Υπέρ υγείας

Τα τεχνολογικά άλματα των τελευταίων δεκαετιών, η ευημερία, η ελαφρότητα της κυρίαρχης κουλτούρας, δημιούργησαν σε όλους μας την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να ελέγχουμε τις ζωές μας. Βαδίζαμε με τα μάτια στηλωμένα μπροστά, στην ευθύγραμμη πορεία που σχεδιάζαμε επί χάρτου, ανυποψίαστοι, τυφλοί ίσως, για όσα συνέβαιναν δεξιά κι αριστερά μας –μακριά από μας, όπως νομίζαμε.

Χρειάστηκαν δυο χρόνια οικονομικής Κρίσης για να συνειδητοποιήσουμε το εφήμερο του μεταπολεμικού τρόπου ζωής, του μεταπολεμικού ονείρου.

Χρειάζονται λίγες μέρες, μερικές στιγμές ίσως, για να συνειδητοποιήσουμε σε προσωπικό επίπεδο πόσο εύθραυστα είναι τα όνειρα και οι φιλοδοξίες μας. Ότι τα σχέδια και τα προγράμματά μας βρίσκονται υπό την αίρεση του ίδιου μας του σώματος.

 

Χθες περπάτησα ξανά στους διαδρόμους των Εκτάκτων –είχα, δόξα τω Θεώ, χρόνια να βρεθώ εκεί. Διάδρομοι γεμάτοι κόσμο κάθε ηλικίας, κάθε τάξης, κάθε στιλ. Άνθρωποι των οποίων τα φρύδια σμίγανε με εκείνο τον χαρακτηριστικό τρόπο, που δείχνει έγνοια και φροντίδα, πόνο, φόβο κι αγωνία και δύναμη και αντοχές.

Ήταν ήσυχα. Έχω τύχει άλλες φορές με ένταση –πολλά τα περιστατικά, άνθρωποι αιφνιδιασμένοι που δεν μπορούν να κρατήσουν τα δάκρυά τους, απελπισία μπροστά στο ξαφνικό, αδυναμία κι απόγνωση.

Χθες όμως ήταν ήσυχα. Κόλλησα στον τοίχο για να μπορέσει ένα φορείο να περάσει και είδα στον απέναντι θάλαμο μια κοπέλα γύρω στα 20, με τα όμορφα μαλλιά της πρόχειρα πιασμένα πίσω, να βοηθάει έναν ηλικιωμένο κύριο να σηκωθεί από το κρεβάτι. Και το πρόσωπό της ήταν τόσο σοβαρό και δυνατό, που καταλάβαινες πως ο πόνος είναι ο μοναδικός –ο καλλίτερος– δάσκαλος για ορισμένα πράγματα.

Στις κλινικές, στους χώρους αναμονής στολισμένα δέντρα κι αγιοβασίληδες. Πόσο έντονη η διαφορά ανάμεσα στην σαπουνόφουσκα της γιορτής και τον πραγματικό πόνο εκείνου του χώρου! Και πόσο έντονη κι ελπιδοφόρα η ανάγκη όλων αυτών των ασθενών και των συγγενών τους να συμμετάσχουν κι εκείνοι στη γιορτή, μαζί με τους υγιείς.

Όσο λαμπερές κι αν είναι όμως οι μπάλες, όσα φωτάκια κι αν αναβοσβήνουν στα νοσοκομειακά δεντράκια, η γκριζάδα της μελαγχολίας δεν εξοστρακίζεται…

 

Αρρώστια → Να σε προδίδει το σώμα σου ή το σώμα κάποιου αγαπημένου σου. Οι πλαστικές, τα μπότοξ, τα γυμναστήρια δίνουν την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να ορίσουμε όχι μόνο το κορμί, αλλά και το χρόνο. Στο νοσοκομείο όμως ξέρεις ότι κάτι τέτοιο είναι αδύνατο. Αν όμως δεν μπορούμε να ελέγξουμε, να ορίσουμε το ίδιο μας το σώμα, τότε τι στο καλό μπορούμε να ορίσουμε; Ποια είναι η δύναμή μας; Τι κατέχουμε; Τι έχει νόημα να κατέχουμε;

 

Η αρρώστια συρρικνώνει τον άνθρωπο –πιο σωστά: Συρρικνώνει το Εγώ του. Αναγκάζεσαι να γδυθείς μπροστά σε τρίτους, να μιλήσεις για τις πιο ιδιαίτερες στιγμές σου, τις απόκρυφες εκρύσεις σου, μοιράζεσαι το δωμάτιο με αγνώστους, εγκαταλείπεις το γούστο σου και τρως το άνοστο νοσοκομειακό φαγητό –έχουν επισημανθεί όλα αυτά.

Αλλά με την αρρώστια δεν συρρικνώνεται μόνο το εγώ μας, αλλά και η ελευθερία μας. Ο καλός ασθενής είναι ο υπάκουος ασθενής. Και είναι ίσως ο αισιόδοξος ασθενής, εκείνος που είναι πεισμένος ότι ο γιατρός ξέρει, γι’ αυτό κι αφήνεται στα χέρια του, στις αποφάσεις του. Γι’ αυτό ακολουθεί τις υποδείξεις του, εγκαταλείπει τις συνήθειές του, όσα αγαπούσε και του έδιναν χαρά και υπακούει.

 

Η πιο τραγική στιγμή που περιγράφουν τα Ευαγγέλια είναι ίσως όταν πάνω στον Σταυρό ο Ιησούς αναφωνεί «Θεέ μου, Θεέ μου, ινατί με εγκατέλειπες;» -είναι το ίδιο ερώτημα που κάνουν όλοι όσοι περνάνε την δοκιμασία της αρρώστιας και του πόνου. Είναι ένα νόμιμο, ένα δίκαιο ερώτημα, που είτε διατυπωθεί φωναχτά και δημόσια, είτε σιωπηρά και κατ’ ιδίαν, έχει την ίδια τραγική σαφήνεια κι εκφράζει την ίδια γνήσια αγωνία. Ποιος ο σκοπός όλης αυτής της δοκιμασίας; Γιατί τόσος πόνος; Γιατί ο θάνατος εν τέλει;

Όσο δίκαιο και αντικειμενικό είναι το ερώτημα, τόσο δύσκολο, αδύνατον είναι να απαντηθεί αντικειμενικά –και στα Ευαγγέλια η κραυγή του Ιησού μένει αναπάντητη, ενώ σε άλλες περιστάσεις φωνή εξ ουρανού αποφάνθηκε.

Ίσως γιατί, αν υπάρχει νόημα σε όλα αυτά, είναι τόσο βαθύ και μυστικό, που παραμένει ανέκφραστο στην κοινή γλώσσα.

Advertisements

8 thoughts on “Υπέρ υγείας

  1. apos 06/12/2011 στο 7:22 μμ Reply

    Συμφωνώ απόλυτα στην ταπεινότητα του ανθρώπου απέναντι στην αρρώστεια. Στο ξαφνικό, όπως το λες. Συμφωνώ και με την περιγραφή που κάνεις από το ευαγγέλιο, και ας μην πιστεύω ούτε μισή λέξη από όλο αυτό.

    Ελπίζω και εύχομαι ό,τι και να ήταν αυτό που σου έδωσε την αφορμή για το υπέροχο κείμενο να πέρασε. Ή να περνά.

  2. Yannis Fertakis (@ifertakis) 06/12/2011 στο 7:37 μμ Reply

    Εξαιρετικό και πολύ αληθινό Φώτη, μπράβο.

    Επειδή έτυχε να χάσω την (πολύ ηλικιωμένη) μητέρα μου τον Ιούλιο, και μπαινόβγαινα τους προηγούμενους 2 μήνες στα νοσοκομεία, αυτά που λες τα σκεπτόμουν σχεδόν με τα ίδιο λόγια.

    Θα άξιζε ίσως λίγο περισσότερη ανάπτυξη η τρίτη παράγραφος με την εικοσάχρονη κοπέλα και τη διαπίστωση πως «ο πόνος είναι ο μοναδικός –ο καλλίτερος– δάσκαλος για ορισμένα πράγματα». Παρατηρούσα κι εγώ τα πρόσωπα όχι τόσο των ασθενών αλλά των συγγενών τους και ένιωθα πως οι άνθρωποι αυτοί, με τα πάμπολλα ελαττώματα ασφαλώς στην καθημερινότητά τους όπως όλοι, μεταμορφώνονταν εκεί, σ’αυτόν χώρο και σ’αυτόν το χρόνο, σε αγγέλους. Κι αυτό ήταν έργο του πόνου.

  3. hfaistiwnas 06/12/2011 στο 8:53 μμ Reply

    Έχεις δίκιο.. εκεί που νιώθεις ότι είσαι τόσο μικρός .. μπροστά στον πόνο.. και στον φόβο του θανάτου..

  4. ANAZHTHSH 06/12/2011 στο 10:11 μμ Reply

    Πόνος…Καταλαβαίνω τον παιδαγωγικό του ρόλο όμως ομολογώ ότι σε κάποιες περιπτώσεις-που ξεπερνά κάποια μεγέθη-αδυνατώ να κατανοήσω. Είναι τότε που το μυαλό πεπερασμένο βάζει τα πολλά ερωτηματικά δίπλα στα υπάρχοντα αποσιωπητικά κι η ψυχή ανταριασμένη στρέφεται ψηλά περιμένοντας απάντηση στα αναπάντητα.

    ¨Εκεί που καταρρέουν όλες οι σταθερές αυτού του κόσμου είναι τα νοσηλευτικά ιδρύματα. Σε αυτά συνυπάρχουν η μεγαλύτερη χαρά με τον αβάσταχτο πόνο,η αγωνία με την ελπίδα. Μια επίσκεψη σε ένα ογκολογικό κέντρο με παιδάκια ή σε ένα ίδρυμα με άτομα με ειδικές ανάγκες γκρεμίζει τη λογική σου ,ξεσχίζει το συναίσθημά σου…γεννά ερωτηματα για το λόγο της υπάρξεώς σου…για το Θεό.
    Η μόνη άμυνά σου είναι όλα αυτά να τα απωθείς από την ενεργό μνήμη. Η παρατήρηση σε απογοητεύει. Η λογική ανεπαρκεί. Αυτό που πείθει είναι η πίστη, η βαθιά πίστη…αυτή το αγκαλιάζει κάπως το πρόβλημα,το μεταμορφώνει από πρόβλημα που φοβάσαι σε ευκαιρία που αποζητάς…¨
    (Εκεί που δεν φαίνεται ο Θεός, Νικολάου Μεσογαίας)

    καλησπέρα…

    • Mairi 07/12/2011 στο 7:54 πμ Reply

      Σε ευχαριστώ πολύ γι΄αυτό το κείμενο. Για την αλήθεια του και τον χαμηλόφωνο τρόπο που την εξέφρασες. Φτάνει την ώρα που το χρειάζομαι.

      Σε ευχαριστώ και για τις αναφορές σου στα λόγια του Χριστού. Είναι συγκλονιστικό ότι καμία λογοκρισία δεν έσβησε αυτά τα λόγια από τα Ευαγγέλια.

      Περαστικά να είναι εκείνα που σε πήγαν στα Έκτακτα :))

  5. Σοφία 08/12/2011 στο 1:23 πμ Reply

    «Ότι τα σχέδια και τα προγράμματά μας βρίσκονται υπό την αίρεση του ίδιου μας του σώματος.» Με αυτή τη φράση μόνο τα είπες όλα.

    Εύχομαι περαστικά.

  6. Belbo 11/12/2011 στο 10:20 πμ Reply

    Ωραίο κείμενο Φώτη, περαστικά

  7. γρηγόρης στ. 09/12/2012 στο 7:09 μμ Reply

    Όλα να πάνε καλά, Φώτη!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: