Ιθάκη

Δέκα χρόνια θαλασσοδερνόταν ο πολυμήχανος παλεύοντας να φτάσει στο νησί του και γνώρισε ανθρώπους, τόπους και θεούς. Αν μάλιστα αναλογιστεί κανείς ότι στις περιπλανήσεις του βρήκε μέρη (δηλαδή γυναίκες, γιατί στην Οδύσσεια κάθε τόπος που μπορεί να ζήσει κανείς είναι ταυτισμένος με μια γυναίκα, την Κίρκη, την Καλυψώ ή την Πηνελόπη) μέρη που τον καλοδέχτηκαν, πλούτη, τιμές και χαρές, η νοσταλγία του Οδυσσέα είναι αίνιγμα για τον σύγχρονο Δυτικό άνθρωπο.

Αυτό όμως που βρίσκω πιο ενδιαφέρον είναι ότι η άφιξη στην Ιθάκη δεν ήταν αρκετή. Το όνειρό του δεν εκπληρώθηκε την ευλογημένη στιγμή που πάτησε τον πόδα του στο αγαπημστεκένο χώμα, ούτε όταν είδε το σπίτι, τον πατέρα, την γυναίκα του. Όχι, η Οδύσσεια του ήρωα συνεχίστηκε για αρκετές ραψωδίες ακόμα. Μεταμορφωμένος σε ζητιάνο πέρασε πολλές πίκρες και ταπεινώσεις βλέποντας τους μνηστήρες να διασπαθίζουν τα πλούτη του και να προσβάλουν την γυναίκα του και τους αγαπημένους του. Απαιτήθηκε κι άλλη υπομονή, κι άλλο κουράγιο, κι άλλα πολύτροπα σχέδια, και, φυσικά, ακόμα ένας πόλεμος.

Γιατί δεν αρκεί κανείς να φτάσει στην Ιθάκη, πρέπει και να την φτιάξει. Να την κατασκευάσει εξαρχής με ιδρώτα και αίμα για να μοιάσει στα όνειρά του, να ικανοποιήσει τις προσδοκίες του, να δώσει αξία στα βάσανα και το θαλασσοδάρσιμο. Τίποτα δεν σου χαρίζεται και τίποτα δεν είναι έτσι όπως το περιμένεις, όπως το ελπίζεις και το ονειρεύεσαι, είναι σαν να μας λέει ο τυφλός ραψωδός. Για όλα πρέπει να μοχθούμε, όσο αυτονόητα κι αν τα νομίζουμε -όσο αυτονόητα κι αν κάποτε ήταν.

Στο τέλος του έπους ο Οδυσσέας είναι γέρος και κουρασμένος. Είκοσι χρόνια έζησε σε μάχες και στις θάλασσες – δεν είναι πια το παλλικαρούδι που αναχώρησε για την Τροία. Ο γιος του έγινε ολόκληρος άνδρας, που αγωνιζόταν να αναγνωριστεί η αξία του, το πρόσωπο της γυναίκας του γέμισε ρυτίδες και το πιστό του σκυλί πέθανε. Όμως εκεί, στο παραμύθι, υπήρχε η σπλαχνική θεά Αθηνά, που ξανάδωσε στους ήρωες τα νιάτα και την παλιά τους ρώμη και ομορφιά, για να χαρούνε την Ιθάκη που κατασκευάσανε.

Τι κι αν δεν υπήρχε θεά Αθηνά; Τι κι αν ο Οδυσσέας καθόταν βαρύς στον θρόνο με τα χέρια του ματωμένα ακόμα από την μνηστηροφονία ανάμεσα σε πτώματα και οιμωγές; Δίπλα του θα ήταν η Πηνελόπη, ο Τηλέμαχος θα καθόταν στα πόδια τους και πίσω από μια μισόκλειστη πόρτα η καλή Ευρύκλεια θα χαμογελούσε κουρασμένα. Θέλω να πω, και πάλι το τέλος ευτυχισμένο θα ήταν, τέτοιο που ταιριάζει στα παραμύθια, τέτοιο που γαληνεύει τις καρδιές των ακροατών και δίνει ελπίδα στους βασανισμένους. Δεν θα μας έμενε καμιά πίκρα, πάλι θα μακαρίζαμε τον πολυμήχανο βασιλιά.

Μόνο που λίγο αργότερα, όταν η ιστορία θα κατακάθιζε μέσα μας, ίσως να αναρωτιόμασταν, αν άξιζε να ζήσει 20 χρόνια, μια ζωή ολόκληρη δηλαδή, σε παρένθεση, ονειρευόμενος και αναζητώντας την Ιθάκη. Αν θα ήταν καλλίτερα να μείνει με την Κίρκη, να απολαμβάνει όλα όσα του πρόσφερε και ν’ αφήσει τα παράτολμα ταξίδια και το όνειρο της Ιθάκης. Να βολευτεί, αντί να παλεύει κόντρα στην οργή του Ποσειδώνα.  Το θαύμα της Αθηνάς αυτή την βλάσφημη ερώτηση προλαβαίνει. Ο Οδυσσέας κερδίζει τα νιάτα του κι εμείς δεν αναρωτιόμαστε αν άξιζε όλο αυτό –  αν αξίζει να μοχθούμε, να θυσιαζόμαστε, για ένα ιδανικό, για μια ουτοπία στη ζωή. Μήπως είναι προτιμότερο να βολευόμαστε και να απολαμβάνουμε ότι μας δίνεται. Είναι σαν να μας λέει ο ποιητής: «Φτάσε εσύ στον προορισμό σου και μη σε νοιάζει τίποτα. Ό,τι και να θυσιάσεις στο δρόμο, θα σου δωθεί πάλι πολλαπλασιασμένο. Ό,τι και να χάσεις, θα το ξανακερδίσεις.»

.

Ο αρχαίος ποιητής ύμνησε τον Οδυσσέα που κατάφερε όχι μόνο να φτάσει, αλλά και να φτιάξει την Ιθάκη του. Ο σύγχρονος μακάρισε εκείνον που ξεκίνησε το ταξίδι κι ας μην το έφτασε. Εμείς, οι περισσότεροί μας, δεν έχουμε καν μπαρκάρει ακόμα…

Tagged: , , , , , , , , , ,

7 thoughts on “Ιθάκη

  1. hfaistiwnas 02/12/2012 στο 7:55 μμ Reply

    Άσε μην το συζητάς.. και πότε θα μπαρκάρουμε δεν ξέρω..

    • fvasileiou 03/12/2012 στο 3:24 μμ Reply

      Προσωπικά, δεν το βλέπω σύντομα…

  2. perseus76 02/12/2012 στο 8:23 μμ Reply

    κι η ειρωνεία είναι, οτι όταν ο Οδυσσέας έμαθε οτι έρχονταν να του ζητήσουν τη συνδρομή του…αποφάσισε να τους το παίξει τρελός. Έζωσε ένα βόδι κι άρχισε να οργώνει και να σπέρνει θαλασσινό αλάτι ένα χωράφι.
    Για κακή του τύχη όμως, απεσταλμένος του Αγαμέμνονα ήταν ο Νέστορας, ο οποίος και πανέξυπνος ήταν και γνώριζε προσωπικά τον Οδυσσέα και τον χαρακτήρα του.
    Έτσι λοιπόν, άρπαξε τον Τηλέμαχο, ο οποίος ήταν ακόμη μωρό, και τον έστησε μπροστά από το βόδι.
    Υποχρέωσε τον Οδυσσέα να πάψει να προσποιείται πως είναι τρελός και με 12 πλοία και 50 άντρες σαλπάρισε για την Τροία.
    Υπέροχη ανάρτηση.
    Καλή εβδομάδα

    • fvasileiou 03/12/2012 στο 3:24 μμ Reply

      Ο Οδυσσέας σε αυτή την περίπτωση προέταξε την ατομική του ευτυχία, από την δόξα των Αχαιών. Καλλίτερα τρελός κι ευτυχισμένος, παρά δοξασμενος και δυστυχής, σκέφτηκε -να ένα καλό θέμα για μια επόμενη ανάρτηση. Θα την γράψεις;

      • perseus76 03/12/2012 στο 8:32 μμ Reply

        ίσως κάποια στιγμή να γράψω κάτι.🙂

  3. ♔DƦάɱα QuƎeи ♔ 02/12/2012 στο 9:16 μμ Reply

    Για να αναζητήσεις την Ιθάκη σου, πρέπει πρώτα να την ονειρευτείς. Και δυστυχώς ο σύγχρονος άνθρωπος, φοβάται πια να ονειρευτεί, δεν βρίσκει λόγο να την διεκδικήσει. Ο κόσμος πια ονειρεύεται μόνο όσα μπορει να ζήσει. Μα αν δεν ξεμακρύνεις στο όνειρο πως θα την χτίσεις την Ιθάκη;
    Την λάτρεψα την ανάρτηση σου. Απλά υπέροχη.
    Καλό βράδυ και καλό μήνα.

    • fvasileiou 03/12/2012 στο 3:21 μμ Reply

      Ακριβώς έτσι: Πρώτα θα την συλλάβεις και μετά θα την αποκτήσεις. Και, ναι, ας γίνουμε επιτέλους κάπως πιο τολμηροί -έστω στα όνειρά μας!
      Καλημέρα, καλή εβδομάδα!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: