Εδώ…

Εδώ στο γραφείο μου.

Γύρω, τριγύρω μεγάλη ακαταστασία, χαρτιά και βιβλία και στυλό και δελτία και φωτοτυπίες σκισμένες, τσαλακωμένες, στοιβαγμένες και φλασάκια –όλα σε μια χαώδη και χαοτική  μεν, σειρά δε. Εδώ κινούμαι.

Όσο κι αν ακούγεται περιορισμένο το πεδίο δράση μου, τόσο ευρύ είναι στο φαντασιακό / εικονοπραγματικό επίπεδο. Εκτείνεται σε χρόνο και σε τόπο σχεδόν απεριόριστο –είναι κι η δουλειά βλέπετε, που μου επιτρέπει τη μια στιγμή να βρίσκομαι στην έρημο της Συρίας κατά την Ύστερη Αρχαιότητα και την άλλη στο σύγχρονο Λονδίνο ή πιο τραγικά, στη σύγχρονη Ελλάδα.

Αν αναρωτιέσαι ποιο το νόημα όλων αυτών, είμαι έτοιμος να σου αραδιάσω λόγους κι αιτίες και συνέπειες λογικά αρθρωμένες και διαρθρωμένες, αλλά από ένστικτο σταματώ. Προτιμώ να σου πω «Έτσι κάνανε και οι παλιότεροι, έτσι κι εμείς με τον δικό μας τρόπο, με τη δικιά μας γλώσσα, έχε λίγη εμπιστοσύνη, αδελφέ» γιατί δεν είναι μόνο κουραστικό να ανακαλύπτουμε κάθε φορά εξαρχής τον τροχό, είναι και σημαντική απώλεια χρόνου.

Υπάρχει, βέβαια, μια θεμελιώδης διαφορά ανάμεσα σε μας και τους παλαιότερους:

Οι ζωές μας έχουν γίνει τόσο περίπλοκες, ώστε έχουν καταντήσει ακατανόητες. Και ταυτοχρόνως τόσο ευρείες, ώστε καταλήγουν περιορισμένες. Φταίει η εξειδίκευση που μας κάνει να βαθαίνουμε και να πλαταίνουμε την αντίληψη, τις γνώσεις και την κατανόησή μας για ένα απειροελάχιστο κομματίδιο της ανθρώπινης εμπειρίας και να χάνουμε το καθολικό νόημα. Γιατί, κι εδώ είναι το μυστικό, καθολικότητα, η προοπτική απλοποιεί τις ζωές μας, τις καθιστά πιο εύκολες, πιο ευτυχισμένες, τολμώ να πω: και πιο υγιείς. Για σκεφτείτε πόσο αστεία φαντάζουν σήμερα όλα όσα μας ταλαιπώρησαν και μας στεναχώρησαν όταν ήμασταν παιδιά. Ό,τι φάνταζε τότε σαν δυσπρόσιτο βουνό, σήμερα το βλέπουμε κατηφόρα –αν το ξέραμε αυτό και τότε…

Το πρόβλημα αυτό –γιατί πρόβλημα είναι– έχει γίνει αντιληπτό στον κόσμο της επιστήμης, γι’ αυτό και γίνονται προσπάθειες να συνοψιστεί η γνώση. Επιστήμονες όλων των ηλικιών και των σχολών, αφήνουν τις διαφορές τους κατά μέρος και ενώνουν τις δυνάμεις τους για να συντάξουν μεγάλα συλλογικά και συνοπτικά έργα, λεξικά, εγκυκλοπαίδειες, οδηγούς, βοηθήματα για συγκεκριμένα θέματα (πχ τον αρχαίο Χριστιανισμό, την Ύστερη Αρχαιότητα, την χριστιανική λογοτεχνία της Ύστερης Αρχαιότητας, την αγιολογία, την οικογένεια, το παιδί, για να μείνω σε ορισμένα θέματα του δικού μου πεδίου). Προσπαθούν έτσι να συνοψίσουν τις γνώσεις, τα επιτεύγματα και τα συμπεράσματα και ταυτοχρόνως να δώσουν ώθηση στην επιστήμη.

Στην διαχείριση της πραγματικότητας (ας πούμε έτσι την πολιτική) δεν έχουμε φτάσει ακόμα σε αυτό το σημείο. Τώρα ζούμε σε μια περίοδο που οι πολίτες ανακηρύσσονται ουσιαστικά ανίκανοι να αντιληφθούν και να αποφασίσουν το συμφέρον τους, γιατί στερούνται εξειδικευμένων γνώσεων. Επιβάλλεται μια μονομπλόκ άποψη ως η μόνη σωστή, οι άλλες –αν υπάρχουν– δαιμονοποιούνται / γραφικοποιούνται / απομονώνονται.

Αν στον Μεσαίωνα το διαφορετικό δόγμα κηρύσσονταν αιρετικό και πατάσσονταν, τώρα η άλλη άποψη, η άλλη οπτική κηρύσσεται λαϊκιστική. Έτσι όμως η Δημοκρατία δεν καταντάει απλώς, αλλά καθίσταται κενό γράμμα, βαρετή διαδικασία, ξεπερασμένη από τα πράγματα.

Και το πρόβλημα είναι ότι αν δεν αποκαταστήσουμε το νόημα της Δημοκρατίας, αν δεν δώσουμε πάλι αξία στις διαδικασίες της, που σημαίνει, αν ο πολίτης (εγώ, εσύ, όλοι μας) δεν αρχίσει πάλι να συμμετέχει με ενθουσιασμό, μαχητικότητα και αποφασιστικότητα, τίποτα δεν θα μπορέσουμε να κάνουμε / καμιά κρίση δεν πρόκειται να υπερβούμε…

Advertisements

Tagged: , , , , , , , , ,

10 thoughts on “Εδώ…

  1. hkalant 16/01/2012 στο 9:19 μμ Reply

    Φαίνεται πως η ζωή επηρεάζει και τα γραπτά σου, Φώτη. Παίζει να είναι από τα πιο περίπλοκα και γεμάτα πολλαπλά νοήματα post που έχεις γράψει. 😉

    • fvasileiou 16/01/2012 στο 9:29 μμ Reply

      Έχεις δίκιο. Συνήθως αποφεύγω να ανεβάζω τέτοιου είδους κείμενα, αλλά…

  2. γρηγόρης στ. 17/01/2012 στο 10:48 πμ Reply

    Να συμμετάσχουμε, Φώτη, αλλά όχι με τους δικούς τους «όρους»…..

    • fvasileiou 17/01/2012 στο 2:12 μμ Reply

      Οπωσδήποτε. Αλλά πώς να επιβάλεις (έστω: συνδιαμορφώσεις) όρους σε ένα τόσο ασφυκτικό πλαίσιο;

      • γρηγόρης στ. 17/01/2012 στο 7:44 μμ Reply

        Το δικό μου ερώτημα θα ήταν, πόσο είμαστε πραγματικά έτοιμοι για κάτι νέο;

        • fvasileiou 17/01/2012 στο 7:56 μμ Reply

          Όχι. Οι αναμνήσεις από το παλιό δεν έχουν ξεφτίσει και ακόμα δεν έχουμε βιώσει την πραγματικότητά μας. Αυτό θα είναι, καθώς φαίνεται, δουλειά των παιδιών μας…

  3. omadeon 17/01/2012 στο 11:44 πμ Reply

    Ο τελικός και απόλυτος Πολιτιστικός Εχθρός είναι η Υπερφόρτωση Πληροφορίας.

    Ο γραπτός λόγος σαν μέσο αντίστασης ξεπεράστηκε ήδη.

    Ο Υπερκειμενικός Διαδικτυακός λόγος είναι η ΣΥΓΧΡΟΝΗ αντίσταση
    (και θάπρεπε να ήταν Κυρίαρχη Αφήγηση αλλά εμποδίζεται)
    Ούτε κι αυτός δεν φτάνει βέβαια…

    Στο μακρινό ορίζοντα η μόνη πραγματική αντίσταση είναι η διεύρυνση του νου μέσω ευφυών μηχανών.

    ___________

    Και ο απόλυτος εχθρός της Ζωής είναι ο Θάνατος βέβαια.
    Μια μέρα θα ηττηθεί κι αυτός (γκουγκλίστε π.χ.Aubrey DeGrey)

    Προς το παρόν έχουμε ταξικούς εχθρούς και έγνοιες αλλού.

    • fvasileiou 17/01/2012 στο 2:14 μμ Reply

      Καμία αντίσταση σε κάτι από μόνη της δεν φτάνει. Δεν αρκεί η αποδόμηση μιας ιδέας / εξουσίας, χρειάζεται να προτείνουμε κάτι εξίσου πειστικό και ισχυρό, αν όχι περισσότερο, που θα το αντικαταστήσει.

      • omadeon 17/01/2012 στο 5:20 μμ Reply

        ΠΑΡΑ πολύ σωστη διόρθωση / υπενθύμιση αγαπητέ Φώτη.

        Ο καθένας κάνει ό,τι μπορεί, για πειστικές αντι-προτάσεις.
        Εγώ προωθώ τις ιδέες π.χ. του καθηγητή Richard D. Wolff
        ή τις τεχνικές permaculture για εναλλακτικές καλλιέργειες
        Και για την αναβάθμιση των τεχνικών μέσων δημοκρατικού διαλόγου κάποιες άλλες προτάσεις (και δικές μου).

        Γενικά νομίζω ότι κάθε άνθρωπος λογικά αυτό κάνει, εκτός αν… παρασύρεται από τη στείρα άρνηση,
        ιδεολογιών που κρύβουν τις ελλείψεις προτάσεων και την κενότητά τους, ή το ότι ξεπεράστηκαν οι συνταγές τους.

        • fvasileiou 17/01/2012 στο 7:55 μμ Reply

          Δεν έχουν δομηθεί μια νέα γλώσσα που θα εκφράζει με ενάργεια την καθημερινή μας εμπειρία και τις ελπίδες / στόχους μας για το μέλλον. Κι αν δεν δομηθεί, δεν πρόκειται να αλλάξει ουσιαστικά τίποτα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: