Δρόμοι

Το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου γέμισε πολλούς ανθρώπους με ελπίδα:

Η ανθρωπότητα είχε δει τα λάθη της, είχε επιτέλους συνειδητοποιήσει ότι ο δρόμος της σύγκρουσης και του πολέμου θα την οδηγήσει με απόλυτη ακρίβεια στην καταστροφή και άλλαζε ρότα. Δημιούργησε -επιτέλους!- τους θεσμούς και τις προϋποθέσεις που θα επέτρεπαν στα κράτη να λύνουν τις διαφορές τους με συνεννόηση και διάλογο. Συγκροτήθηκαν μεγάλες, υπερεθνικές συμμαχίες / ενώσεις κρατών, που μπορεί να ήταν εχθρικές μεταξύ τους, οι στόχοι τους όμως ήταν λίγο-πολύ οι ίδιοι: Η επιβολή μιας παγκόσμιας ειρήνης, το τέλος της ιστορίας όπως το ξέραμε ως τότε.

Υπήρχαν όμως και κάποιοι που δεν παραδόθηκαν στα παστέλ χρώματα του μικροαστικού μεταπολεμικού ονείρου. Για εκείνους ο Μεγάλος Πόλεμος είχε αποδείξει ένα πράγμα:

Η τεχνολογική εξέλιξη είχε υπερκεράσει την Φύση και τον άνθρωπο. Το μόνο που την σταματούσε ή την εμπόδιζε ήταν ο ίδιος της ο εαυτός και ήταν θέμα χρόνου να τον ξεπεράσει και αυτόν -και τότε τι θα συνέβαινε;

Ο άνθρωπος αίφνης κατάλαβε ότι πλέον δεν ήταν αντιμέτωπος με μια φυσική ή βιβλική καταστροφή, αλλά με μια τεχνολογική καταστροφή. Αισθάνθηκε αδύναμος, μικρός, ανυπεράσπιστος όχι απέναντι στη Φύση ή το Θεό, αλλά απέναντι στην Τεχνολογική Δύναμη. Συνειδητοποίησε ότι η Φύση ή ο Θεός έπαιζαν με κανόνες, σέβονταν τα όρια, όχι όμως και η Τεχνολογία: Το Άουσβιτς ήταν η υπέρτατη απόδειξη γι’ αυτό.

Λέμε συνήθως ότι τα b-movies της δεκαετίας του ’50 εκφράζουν τον φόβο του μέσου Αμερικανού, του μέσου Δυτικού, για την Σοβιετική Ένωση και είναι αλήθεια. Εξίσου αλήθεια είναι όμως ότι εκφράζουν τον κοινό φόβο απέναντι στην τεχνολογία. Φόβος που αποτυπώνεται και στο άλλο δημοφιλές είδος ταινιών, με τους τρελούς επιστήμονες…

Η αντίδραση σε αυτό ήταν η αναμενόμενη: Ένας μηδενισμός άρχισε να αναπτύσσεται που σταδιακά πότισε όλη την κοινωνία, ακόμα και τα πιο στενοκέφαλα, συντηρητικά ή προοδευτικά στοιχεία της. Μια κουλτούρα φυγής άρχισε να δημιουργείται: Hard bop, free jazz, rock ‘n roll στη μουσική, beat στη λογοτεχνία, noir στο σινεμά, LSD…

Στέκομαι στο 1957. Συνέβησαν τότε δυο σημαντικά γεγονότα, που προεικόνισαν και διαμόρφωσαν τις εξελίξεις:

Ο Jack Kerouac δημοσιεύει το On the Road, ένα από τα σημαντικότερα βιβλία του προηγούμενου αιώνα. Έναν ύμνο για μια ζωή εκτός της δυτικής νόρμας. Ένα άλλο, αντίστροφο και διάστροφο ίσως, αμερικάνικο όνειρο.

Την ίδια χρονιά κυκλοφορεί και το εξίσου σημαντικό άλμπουμ του Miles Davis, Birth Of The Cool, το οποίο όπως δηλώνει και τίτλος του σηματοδοτεί τη γέννηση της cool jazz. Πρώτο κομμάτι του δίσκου το Move, το οποίο μπορεί να εκληφθεί και ως προστακτική, να μοιραστούμε το όνειρο του Kerouac…

Advertisements

Tagged: , , , , ,

5 thoughts on “Δρόμοι

  1. Δύτης των νιπτήρων 06/09/2011 στο 12:20 μμ Reply

    Υπήρχαν και κάποιοι που το έβλεπαν ακόμα και πριν τον πόλεμο (επηρεασμένος από τον Χένρι Μίλερ που διάβαζα την περασμένη βδομάδα…)

    • fvasileiou 06/09/2011 στο 12:31 μμ Reply

      Και δεν είναι μόνο ο Χένρι Μίλλερ. Η κριτική του Φρόιντ στον δυτικό πολιτισμό γράφτηκε πριν το 1930. Ακόμα και ο ίδιος Χίτλερ στηρίχτηκε στην κριτική του δυτικού/αστικού τρόπου ζωής.

      (Παρεμπιπτόντως, μόλις χθες συνειδητοποίησα ότι έχουμε κοινούς φίλους. Και να φανταστείς ότι χρόνια τώρα η απόλαυση βρίσκεται στο ράφι ακριβώς απέναντι από το γραφείο που δουλεύω 🙂 )

  2. roadartist 06/09/2011 στο 6:05 μμ Reply

    Ωραίο ποστ.. Εύχομαι από καρδιάς ένα καλό φθινόπωρο!

    • fvasileiou 06/09/2011 στο 7:54 μμ Reply

      Αν είναι καλό, θα οφείλεται στις καρδιές, γιατί αν περιμένουμε από την αντικείμενη πραγματικότητα…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: