Η Ιστορία και το Σήμερα

Πολλοί φίλοι ή και συνομιλητές στο twitter και το facebook μου ζητάνε να τους παραθέσω παραδείγματα από την ιστορία, που θυμίζουν όσα ζούμε αυτές τις μέρες ή να επιβεβαιώσω τους δικούς τους παραλληλισμούς.

Στην αρχή το παιχνιδάκι αυτό ίσως φαινόταν ανώδυνο, αλλά τώρα, που το βάρος των γεγονότων στοιβάζεται στους ώμους μας, αρχίζει να δείχνει όλο και πιο καθαρά την ανεπάρκεια από την οποία γεννιέται και τα αδιέξοδα και τους κινδύνους τα οποία συνεπάγεται.

Στην επιστήμη της Ιστορίας, όπως και της Ανθρωπολογίας, της Κοινωνιολογίας κοκ, η αναζήτηση και η ανεύρεση μοτίβων είναι χρήσιμη, καθώς μπορεί να βοηθήσει στην καλλίτερη κατανόηση των καταστάσεων, των συνθηκών, των γεγονότων και των ανθρώπων που τα δημιούργησαν. Όμως είναι άλλο να εξετάζει κανείς και να προσπαθεί να ερμηνεύσει το παρελθόν και εντελώς άλλο να ζει και να δρα στο παρόν.

Η τάση να αναγάγουμε την πραγματικότητα σε ιστορικά παραδείγματα φανερώνει την αδυναμία μας να αγκαλιάσουμε το εγώ μας, να αποδεχτούμε και να ταυτιστούμε εν τέλει με τον εαυτό μας. Κι αυτό δεν αποτελεί βέβαια Ελληνική ιδιαιτερότητα, αλλά είναι πρόβλημα ολόκληρης της Δύσης, και δη της παλαιάς, η οποία αυτοκαταστροφικά εγκλωβίζεται σε ψευδαισθήσεις, ιδεολογικές και μη, οι οποίες την εμποδίζουν να αντιδράσει με ρεαλισμό στις προκλήσεις και τα προβλήματα του σήμερα.

Έτσι, ανίκανοι να υπάρξουμε ως αυτόνομα, αυτεξούσια ανθρώπινα υποκείμενα, αναζητούμε ρόλους για να υποδυθούμε: Ο ΓΑΠ αίφνης είναι «Τσολάκογλου» κι εμείς οι ανυπότακτοι αντιστασιακοί ή «Καποδίστριας» κι εμείς οι πεφωτισμένοι υποστηρικτές του.

Αν αυτό όμως δίνει μια διέξοδο στην ανεπάρκειά μας, φοβάμαι ότι παράλληλα επιτείνει το αδιέξοδο στο κοινό μας πρόβλημα. Κακά τα ψέματα: Ο προκλήσεις και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο άνθρωπος της Πλανητικής Εποχής δύσκολα βρίσκουν παράλληλο σε προηγούμενες εποχές και σίγουρα όχι σε αυτές που συνήθως ψάχνουμε. Γι’ αυτό επιμένω να ζητάω από όλους μας σκεφτούμε και να σταθμίσουμε, να επαναξιολογήσουμε τις ανάγκες και τις προτεραιότητές μας. Όσα ξέραμε, τα αποκούμπια και οι μπούσουλες που είχαμε, έχουν ξεπεραστεί από την πραγματικότητα ή έχουν αδειάσει από ουσία και ζητούν να τα δούμε πάλι από την αρχή και, αν αξίζουν, να τα φορτίσουμε με τη συμβολική και πραγματική ενέργεια που τους πρέπει.

Το μεγαλύτερό μας πρόβλημα είναι ότι, ενώ η τεχνολογική εξέλιξη σε συνδυασμό με την οικονομική άνοδο, την διάδοση και εμπέδωση της Δημοκρατίας και της Παιδείας, έχει δημιουργήσει έναν εντελώς καινούργιο κόσμο, εμείς παραμένουμε προσκολλημένοι σε μια εξιδανικευμένη ανάμνηση. Όχι, δεν είμαστε παλαιοί άνθρωποι. Εκπλήσσει πραγματικά το πόσο πιο προσαρμοστικοί στην πραγματικότητα ήταν οι άνθρωποι παλαιότερων ιστορικών περιόδων, όχι με την έννοια ότι απεμπολούσαν τον εαυτό τους, αλλά ότι αναγνώριζαν το καινούργιο και το ενέγραφαν στην ταυτότητά τους -αυτό δηλαδή που είναι το μεγάλο μας έλλειμμα.

Αυτή τη στιγμή υπάρχει μια μεγάλη ιδεολογική μαύρη τρύπα εκατέρωθεν. Οι εντός και εκτός Ελλάδας υποστηρικτές του Μνημονίου ζητάν την συμπίεση, τον περιορισμό και την λιτότητα ωθούμενοι όχι από μια μεγάλη ιδέα, ένα σπουδαίο ιδανικό, αλλά υποταγμένοι στην ανάγκη της αγοράς. Στην πραγματικότητα είναι άνθρωποι ηττημένοι από το ίδιο τους το δημιούργημα – θυμίζουν τον Δρ. Φρανκενστάιν.

Το ίδιο κενό όμως ενυπάρχει και στην αντίπαλη παράταξη, ας την πούμε για οικονομία ανθρωπιστική: Αδυνατούμε να συγκροτήσουμε την ενστικτώδη αντίδρασή μας στα απάνθρωπα αγοραία μέτρα σε συγκροτημένους  ιδεολογικούς λόγους, που θα δώσουν ελπίδα και όραμα στους πολίτες και εδώ και αλλού. Αυτό τώρα που ενώνει και εμάς, όπως και αδελφά κινήματα του εξωτερικού (πχ το Occupy Wall Street), είναι ένα ΟΧΙ. Είναι μια καλή αρχή. Αλλά οι πρώτες νίκες θα έρθουν όταν μπορέσουμε να αρθρώσουμε και (αξιόπιστα) ΝΑΙ.

Advertisements

Tagged: , , , ,

9 thoughts on “Η Ιστορία και το Σήμερα

  1. γρηγόρης στ. 09/11/2011 στο 11:24 μμ Reply

    Παραδείγματα από τη κλασική λογοτεχνία που είναι και πάρα πολλά και προσφέρονται για πολλαπλές αναγνώσεις, ναι, να παραθέσουμε!

    • fvasileiou 10/11/2011 στο 9:42 πμ Reply

      Ποιος θα ξεκινήσει πρώτος; 🙂 🙂 🙂

  2. hfaistiwnas 10/11/2011 στο 8:33 πμ Reply

    αχχχ καλημέρα!

  3. thelastrealanwnymous 10/11/2011 στο 9:39 πμ Reply

    Πρόκειται για την επιδρομή του Κορτέζ στη χώρα των Αζτέκων. Οι ιθαγενείς προβληματίστηκαν με την αντίφαση ότι ο τεχνολογικός του εξοπλισμός τον έκανε Θεό στα μάτια τους , ενώ εκείνος εποφθαλμιούσε το χρυσάφι τους.
    Στη σημερινή Ελλάδα των τελευταίων τριών ημερών αποδεικνύεται πως κανείς δεν θέλει να αναλλάβει το ρόλο του Μοντεζούμα. (του τελευταίου βασιλιά των αζτεκων που δολοφονήθηκε από τον Κορτέζ)

    • fvasileiou 10/11/2011 στο 9:46 πμ Reply

      …κι αν ο Κορτέζ βρήκε τρόπο να εκθρονίσει τον Μοντεζούμα και να πάρει ο ίδιος την θέση του;

      • thelastrealanwnymous 10/11/2011 στο 10:24 πμ Reply

        δεν έχεις άδικο …αν και τον τρόπο του τον δείξαμε εμείς οι ίδιοι οι «ιθαγενείς »
        Μια άλλη εκδοχή από την ιστορία είναι το λεγόμενο «Βάστα Ρόμελ».
        Κάποιοι κερδίζουν απο την αναβολή -έχουν παίξει σε παράγωγα την εκδοχή της προσωρινής κυβερνησίας της χώρας μας – και πιέζουν να «βαστήξει λίγο ακόμα» ακόμα αυτή η κατάσταση.

  4. apos 11/11/2011 στο 8:55 πμ Reply

    Και μένα το «Βάστα Ρόμελ» μου ήρθε στο μυαλό. Αν και νομίζω ότι η περίπτωση της προηγούμενης «οικουμενικής» κυβέρνησης είναι χρήσιμη: και τότε η οικονομική κατάσταση ήταν άθλια, ενώ τα κόμματα τραβούσαν το χαλί κάτω από την καρέκλα του Ξενοφώντα. Η αριστερά βέβαια τότε είχε τον Χαρίλαο και όχι αυτά που έχει σήμερα (ας μην σχολιάσω, είμαι και σε ξένο σπίτι).
    Και επειδή αναφέθηκαν οι Αζτέκοι: ο Κορτές ήταν τυχερός. Είχε άλογα (άγνωστα τότε στους Αζτέκους), είχε ασθένειες, που αποδεκάτισαν τους φουκαράδες τους κεντροαμερικανούς, είχε και όπλα. Οι Αζτέκοι -ως γνωστόν- δεν σκότωναν στον πόλεμο, αλλά κυρίως αιχμαλώτιζαν. Επιπλέον, ο Μοντεσούμα αρχικά νόμιζε ότι ο ερχομός του Κορτές ήταν η επαλήθευση ενός θεϊκού οιωνού και τον καλωσόρισε. Έβαλε το φίδι στο σπίτι του, δηλαδή. Τέλος, οι διάφοροι λαοί πέριξ των Αζτέκων είδαν στα μάτια των γενειοφόρων Ισπανών τους ιδανικούς συμμάχους για να απαλλαγούν από τους πρώτους.

  5. koulpa 13/11/2011 στο 4:38 μμ Reply

    να μαι κι εδώ 🙂 🙂
    ναι.. καλό το «ΟΧΙ αυτό».. αν απαντήσουμε στο «τοτε ΤΙ;».. 🙂 🙂
    ..εμείς είμαστε οι αγορές.. πως να αντιταχθούμαι στον εαυτό μας;.. 🙂 🙂
    την καλησπέρα μου 🙂 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: