Monthly Archives: Ιουνίου 2012

Η πόλις

Ἡ πόλις θὰ σὲ ἀκολουθεῖ  –αυτό το κατάλαβα πολύ νωρίς και δεν έτρεφα φρούδες ελπίδες ότι μια τυφλή φυγή θα με βοηθούσε να καταφέρω κάτι. Το κακό μάτι, το κουβαλάμε μέσα μας και μέσα μας πρέπει να γίνει ο εξορκισμός. Έτσι προσπαθούσα πάντα στο κάθε εδώ που βρισκόμουν να αλλάξω στον εαυτό μου εκείνο που με εμπόδιζε να αλλάξω την ζωή μου και νομίζω πως, όταν θα έρθει η ώρα να κοιτάξω πίσω μου, θα μπορέσω να πω ότι τα κατάφερα με σχετική επιτυχία ή αποτυχία –ανάλογα με την στιγμή, την διάθεση, την οπτική γωνία.

Σήμερα όμως βγήκα από το βιβλιοπωλείο με την βαλίτσα του laptop στον αριστερό ώμο και μια σακούλα με καινούργια βιβλία στο δεξί χέρι και στάθηκα μπροστά από την Έλλη, δίπλα στο περίπτερο με τα πολλά περιοδικά, κοιτώντας δεξιά και αριστερά αναποφάσιστος. Έβγαλα το κινητό και τηλεφώνησα σε έναν φίλο, μήπως είχε χρόνο να συναντηθούμε – μήπως δηλαδή μπορούσε να με βοηθήσει να διαλέξω κατεύθυνση, αλλά είχε μια υποχρέωση και το αφήσαμε για αύριο. Έβαλα το κινητό στην τσέπη και πέρασα απέναντι –ούτε δεξιά, ούτε αριστερά· απέναντι.

Και κείνη τη στιγμή το ένιωσα βαθιά:

Κι εσύ θα ακολουθείς την πόλη.

Θα σε ακολουθεί / θα την ακολουθείς, σαν φίδι που τρέφεται από την ουρά του.

Ακόμα κι αν της φύγεις, ακόμα κι αν νομίσεις ότι της ξέφυγες, θα μεγαλώνεις μαζί της, θα αλλάζεις μαζί της, θα αναπνέεις, θα ζεις και θα πεθαίνεις μαζί της. Θα ερωτεύεσαι μαζί της, μέσα της, έξω της, πάνω της, κάτω της. Γιατί αυτή η μήτρα δεν σε γεννάει μόνο, αλλά γεννιέται κι από σένα. Νοηματοδοτεί την ζωή σου και νοηματοδοτείται από αυτήν.

Διέσχισα τον δρόμο και δεν αντιστάθηκα στον πειρασμό –κοίταξα πίσω μου: Το πράσινο των πεζών είχε κοκκινίσει και αυτοκίνητα είχαν καταλάβει το οδόστρωμα. Προσπέρασα περαστικούς, διανομείς φυλλαδίων, επαίτες. Ο ήλιος ήταν δυνατός, αλλά φυσούσε ένα ευχάριστο αεράκι κι αν κατάφερνες να περπατάς στη σκιά, δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα. Δεν ήξερα, αλλά ένιωθα πού ακριβώς πήγαινα. Ήταν όμορφα…

Advertisements

Ξημέρωμα Δευτέρας

Είναι η δεύτερη φορά που βλέπω τον ήλιο ν’ αναδύεται μέσα από τα σκοτάδια στον ουρανό της Λευκωσίας. Η πρώτη ήταν πριν από δύο χρόνια –τέλη Οκτωβρίου, μέσα Νοεμβρίου ίσως και είχα σηκωθεί κατά τις πεντέμιση, πάνω-κάτω τέτοια ώρα, και βγήκα να περπατήσω, καθώς έπρεπε κάτι να σκεφτώ και να ξεδιαλύνω. Τα θυμάμαι όλα γκρίζα –τον ουρανό, το φως, την πόλη, τα σπίτια και τα δέντρα, την άσφαλτο και τα αυτοκίνητα– αλλά μάλλον η  διάθεσή μου τα έβλεπε έτσι, καθώς τώρα βλέπω ένα ροδαλό φως τριγύρω στις άκρες του ουρανού να ξύνει τις ταράτσες των πολυκατοικιών, που όσο περνάει η ώρα χρυσίζει. Και πουλιά χοροπηδούν τιτιβίζοντας χαρούμενα στο γκαζόν του γείτονα. Κι όλα είναι ακόμα ήσυχα και το αεράκι που κινείται αργά τα δροσίζει ευχάριστα, χωρίς την υγρασία που μας ταλαιπωρεί τη μέρα, τα μεσημέρια, τα απογεύματα, τις νύχτες.

Δευτέρα είναι και κάτι ξεκινάει. Ή τελειώνει; Μήπως και τα δυο;

Θυμάμαι μια γυναίκα με καφέ ρόμπα γύρω στα 60 να φοράει στη μύτη τα γυαλιά και να καθαρίζει σκυφτή το ρύζι μέσα σε ένα στρογγυλό αλουμινένιο ταψί λέγοντας ότι στα παιδιά δεν πρέπει να στερούμε τίποτα, αλλά να τα αφήνουμε έστω τη γλώσσα ν’ ακουμπάνε πάνω σ’ αυτό που ζηλεύουν, για να μην τους μένει αμανάτι. Δεν την άκουγα. Την κοιτούσα και αναρωτιόμουν αν υπάρχουν πλέον τέτοιες γυναίκες. Σήμερα νομίζω ότι τέτοιες γυναίκες ποτέ δεν υπήρξαν. Τέτοιες γυναίκες γίνονται –τις φτιάχνουμε κι εμείς λιγάκι με την αγάπη και την φαντασία μας, προπάντων με την κοινωνία που δημιουργούμε. Είναι οι γυναίκες που αντέχουν τα πάντα για να μπορέσεις εσύ –εγώ– ν’ αντέξεις τα πάντα.

Ο γείτονας βγήκε στην αυλή και ποτίζει τις γλάστρες σου. Έχει φαλάκρα, καρό πουκάμισο, κοντό παντελόνι και  μύτη που μοιάζει με αχλάδι. Δεν ήξερα ότι ξυπνάει τόσο νωρίς. Κοιτάζει αφοσιωμένος το χώμα να καταπίνει το νερό. Εγώ κοιτάζω εκείνον. Κανένας μας δεν κοιτάζει κάτι αξιοπερίεργο ή έστω ενδιαφέρον, είμαστε όμως και οι δυο πολύ απορροφημένοι και μόνο το αυτοκίνητο που ανεβαίνει θορυβωδώς την Λάρνακος κάνοντας το σκύλο του απέναντι να γαυγίσει, σπάει τα μάγια. Κάνει τα κεφάλια μας να κινηθούν, τα μάτια μας να συναντηθούν, να καλημεριστουμε σιωπηλά, χωρίς πολλά-πολλά.

Έξι και τέταρτο, έχω αρχίσει να νυστάζω. Αν πέσω τώρα, θα μπορέσω να κοιμηθώ ένα τρίωρο, ίσως κι ένα πεντάωρο παρά τη ζέστη και την υγρασία. Όμως πρέπει να ετοιμαστώ –έχω να κάνω χίλια πράγματα σήμερα μόλις η πόλη πάρει μπροστά. Λέω να πάω μέσα, να χτυπήσω το κείμενο και να το ανεβάσω στο μπλογκ. Έτσι ίσως ξαγρυπνήσω πάλι…

Μάνος Χατζιδάκις: Ο εξουσιαστής

Περιμένοντας την ανακοίνωση της νέας κυβέρνησης σκέφτηκα ότι κάτι θα έπρεπε να ανεβάσω στο Σημειωματάριο. Έχοντας όμως κουραστεί από τα επικαιρικά σχόλια και αντιλαμβανόμενος το κρίσιμο των στιγμών, σκέφτηκα να αντιγράψω ένα κείμενο του Μάνου Χατζιδάκι που γράφτηκε το 1985, αλλά οι απόψεις που εκφράζει είναι, νομίζω, επίκαιρες όχι μόνο για την Ελλάδα του 2012, αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη. Το κείμενο βρίσκεται στο βιβλίο Ο καθρέφτης και το μαχαίρι (σελ. 87-90), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ικαρος:

Ποιεί εξουσίαν. Ασκεί την εξουσίαν, εξουσιοδοτημένος από τη λαϊκή θέληση. Και όσο ασκεί την εξουσία, ο εξουσιαστής γίνεται αυτός η λαϊκή θέληση, ώστε μέσω των κομματικών εντύπων και των δημοσίων σχέσεων -έτσι ονομάζεται η πλύση εγκεφάλου των πολλών- η «λαϊκή θέληση» πείθεται πως η θέληση του εξουσιαστή είναι ταυτόσημη με αυτήν.

Αλλά ο χρόνος κυλά, η λαϊκή θέληση αναπτύσσεται, αλλοιώνεται, παραλλάζει και ένα πρωί, συννεφιασμένο ή φωτεινό, γίνεται ηλίου φαεινότερο πως ο εξουσιαστής δεν την εκπροσωπεί πλέον. Η καλλιέργεια του μύθου της «Ταυτότητας» παύει να ισχύει και ο εξουσιαστής ή δικτατορεύει δίχως προσχήματα ή πέφτει στο ανάθεμα για να ανέλθει ο καινούριος εξουσιαστής της αντίπαλης παράταξης.

Μια εθνική ιστορία ελληνικής καταγωγής που επαναλαμβάνεται με μαθηματική ακρίβεια τα τελευταία χρόνια.

Γιατί το κόμμα εν Ελλάδι είναι μια θέση αμετακίνητη, αδιαφιλονίκητη, μονοπώλιο δικαίου, εθνικοφροσύνης και πατριωτισμού και όποιος δεν συμφωνεί είναι προδότης και όχι μια διαφορετική μαχόμενη θέση μέσα στο κόμμα.

Γιατί ο εξουσιαστής διαθέτει τη μία άποψη και οι άλλοι την επιδοκιμάζουν αυτήν του ενός, του αρχηγού. Παλαιότερα οι εντός κόμματος εν χορώ επικροτούσαν. Σήμερα, εν χορώ, σιωπούν γιατί δεν χρειάζεται να επικροτήσουν. Απλώς αν παραστεί ανάγκη, χειροκροτούνε δημοσίως. Θυμάστε τη φωτογραφία της εκλογής του Γκρομίκο* ως προέδρου της χώρας του, με ανάταση χειρός, σιωπηρή, μελαγχολική, πνιγερή, αποκρουστική. Που θυμίζει ταινία του Πολάνσκι με βρυκόλακες, χωρίς το χιούμορ του Πολωνού δημιουργού.

Ο εξουσιαστής διαθέτει ένα κεφάλι ξύλινο, ασυγκίνητο, ανέκφραστο, αμετακίνητο, «κενόν αισθημάτων και ιδεών και πλήρες φιλοδοξιών».

Ένα κόμμα «ανεπτυγμένου» τόπου διαβαίνει τον χρόνο μέσα από τις αντιθέσεις του. Εδώ, σ’ εμάς, καταλύεται από τον χρόνο ή αλλάζει τίτλους. Τώρα τελευταία αποκτήσαμε και τις τυπικές διαδικασίες -συνέδρια, επιτροπές, αποφάσεις- μονότονες, μονόφωνες, που καταλήγουν σε σχοινοτενή πορίσματα τα οποία απηχούν τη διευκόλυνση των φιλοδοξιών του εξουσιαστή. Το πιο ανησυχητικό! Επειδή όλοι μας κρύβουμε μέσα μας έναν μικρό εξουσιαστή, αποτυχημένο, καταπιεσμένο, ανεκπλήρωτο, δεχόμαστε τον επιτυχόντα σαν μια προέκταση φανταστική του εαυτού μας. Όπως δεχόμαστε τον φθόνο των φθονερών, τη λάσπη των λασπολόγων, την ηθικολογία των ανηθίκων, τις καταγγελίες των βρωμερών καταδοτών. Διότι εμπεριέχουμε φθόνον, λασπολογική διάθεση, ανηθικότητα, καταδοτικά συμπλέγματα και χοιροστασιακή αναπνοή.

Τα ακριβά πρότυπα, τα διαθέτοντα αρετή και ιδιότητες χαρισματικές, χρειάζονται πρωτίστως αρετή και αθωότητα για να γίνουν αποδεκτά- χαρακτηριστικά αντεξουσιαστή. Γι’ αυτό και στον λαϊκίστικο καιρό μας, των οπαδών της εύκολης λείας και των ακόμη πιο εύκολων φιλοδοξιών, ή έννοια του αντεξουσιαστή δεν είναι εφικτή ούτε καν νοητή! Και αναδύεται εκ των βάλτων και των απορριμάτων πανένδοξος, απόλυτος, αμετακίνητος ο ένας, ο αδιαφιλονίκητος Εξουσιαστής. Προτείνω: μία αντεξουσιαστική εκστρατεία. Έναν σιωπηλό πόλεμο που, αν συντελεστεί μ’ επιμονή, κάτι αληθινά καλό μπορεί να επιφέρει.

Η «πατρίς μας» οφείλει να αρνηθεί την ομφαλοσκοπική της κληρονομιά και ν’ αποκτήσει ιδιότητες ζωντανού οργανισμού. Αν θέλει να επιζήσει με αξιοπρέπεια και όχι ως κοιτίς ξενοδοχειακών υπαλλήλων και τουριστικών ερωτικών συντρόφων!

*Αντρέι Γκρομίκο: Πρόεδρος της ΕΣΣΔ κατά την περίοδο 1985-87

Εκστρατεία τρομοκράτησης

Δεν θυμάμαι καμιά άλλη προεκλογική εκστρατεία που οι πολίτες είχαν τόσο πολύ έντονη την ανάγκη να ακούσουν ένα μήνυμα ελπίδας. Ο πεσιμισμός και η κατάθλιψη έχουν ξεφύγει από το παραδοσιακό στερεότυπο του «ας τα λέμε καλά» και μετριέται πλέον με αυτοκτονίες. Ανασφάλεια, απελπισία και απόγνωση για το παρόν και το μέλλον διαπιστώνει οποιοσδήποτε έχει μια στοιχειώδη αίσθηση της κοινωνίας –και γι’ αυτό ακριβώς έχουμε όλοι την ανάγκη να πεισθούμε από ένα θετικό λόγο.

Ιδανικά το πρόγραμμα που θα ανέπτυσσαν τα κόμματα κατά την προεκλογική περίοδο θα κινούνταν σε δύο άξονες:

  • Θα διέθετε ένα πειστικό, μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, κοστολογημένο, με αυστηρό χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένες δράσεις, όπου θα αναπτυσσόταν η στρατηγική της αναδιαπραγμάτευσης των όρων του Μνημονίου, αλλά και τα μέτρα που θα λαμβάνονταν στο εσωτερικό ασχέτως αυτού (τα περίφημα «ισοδύναμα» δηλαδή).
  • Θα είχε και μια μακροπρόθεσμη, οραματική διάσταση για το πού θα πρέπει να οδηγηθεί η κοινωνία. Μόνο τυφλοί δεν βλέπουν την κοινωνική αποσύνθεση που έχει συντελεστεί τα τελευταία 3 χρόνια και την ανάγκη να αναδιαμορφωθεί –ίσως και να ανακατασκευαστεί– το κοινωνικό οικοδόμημα –ιδιαίτερα δε η κατεστραμμένη Μεσαία Τάξη.

Δυστυχώς, τέτοια πράγματα δεν ακούμε. Συγκροτημένο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, πόσω μάλλον μακροπρόθεσμο όραμα, δεν έχει καταθέσει καμιά πλευρά. Στην καλλίτερη περίπτωση, κατά την γνώμη μου τουλάχιστον, έχουμε ακούσει καλές ιδέες ατάκτως εριμμένες και ελάχιστα επεξεργασμένες.

Και το χειρότερο:

Ένα μεγάλο μέρος της εκλογικής καμπάνιας εξαντλείται στην επιχείρηση τρομοκράτησης των πολιτών όχι μόνο από εσωτερικούς, αλλά και από εξωτερικούς παράγοντες. Στα σενάρια για έξωση της Ελλάδας από την Ευρωζώνη προστέθηκαν άλλα για την έξοδό της και από την Ε.Ε., ακόμα και για άμεση κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος την επομένη των εκλογών, αν πρωτεύσει ο Σύριζα! Αποκορύφωμα, ο κος Χανιάς(!), ο οποίος το 2007, λέει, ενημέρωνε τον ΓΑΠ για το ασυντόνιστο των πυροσβεστικών επιχειρήσεων, ανέλαβε σήμερα να ενημερώσει τον Ελληνικό λαό για την καταστροφή που τον περιμένει σε περίπτωση εκλογής του Σύριζα.

Έχω περιγράψει την σχέση μου με το κόμμα της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και, όπως αντιλαμβάνεται κάθε στοιχειωδώς καλόπιστος αναγνώστης, δεν θα είχα πρόβλημα να προσυπογράψω κάποια τουλάχιστον από τα σχόλια που γίνονται για τον λαϊκισμό και το ανεφάρμοστο των προτάσεων Τσίπρα.

Πέρα όμως από αυτό, αν ο λαϊκισμός μου είναι ενοχλητικός, η τρομοκράτηση μου είναι απωθητική.

Σαν ψηφοφόρος, εκείνο που ζητάω από τα κόμματα σήμερα δεν είναι να μου υποδείξουν πιο είναι πιο επικίνδυνο ή ανίκανο, αλλά να μου αποδείξουν ότι διαθέτουν τις καλλίτερες από κάθε άποψη λύσεις και το πιο ελκυστικό όραμα για το μέλλον.

Αλλά, να σας πω την αλήθεια, επειδή λίγο-πολύ γνωριζόμαστε σε αυτή την χώρα όλοι μας, δεν περίμενα κάτι διαφορετικό ούτε από τη ΝΔ_ του κ. Σαμαρά, ούτε από τον Σύριζα του κ. Τσίπρα, ούτε από το Πασόκ του κ. Βενιζέλου, την Δημάρ του κ. Κουβέλη, τους ΑΕ του κ. Καμμένου και πάει λέγοντας. Αυτοί είναι –πιθανόν αυτοί είμαστε– και συνεπώς αυτή την προεκλογική εκστρατεία έχουμε.

Το ζήτημά μου είναι η επόμενη μέρα.

Πώς κυβερνά κάποιος που η εκλογή του στηρίχτηκε όχι γιατί πείστηκαν οι πολίτες, αλλά γιατί φοβήθηκαν περισσότερο τον αντίπαλο;

Οι εταίροι επιμένουν στην τήρηση των συμφωνημένων, που πρακτικά σημαίνει άμεση υπερψήφιση και εφαρμογή των νέων μειώσεων σε μισθούς και συντάξεις, καθώς και νέες φορολογικές επιβαρύνσεις. Επιπλέον, όλα πλέον δείχνουν ότι θα απαιτηθούν νέα μέτρα το τελευταίο τρίμηνο του ’12 για να κλείσει ο προϋπολογισμός.

Αυτό σημαίνει ότι μια σκέτη χρονική παράταση για την επίτευξη των στόχων του Μνημονίου, η οποία φαίνεται πως θα είναι το κυρίως ζητούμενο μιας επαναδιαπραγμάτευσης από την Ελληνική πλευρά, λίγα ή τίποτα δεν θα προσφέρει στον δοκιμαζόμενο λαό.

Αυτό σημαίνει ότι χρειαζόμαστε μια ριζική αλλαγή όχι απλώς του «μείγματος», αλλά της ίδιας της ουσίας της πολιτικής, ακόμα και αν οι στόχοι της παραμείνουν ίδιοι.

Αλήθεια, υπάρχει κάποιος πολιτικός ή κάποιο κόμμα που σας πείθει ότι είναι ικανό και έτοιμο να πετύχει κάτι τέτοιο;

Prometheus

Το 2089 μια ομάδα επιστημόνων φθάνει στον δορυφόρο του πλανήτη LV 223, σε κάποιο απομακρυσμένο ηλιακό σύστημα. Σκοπός τους είναι να ανακαλύψουν και να έρθουν σε επαφή με τους Μηχανικούς, τα όντα που σύμφωνα με την θεωρία των ανθρωπολόγων Elisabeth Shaw (Noomi Rapace) και Charlie Holloway (Logan Marshall-Green) δημιούργησαν τον άνθρωπο. Ο πλανήτης δεν μοιάσε σε τίποτα με την βιβλική Εδέμ –είναι πετρώδης και άγονος και τα μυστικά που κρύβει όχι μόνο θα δοκιμάσουν τις σωματικές και πνευματικές αντοχές των ηρώων, αλλά θα τους φέρουν αντιμέτωπους με την μεγαλύτερη πρόκληση: Το μέλλον και όχι το παρελθόν της ανθρωπότητας.

Μετά από χρόνια φημών, διαρροών, αναμονής, το πολυσυζητημένο prequel του Alien κατέφθασε στις αίθουσες σκηνοθετημένο μάλιστα από τον sir Ridley Scott, τον άνθρωπο που μας εισήγαγε στο μυθικό του σύμπαν το 1979 και με ένα χαρακτηριστικό που δεν είχε καμιά ταινία της τετραλογίας: Πλούσιο προϋπολογισμό.

Βέβαια, οι φιλοδοξίες της ταινίας δεν σταματούν στην αφήγηση του τι έγινε πριν το πλήρωμα του Nostromo συναντήσει τον θανάσιμο ξένο. Τόσο ο sir Ridley, ο οποίος εκτός από σκηνοθέτης είναι και εκ των παραγωγών, όσο και οι άλλοι συντελεστές, και βέβαια η Fox που έβαλε πολλά από τα αυγά του καλοκαιριού στο συγκεκριμένο καλάθι, ευελπιστούν ότι ο Προμηθέας θα είναι η αρχή ενός νέου franchise –πιθανόν και ένα reboot της θρυλικής σειράς.

Στον Προμηθέα συναντάμε τα βασικά χαρακτηριστικά του Alien:

Η ταινία είναι συνδυασμός επιστημονικής φαντασίας, τρόμου και φρίκης· μας μεταφέρει στο ίδιο μυθολογικό σύμπαν· δυνατοί γυναικείοι χαρακτήρες· ανήθικες corporation που βάζουν το κέρδος πάνω από τον άνθρωπο· η πρωταγωνίστρια σε πολλές σκηνές φοράει μόνο τα εσώρουχά της (αν και η Rapace δεν εκπέμπει τον αισθησιασμό της Weaver)· τα μέλη του πληρώματος καπνίζουν·  μια σκηνή φρίκης που παραπέμπει σε γέννα· και φυσικά το alien. Η πιο αξιοσημείωτη διαφορά του Προμηθέα με την ταινία του ’79 είναι στην ατμόσφαιρα: Δεν έχει τίποτα από την κλειστοφοβία του Alien –αντιθέτως, ο Scott επενδύει σε πλάνα ανοιχτά, που φαίνεται η ερημιά και η αφιλοξενία του πλανήτη.

Με άλλα λόγια, ένας τρόπος για να μιλήσει κανείς για τον Προμηθέα είναι να τον συγκρίνει με τον κινηματογραφικό του πρόγονο, ο οποίος ταυτόχρονα είναι και το μυθολογικό του μέλλον. Από την άποψη αυτή η ταινία λειτουργεί μια χαρά και οι φαν της παλιάς ταινίας δεν θα απογοητευτούν. Όλα τα στοιχεία που αγαπήσαμε παρουσιάζονται και κλιμακώνονται αριστοτεχνικά. Είναι δε λειτουργικά ενταγμένα στην ιστορία και δεν αραδιάζονται για να ερεθίσουν την νοσταλγία του θεατή.

Για να είμαι όμως ειλικρινής, η ταινία μου φάνηκε και σαν ένα αντι-Avatar. Όπως και η ταινία του James Cameron, έτσι και ο Prometheus είναι μεγάλη παραγωγή επιστημονικής φαντασίας γυρισμένη σε 3D, που περιγράφει ένα ταξίδι σε μακρινό κόσμο. Επιπλέον και οι δυο ταινίες καταπιάνονται με το μείζον θέμα της ανθρώπινης ύπαρξης, της πίστης και της νοήματος της ζωής. Οι ομοιότητες όμως σταματούν εδώ, καθώς απέναντι στο πολύχρωμο, new age κόσμο του Avatar στέκει ο γκρίζος και βλοσυρός του Προμηθέα. Στο Avatar η φύση είναι αναγεννητική δύναμη και ο άνθρωπος ο βάρβαρος που επιτίθεται, στην ταινία του Scott η φύση καταστρέφει και ο άνθρωπος αμύνεται.

Είναι δίκαιο όμως να δούμε τον Προμηθέα ανεξάρτητα από τις άλλες ταινίες –άλλωστε οι δημιουργοί του μόχθησαν ώστε να μπορεί να σταθεί μόνος του. Και από αυτή την σκοπιά η ταινία είναι εξαιρετική.

Καταρχήν αφηγείται μια ενδιαφέρουσα ιστορία. Σε αντίθεση με τα άλλα blockbuster που αναμασούν τα ίδια και τα ίδια, εδώ όχι μόνο δεν βαριέσαι, αλλά εκπλήσσεσαι από την τροπή που παίρνουν τα πράγματα. Ναι, οι δευτερεύοντες χαρακτήρες δεν αναπτύσσονται ιδιαίτερα και τόσο η Charlize Theron όσο και ο εξαιρετικός Idris Elba δεν αξιοποιούνται όσο θα θέλαμε, αλλά αυτά είναι μάλλον λεπτομέρειες. Ο Προμηθέας δεν είναι δράμα χαρακτήρων, αλλά μια θεαματική ταινία ρυθμού και ατμόσφαιρας. Και στον ρυθμό και την ατμόσφαιρα ο Ridley Scott είναι μαέστρος.

Προσωπικά μου άρεσε και ο τρόπος που χρησιμοποιείται το 3D. Ο Scott δεν μπήκε στην διαδικασία να τρομάξει τον θεατή με φτηνά κολπάκια του στιλ η πέτρα έρχεται καταπάνω σου, αλλά να τον ταξιδέψει στον LV 223. Το 3D υπάρχει για να δίνει βάθος και ευκρίνεια στην εικόνα και δεν αποτελεί μέρος της αφήγησης. Θα  μπορούσε κανείς να πει ότι είναι ένα 3D που μοιάζει πολύ με 2D, στην πραγματικότητα όμως έχουμε μια ώριμη χρήση της τεχνικής.

Με δυο λόγια, ο Προμηθέας είναι ένα ενήλικο blockbuster που θα ικανοποιήσει και τους απαιτητικούς θεατές. Το κινηματογραφικό καλοκαίρι μας ξεκίνησε μια χαρά.

Εγώ, ο Σύριζα κι οι άλλοι

Τις τελευταίες μέρες βρίσκομαι στην περίεργη και ενίοτε άβολη θέση να υπερασπίζομαι σε συζητήσεις με φίλους ή στα social media τον Σύριζα.

Λέω περίεργη και άβολη γιατί, όπως ξέρουν οι παλιοί φίλοι του Σημειωματάριου ή όσοι έχουν μπει στον κόπο να ρίξουν μια ματιά σε παλαιότερες αναρτήσεις, ούτε είχα, ούτε έχω κάποια σχέση με το κόμμα αυτό. Ούτε ψήφισα, ούτε σκοπεύω στο προβλεπτό τουλάχιστον μέλλον να ψηφίσω Σύριζα.

H διαφωνία μου όμως με το κόμμα της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, δεν συνεπάγεται ότι συμφωνώ με τους αντιπάλους του. Ειδικά μάλιστα σε αυτή την περίσταση, δεν μπορώ να δεχτώ –σαν πολίτης που ενδιαφέρεται για τα κοινά, αλλά και σαν πολιτικός αντίπαλος του Σύριζα– την προσπάθεια που γίνεται να ταυτιστεί το κόμμα αυτό με την χρεωκοπία, την καταστροφή, την έξοδο από το Ευρώ και την ΕΕ.

Πρώτα-πρώτα γιατί δεν ευθύνεται ο Σύριζα για την οποιαδήποτε καταστροφή έχει συντελεστεί με την εφαρμογή των πολιτικών του Μνημονίου. Δεν ευθύνεται ο Σύριζα, ας πούμε, για τις ελλείψεις στα φάρμακα, για την πτώση των εσόδων, για την εξάντληση των αποθεματικών των Ασφαλιστικών Ταμείων. Δεν ευθύνεται για την αύξηση της ανεργίας, την φυγή στο εξωτερικό των νέων επιστημόνων, την μείωση της παραγωγής και την πτώση της κατανάλωσης, την γενικευμένη ανασφάλεια στα εργασιακά, την αποδιάρθρωση του Εκπαιδευτικού Συστήματος, την αύξηση της εγκληματικότητας και του κοινωνικού μίσους.

Για όλα αυτά ευθύνονται κυρίως οι πολιτικοί που συμφώνησαν με την Τρόικα να επιβληθούν οι συγκεκριμένες πολιτικές, που εξαθλιώνουν τον πολίτη και σκοτώνουν την οικονομική δραστηριότητα. Και ευθύνονται βεβαίως και όσοι Κυβέρνησαν την χώρα και δημιούργησαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αυτό το άθλιο και αντιπαραγωγικό πλαίσιο. Γιατί, και δεν πρέπει να το λησμονούμε αυτό, ο Ελληνικός λαός ειδικά από το ’96 και μετά έδινε την πλειοψηφία σε κόμματα που προεκλογικά υπόσχονταν μεταρρυθμίσεις, εκσυγχρονισμό, την επανίδρυση του Κράτους και ο Σύριζα όλα εκείνα τα χρόνια έδινε μάχη να κατακτήσει το 3% που θα τον έβαζε στη Βουλή. Φυσικά, και το κόμμα της Αριστεράς αντιδρούσε σε κάθε αλλαγή και μεταρρύθμιση –γι’ αυτό και διαφωνούσα μαζί του– αλλά το μεγάλο γιατί δεν αφορά αυτόν, αλλά τους Κυβερνήτες μας, οι οποίοι δεν αξιοποίησαν την δύναμη που τους δίναμε με την ψήφο μας για να περάσουν τις απαραίτητες αλλαγές –τα μικροκομματικά οφέλη και τα συντεχνιακά μικροσυμφέροντα, που μπορεί να επικαλεστεί κανείς, υπό το βάρος όσων ζούμε, δεν πείθουν πλέον.

Και βέβαια δεν πρέπει να παραβλέπουμε και την εξής πολύ σημαντική παράμετρο:

Αν τα Μνημόνια έβγαιναν, αν είχαμε κάποια αποτελέσματα παρά τας σκληρά μέτρα, αν η Μεσαία Τάξη έβλεπε πιθανότητες ανάκαμψης παρά την φτωχοποίησή της, ούτε τα μεγάλα κόμματα θα είχαν μικρύνει τόσο, ούτε ο Σύριζα θα είχε ψηλώσει τόσο απότομα. Και η αποτυχία των Μνημονίων, που συμπεφώνησαν μεγάλοι και τρανοί οικονομολόγοι, όπως ο κ. Γ. Παπακωνσταντίνου και βραβευμένοι από Γερμανικά ιδρύματα στοχαστές, όπως ο κύριος ΓΑΠ, σίγουρα δεν είναι ευθύνη του Σύριζα.

Κάποιοι μου λένε:

Εντάξει, ό,τι έγινε, έγινε. Το παρελθόν δεν μπορούμε να το αλλάξουμε, οπότε ας σώσουμε την Ελλάδα και ας ανακουφίσουμε τον πολίτη.

Στο σημείο αυτό βρίσκεται το πιο μεγάλο πρόβλημα. Προσωπικά θα ψήφιζα με τα δυο τα χέρια και θα στήριζα με πάθος μια τέτοια προσπάθεια, αλλά όλοι ξέρουμε ότι σχέδιο, εθνική στρατηγική εξόδου από την Κρίση δεν υπάρχει. Τα πάντα εξαντλούνται σε μια αφηρημένη ρητορική για ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας, που μοιραία οδηγείται στην επαναδιαπραγμάτευση, η οποία καταλήγει λίγο-πολύ σε μια χρονική επέκταση της προσαρμογής. Κάτι τέτοιο όμως φαίνεται ότι απλώς θα παρέτεινε τον ρόγχο ενός λαού και, οπωσδήποτε, απέχει πολύ από το δημιουργικό σοκ που χρειάζεται η κοινωνία μας.

Συνεπώς, η αγωνία η δική μου, το πρόβλημα που αντιμετωπίζω σαν ψηφοφόρος, δεν είναι αν ο Σύριζα έχει τεκμηριωμένο πρόγραμμα, αν οι πολιτικές που επαγγέλλεται είναι καταστροφικές ή αν ο Αλέξης είναι ο νέος Ανδρέας. Μπορώ να συμφωνήσω με τους επικριτές του σε αυτά ή σε κάποια από αυτά.

Το πρόβλημά μου είναι ότι με δεδομένη την αποτυχία του Μνημονίου δεν βλέπω να υπάρχει πειστική αντιπρόταση με συγκεκριμένα μέτρα και χρονοδιάγραμμα από τους αντιπάλους του Σύριζα.

Δεν υπάρχει το αφήγημα που θα εμπνεύσει και θα ενώσει τους Έλληνες.

Δεν υπάρχει η στρατηγική που θα κάνει τον πολίτη να αισθανθεί ασφαλής στην καθημερινότητά του και σίγουρος για το καλλίτερο μέλλον.

Δεν υπάρχει το σχέδιο που θα διασφαλίζει όχι μόνο την παραμονή μας στην Ευρωζώνη, αλλά την ισότιμη συμμετοχή της Ελλάδας και των Ελλήνων στα Ευρωπαϊκά πράγματα.

Για να καλυφθεί αυτό το κενό, έχει επιστρατευτεί ο Σύριζα ως μπαμπούλας και μεγεθύνεται η πιθανότητα εξόδου από την Ευρωζώνη. Αφού δεν μπορούν να δημιουργήσουν ένα ελπιδοφόρο πρόγραμμα, ποντάρουν στον τρόμο του αγνώστου.

.

Εδώ και μήνες έχω γράψει πως είμαι πεπεισμένος ότι όλα τα σημερινά κόμματα φέρουν μεγάλες ευθύνες για την σημερινή κατάσταση. Ότι η πραγματική υπέρβαση από την Κρίση θα συντελεστεί αφού πρώτα υπερβούμε όλους τους σημερινούς κομματικούς σχηματισμούς και τα το προσωπικό που τους υπηρετεί. Αυτό σημαίνει ότι, κατά την γνώμη μου, ούτε ο Σύριζα, ούτε φυσικά η ΝΔ_, το Πασόκ, η ΔημΑρ, οι ΑΕ ή ο Τζήμερος κι ο Μάνος μπορούν να λύσουν το πρόβλημα. Από κει και πέρα όμως, το να εντοπίζεται η ανεπάρκεια του κομματικού μας συστήματος σε ένα κόμμα ή σε ένα πρόσωπο, εν προκειμένω τον Σύριζα και τον Τσίπρα, δεν μου φαίνεται απλώς παραπλανητικό, αλλά μου είναι και ενοχλητικό. Αλλά και επικίνδυνο: Να ταυτίζεται με τέτοια επιμονή από τους αντιπάλους του και πολλά ΜΜΕ ένα κόμμα, το οποίο πιθανότατα αύριο θα είναι πρώτο ή δεύτερο, με το «λόμπι της δραχμής», την στιγμή που ο αρχηγός του διακηρύσσει όλες αυτές τις ημέρες ότι θα επιδιώξει την παραμονή της χώρας στην Ευρωζώνη.