Χατζιδάκις

Τελικά δεν είναι μόνο ο Σαββόπουλος που του «λείπει φριχτά» και τραγουδάει τα τραγούδια του. Όλοι μας (ή οι περισσότεροι από μας, τέλος πάντων) τον σκεφτόμαστε και τον νοσταλγούμε στους καιρούς που ζούμε.

Πιάνω τον εαυτό μου να τον θυμάται καθημερινά πηγαίνοντας στη δουλειά το πρωί ή επιστρέφοντας βαρύς το απόγευμα· ψιθυρίζω κάποιο τραγούδι του στο δρόμο για το σούπερμάρκετ ή τον φούρνο και τα βράδια πίνοντας το τελευταίο ποτό, μνημονεύω κάποια ιστορία ή έναν αφορισμό του.

Μάνος Χατζιδάκις: Μια απουσία διαρκώς παρούσα.

Προσπερνώ την παρόρμηση να σας αραδιάσω τα σχετικά της γνωριμίας μας και μπαίνω στην ουσία:

Τι είναι αυτό που νοσταλγούμε; Τι είναι αυτό που αποζητούμε όταν τον θυμόμαστε ή τον επικαλούμαστε; Τι είναι τελικά για μας σήμερα ο Χατζιδάκις;

Ο Σαββόπουλος το γράφει πολύ ωραία στο δελτίο τύπου που διένειμε με αφορμή τις συναυλίες του:

Ξεπλένει από μέσα μας κάθε ευτέλεια, ανελευθερία και λαϊκισμό, δικό μας ή των άλλων, αδιάφορο. Υπάρχει κάτι σαν κορυφαία πράξη αντίστασής μέσα σ’ αυτά
τ’ αγαπημένα κομμάτια. Σαν γλυκό φως στο σκοτάδι, που μας κάνει πιο ταπεινούς, δηλαδή πιο ικανούς για την αμοιβαία, επιτέλους, συγχώρεση. Έζησε και εργάστηκε σκληρά, με συνείδηση καταγωγής, ελεύθερο φρόνιμα, γενναιοδωρία και αυστηρότητα αληθινού μάγκα κι ανατολίτη. Έτσι και μόνον έτσι κατέκτησε κάποτε την οικουμένη και εξασφάλισε τη θέση του στην Ευρώπη, με χαρακτηριστική άνεση, σαν παιδί. Σαν Έλληνας.

.

Ο Χατζιδάκις ήταν μουσικός, ο Χατζιδάκις ήταν διανοούμενος, μα πάνω απ’ όλα ο Χατζιδάκις υπήρξε βαθύτατα λαϊκός άνθρωπος. Το απίστευτο ταλέντο του, η διεισδυτική σκέψη του, η αναλυτική του ικανότητα, το ακριβό του γούστο, οι αριστοκρατικοί τρόποι του, η παγκοσμιότητά του δεν ήρθαν ποτέ σε αντιπαράθεση με την λαϊκότητα της καταγωγής και του ήθους του. Το αντίθετο. Ό,τι συγκροτεί τον άνθρωπο, αλλά και το φαινόμενο που ονομάζουμε «Χατζιδάκις», πηγάζει και αναφέρεται ακριβώς σ’ αυτή την λαϊκότητα. Το ίδιο του το έργο παραμένει ερμητικό κι εν πολλοίς ακατανόητο σε όσους στερούνται λαϊκού ήθους (θυμάστε πώς χαρακτηρίζει τον Μεγάλο Ερωτικό; Κύκλο λαϊκών τραγουδιών). Και είναι αυτό, το λαϊκό ήθος, που γεφυρώνει τις αντιφάσεις και τα χάσματα του έργου, του χαρακτήρα και της προσωπικής του διαδρομής.

Από την άποψη αυτή, ο Χατζιδάκις ενσάρκωσε μια δυνατότητα που έχει στο μέτρο των δυνατοτήτων του βέβαια ο καθένας από εμάς. Αυτό το παιδί μιας μάλλον μικροαστικής οικογένειας, που γεννήθηκε στην Ξάνθη και μεγάλωσε στο Παγκράτι του Μεσοπολέμου, της Κατοχής και του Εμφυλίου, χωρίς λαμπρά διπλώματα και σπουδές στο εξωτερικό, με ευαισθησία που την απέκτησε στις γειτονιές της Αθήνας και με τεράστιο προσωπικό μόχθο, κατάφερε όσα κατάφερε.

Αν η Κρίση μας έφερε σαν κοινωνία, αλλά και σαν άτομα, στον πάτο ή πολύ κοντά σ’ αυτόν, ο Χατζιδάκις συμβολίζει και είναι μια κορυφή στην οποία σαν κοινωνία, αλλά και σαν άτομα, πρέπει να στοχεύσουμε.

Advertisements

Tagged: , ,

7 thoughts on “Χατζιδάκις

  1. ΒΕΤΤΥ 12/09/2012 στο 6:07 μμ Reply

    Γύρω στον Ιούλιο νομίζω, κάθε χρόνο, το κρατικό ραδιόφωνο αφιέρωνε μία ολόκληρη ημέρα στη μνήμη του, την περίμενα πάντα με ανυπομονησία, φέτος δεν άκουσα τίποτα. Ποιός ξέρει τι θα τους μήνυσε από κεί που είναι!!!! Μη με ξαναπιάσετε στο στόμα σας, ή κάτι τέτοιο.

    • fvasileiou 13/09/2012 στο 11:50 πμ Reply

      Αναφέρεσαι στις εκδηλώσεις που γινόταν στην επέτειο του θανάτου του, κάπου στα τέλη Ιουνίου…

  2. Ξενούδης 12/09/2012 στο 8:45 μμ Reply

    Ζούμε, δυστυχώς, στον αστερισμό του ξένου (αγγλοσαξονικού) τραγουδιού. Ο αφελληνισμός προχωράει αργά και σταθερά. Συμφέροντα…
    Ξενούδης

    • fvasileiou 13/09/2012 στο 11:53 πμ Reply

      Στο χέρι μας είναι να επιλέξουμε – ας κάνουμε τουλάχιστον αυτό, να μην είμαστε πάντα έρμαια!

  3. […]    Πηγή: fvasileiou.wordpress.com […]

  4. Dimitrios Raptakis 23/10/2013 στο 2:36 μμ Reply

    Τώρα, βεβαίως, Φώτη, αφήνεις σε εκκρεμότητα τον ορισμό του λαϊκού, που ακόμη μας διαφέυγει…

    • fvasileiou 23/10/2013 στο 2:50 μμ Reply

      Είχε πει ένα ωραίο ο Ξαρχάκος, στο μεταφέρω στο περίπου: Και ο Ρουβάς λέει τραγούδια που αρέσουν στον κόσμο, αλλά δεν είναι λαϊκά.
      Ορισμός είναι δύσκολος ίσως και αδύνατον να γίνει, γιατί το λαϊκό από τη φύση του έχει αντιφάσεις και οι ορισμοί θέλουν καθαρότητα, δηλαδή μονομέρεια, δηλαδή, στην περίπτωσή μας, εξιδανίκευση.
      Μπορούμε όμως να το περιγράψουμε 😉

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: