοί…όταν άνοιξα το ραδιόφωνο σήμρα το πρωί ήταν η πρώτη είδηση…βούρκωσα…έννοιωσα πως έχασα ένα δικό μου άνθρωπο, αυτό ήταν ο Βέγγος, ο δικός μας άνθρωπος.
    Απλός, ταπεινός, δίδαξε ήθος…ο καλύτερος μας άνθρωπος…Σήμερα χάσαμε το γέλιο, σήμερα χάσαμε ένα μεγάλο ηθοποιό..σήμερα χάσαμε τον παπού Θανάση…καλό του ταξίδι…..

  3. mahler76 03/05/2011 στο 7:25 μμ Reply

    ένας άνθρωπος για τον οποίο δεν νομίζω να υπάρχει έστω κι ένας να πεί κάτι κακό. Ας αναπαυθεί εν ειρήνη.

  4. hfaistiwnas 03/05/2011 στο 9:21 μμ Reply

    Αχ άσε.. τόσες ταινίες του έχω δει..
    Δεν μου αρέσει που φεύγουν όλοι οι μεγάλοι του κινηματογράφου..

  5. ezakmyworld 04/05/2011 στο 8:44 πμ Reply

    …ήταν καλοκαίρι του 94 όταν δούλευα σε ένα ταβερνάκι σε ένα νησί και ήρθε ο Βεγγος με το γιο του για φαγητό…συνέχεια μου έλεγε «καλέ μου άνθρωπε φέρε μας….»

    στο τέλος άφησε 1.000 ολόκληρες δραχμές και έκπληκτος του είπα ότι έχει κάνει λάθος …όχι μου είπε είναι για σένα…

  6. Fri 05/05/2011 στο 3:55 μμ Reply

    Δεν έχω κάτι να πω, μόνο να συμφωνήσω με εσένα και να θυμηθώ την ταπεινότητα, το ήθος, και το ταλέντο του.
    Καλό του ταξίδι!

  7. Γιώτα 14/05/2011 στο 12:19 μμ Reply

    Ο θεός να τον αναπαύσει!
    Πραγματικά είναι μεγάλη απώλεια!
    Συγνώμη που χάθηκα Φώτη μου… πολλά τρεχάματα!

    • fvasileiou 14/05/2011 στο 4:14 μμ Reply

      Κι εγώ μια είμαι εδώ μια εξαφανίζομαι.
      Μακάρι να είμαστε καλά κ ας χανόμαστε…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: