Λάθη

Όταν ρωτούσαν τον Μάνο Χατζιδάκι, αν θα ήθελε να ξαναγίνει νέος, απαντούσε: «Γιατί; Για να ξανακάνω τα ίδια λάθη;»

Νομίζω ότι με την απάντηση αυτή ο Χατζιδάκις δεν συνέδεε κατ’ ανάγκη την νεότητα με τα λάθη και –κατά μοιραία συνέπεια– την ωριμότητα (θα ήθελα να γράψω «ενηλικιώτητα», αλλά αφενός μεν δεν υφίσταται ο όρος, αφετέρου είναι αδόκιμος, καθώς ηχεί επικίνδυνα όμοια με την ηλιθιότητα) με το αλάθητο και τη σοφία.

Με την απόφανσή του πιο πολύ μας λέει ότι τα προφανή προτερήματα της νιότης πάνε μαζί με εξίσου προφανή μειονεκτήματα, τα οποία συνηθίζουμε να ξεχνάμε.

Βέβαια φαινεται να πίστευε ότι οι άνθρωποι κάνουμε τα λάθη και κάνουμε και τα σωστά μας.

Όμως, όσο το σκέφτομαι, τόσο αναρωτιέμαι: Υπάρχουν λάθη στη ζωή;

Κι όσο αναρωτιέμαι τόσο αμφιβάλλω.

Στη ζωή, αν υπάρχουν λάθη, αυτά δεν ορίζονται με αντικειμενικούς όρους, όπως οι ανορθογραφίες ή οι λαθεμένοι υπολογισμοί των μαθητών, αλλά από προσωπικούς και συλλογικούς ηθικούς κώδικες. Για παράδειγμα, στο σχολείο οποιαδήποτε απάντηση πέραν του 2 στο 1+1 είναι λάθος. Στη ζωή όμως, όπως έλεγε και ο Ρασούλης, συχνά το 1+1 ισούται με 1 ή και με 3 ή με κάτι ακόμα πιο σύνθετο.

Είναι σωστό; Είναι λάθος;

Ειλικρινά δεν ξέρω. Κατά περίπτωση μπορεί να νιώθουμε το 1+1=1 στενάχωρο / δυσλειτουργικό / ευχάριστο / απελευθερωτικό κτλ, αλλά το ίδιο μπορεί να αισθανόμαστε και για το «φυσιολογικό» 1+1=2.

Στην πραγματικότητα στη ζωή όλες αυτές οι εξισώσεις απλώς είναι, υπάρχουν, και το πώς τις νιώθουμε ή πώς τις κρίνουμε αποτελεί εντελώς διαφορετικό ζήτημα. Γιατί το να είναι κάτι αντικειμενικά λάθος, προϋποθέτει την ύπαρξη κάποιου αντικειμενικά σωστού, το οποίο λογικά δεν μπορεί να είναι μόνο μέσα, αλλά και πάνω και πέρα από τον κόσμο. Που σημαίνει ότι για να υπάρχει κάτι αντικειμενικά λάθος, θα πρέπει να υπάρχει και Θεός…

————————

Ξαναγυρίζω στην απόφανση του Χατζιδάκι και, μέρα που είναι, κοιτάζω προς τα πίσω.

Κοιτάζω τα λάθη μου:

Δεν έχει άδικο. Σαν νέος έκαναν πολλά λάθη. Ή, για να μιλήσω με μεγαλύτερη ακρίβεια: Νεώτερος έκανα πιο συχνά λάθη απ’ ό,τι κάνω σήμερα.

Τα λέω «λάθη» για να συνεννοούμαστε, χωρίς να πιστεύω ότι είναι πραγματικά λάθη. Πρόκειται για σκέψεις, αποφάσεις και πράξεις, που ελήφθησαν είτε σφοδρής, σφοδρότατης επιθυμίας, τόσης που με έκανε να αδιαφορώ για τις συνέπειες (γιατί στις συνέπειες μετράμε το λάθος…), είτε γιατί λόγω έλλειψης εμπειρίας και κακής κρίσης δεν κατάφερα να προσμετρήσω επ’ ακριβώς τις συνέπειες. Και βέβαια έκανα και κάποια πράγματα γιατί δεν ήξερα τον εαυτό μου, τα κάθε λογής όριά μου.

Όμως όλα αυτά είναι μάλλον φυσιολογικά και αναμενόμενα παραπατήματα στη διάρκεια μιας πορείας, η οποία άλλοτε φαίνεται ατελείωτη κι άλλοτε στιγμιαία.

Μπορεί να μας ενοχλούν, να μην ταιριάζουν στην αυτοεικόνα μας ή με αυτό που θα θέλαμε να είμαστε και προσπαθούμε να γίνουμε, αλλά γιατί να τα πούμε λάθη;

Είναι απλώς ζωή.

Tagged: , ,

One thought on “Λάθη

  1. hfaistiwnas 27/09/2012 στο 8:02 μμ Reply

    Αδιαφορώντας για τις συνέπειες.. κάπως έτσι..
    Just life..

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: