O Miles Davis για το «Birth of the Cool»

Το Birth of the Cool του Miles Davis θεωρείται σήμερα ένας από τους σημαντικότερους δίσκους της μετα-bebop jazz: Περιέχει 12 αριστουργηματικές συνθέσεις, που τις παίζουν κορυφαίοι μουσικοί, όπως o Kenny Hagood, ο Bill Barber, o John Lewis κ.α., και η ενορχήστρωση, επηρεασμένη από την κλασική μουσική, είναι πρωτοποριακή. Πιο σημαντικό, όμως, είναι εκείνο που πιο δύσκολα περιγράφεται με λέξεις, το αίσθημα δηλαδή που δημιουργεί ο δίσκος στους ακροατές. Αυτό ακριβώς το αίσθημα, το cool, δημιούργησε μια ολόκληρη μουσική κι αισθητική επανάσταση…

Τούτες τις ημέρες που λόγω δουλειάς είμαι εγκλωβισμένος μπροστά στο laptop, το Birth of the Cool είναι μια από τις πιο σταθερές συντροφιές μου. Στα διαλείμματα πολύ συχνά σερφάρω στο μπλογκοχώρι ή τουιτάρω σφυρίζοντας τους ρυθμούς του. Νομίζω ότι τον ακούω τόσο πολύ γιατί κι αυτός συμβολίζει -είναι- μια δυνατότητα -αλλά αυτή είναι μια άλλη κουβέντα, που την αρχίσαμε παλιότερα και ίσως την ξαναπιάσουμε στο μέλλον.

Γιατί σήμερα θέλω να μοιραστώ μαζί σας το πώς έβλεπε ο ίδιος ο Miles το Birth of the Cool. Στην Αυτοβιογραφία του, που συνέγραψε με τον Quincy Troupe, περιγράφει πώς ηχογράφησε τον δίσκο και τις προθέσεις του. Αντιγράφω τις σελίδες 137-8 της Ελληνικής Έκδοσης (Σέλλας, μετάφραση: Μαριλένας Μασσάρου) με λίγες αλλαγές στην ορθογραφία και τη σύνταξη:

Ο δίσκος Birth of the Coοl έγινε αντικείμενο συλλεκτικής αξίας, σαν αντίδραση του κοινού στη μουσική του Bird και του Dizzy. Ο Bird κι ο Dizz έπαιζαν μ’ έναν τόσο γρήγορο ρυθμό που, αν δεν είχες γρήγορο αυτί, με τίποτα δεν μπορούσε να πιάσει το χιούμορ και το αίσθημα πουβάζανε στη μουσική τους. Ο ήχος τους δεν ήταν γλυκός, δεν είχε κάποιο μελωδικό σκοπό που θα μπορούσες εύκολα να σιγοτραγουδήσεις στο δρόμο, ας πούμε, για ν’ αποσπάσεις από τη γκόμενά σου κανένα φιλί. Το μπήμποπ δεν είχε την «ανθρωπιά» του Duke Ellington. Δεν είχε καμιά σχέση με τα μέχρι τότε ακούσματα του κόσμου. Η μουσική του Bird και του Dizzy μπορεί νά ‘τανε εμπνευσμένη, πρωτότυπη, προκλητική, αλλά σίγουρα δεν ήταν μελωδική.

Το Birth of the Cool όμως ήταν διαφορετικό, γιατί μπορούσες και να καταλάβεις τη μουσική, αλλά και να τησιγοτραγουδήσεις. Το Birth of the Cool βγήκε από τις ρίζες της μαύρης μουσικής. Βγήκε από τον Ντιουκ Έλιγκτον. Εμείς προσπαθούσαμε να παίξουμε σαν τον  Claude Thornhill, αλλά εκείνος είχε εμπνευστεί από τη μουσική του Duke Ellington και του Fletcher Henderson. Ο ίδιος ο Gil Evans ήταν φανατικός θαυμαστής του Ντιουκ Έλινγκτον και του Billy Strayhorn, και τις ενορχηστρώσεις στο Birth of the Coool τις είχε κάνει αυτός. Ο Ντιουκ και ο Μπίλι συνήθιζαν να κάνουν αυτό το ντουμπλάρισμα στα ακόρντα, όπως κάναμε κι εμείς στο Birth of the Cool. Ο Ντιουκ τό ‘κανε πάντα αυτό. Οι τύποι που έπαιρνε στην ορχήστρα του είχαν έναν ήχο δικό τους, που ξεχώριζε και όταν σολάρανε, αλλά και όταν παίζανε όλοι μαζί. Ορισμένα ακόρντα τους ήταν διαποτισμένα από την ίδια τους την προσωπικότητα.

Έτσι λοιπόν δουλέψαμε στο Birth of the Cool. Γι’ αυτό νομίζω πως είχε και τόση επιτυχία. Εκείνη την εποχή, οι λευκοί αγαπούσαν τη μουσική που μπορούσαν να καταλάβουν και ν’ ακούσουν αβίαστα. Το μπήμποπ δεν έβγαινε από μέσα τους, οι περισσότεροι λοιπόν δεν μπορούσαν να την πιάσουν αυτή τη μουσική. Έπρεπε νά ‘σαι μαύρος για να την καταλάβεις. Το Birth of the Cool, όμως είχε μια μουσική που μπορούσες να σιγοτραγουδήσεις Κι όχι μόνο αυτό, αλλά στην ηχογράφησή του είχαν πάρει μέρος και λευκοί μουσικοί, και μάλιστα σε πολύ σημαντικούς ρόλους. Αυτό άρεσε πολύ στους λευκούς κριτικούς. Τους άρεσε το γεγονός ότι και οι λευκοί έδειχναν νά ‘ναι κάπως μέσα στα πράματα. Ήταν σαν μια χειραψία λίγο πιο θερμή από το συνηθισμένο. Ταρακουνήσαμε τ’ αυτιά του κόσμου πιο διακριτικά απ’ ό,τι ο Μπερντ κι ο Ντιζ, κάναμε τη μουσική πιο προσιτή στον κόσμο. Αυτό ήταν όλο.

Έτσι λοιπόν ξεκίνησε μια επανάσταση: Από την ανάγκη να αναφερθούμε στους παλαιότερους και για να μπορείς να φιλήσεις την κοπέλα σου..

Advertisements

Tagged: , , , , , ,

4 thoughts on “O Miles Davis για το «Birth of the Cool»

  1. antiphono 07/10/2011 στο 6:48 μμ Reply

    Όντως αριστούργημα! Κι εγώ τ’ ακούω διαρκώς και κυρίως όταν δουλεύω βράδυ

    • fvasileiou 09/10/2011 στο 12:46 μμ Reply

      Παράξενο όμως, ένα έργο φτιαγμένο για στιγμές ανεμελιάς, και τέλειο σε στιγμές ανεμελιάς, να είναι τόσο κατάλληλο (και βοηθητικό) και όταν δουλεύει κανείς…

  2. Belbo 09/10/2011 στο 9:39 πμ Reply

    Κατπληκτικος δίσκος, ωραία κι η ιστορία του, πάω να τον βάλω να παίζει 🙂

    • fvasileiou 09/10/2011 στο 12:45 μμ Reply

      Απορώ πώς δεν ήταν ήδη στο player 🙂 😛 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: