Πραγματικοί εαυτοί

Η άρνηση του Πλωτίνου να ποζάρει για να φιλοτεχνηθεί το πορτραίτο ή η προτομή του είναι γνωστή. Στις σχετικές πιέσεις των μαθητών του απαντούσε:

«Δεν φτάνει που η φύση μας τύλιξε με ένα είδωλο (δηλαδή το σώμα), έχετε την απαίτηση να κατασκευαστεί και είδωλο του ειδώλου και μάλιστα από πιο ανθεκτικό υλικό, ώστε να διατηρηθεί περισσότερο, λες και πρόκειται για κάτι το αξιοθέατο».

Πραγματικός εαυτός για τον φιλόσοφο ήταν το πνεύμα. Αυτό ήταν το αιώνιο, το ωραίο, το αληθινό και όλα τα υπόλοιπα μια περιττή, αηδιαστική σκευή, που μόνο ντροπή του προκαλούσε και από την οποία αδημονούσε να απαλλαγεί.

Ξέρω ότι σε πολλούς όλο αυτό σήμερα ακούγεται παράξενο, εξεζητημένο, ίσως και άρρωστο. Προσωπικά ομολογώ ότι η αποστροφή που ένιωθε ο Πλωτίνος για το σώμα του καθόλου δεν με συγκινεί. Σε αντίθεση με κείνον αισθάνομαι σχετικά άνετα μέσα στο δικό μου και υπάρχουν και πολλά κορμιά που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο (φευ! Κυρίως με τον άλλο), έχω λατρέψει.

Αυτό που κρατάω όμως είναι η δίψα του να βρει και να αποκαλύψει τον πραγματικό του εαυτό. Ακραία δίψα. Γιατί το ζήτημα του Πλωτίνου δεν ήταν να καταστρέψει απλώς τη σάρκα, αλλά να την συρρικνώσει όσο ήταν δυνατόν για να αποκαλυφθεί περισσότερο το πνεύμα, αυτό δηλαδή που πίστευε ότι ήταν ο πραγματικός του εαυτός.

Εμείς σήμερα τρέχουμε στα γυμναστήρια για να κτίσουμε κορμί, καταφεύγουμε σε ιατρικές ή παραϊατρικές μεθόδους για να διατηρήσουμε όσο γίνεται περισσότερο μια κατά το δυνατόν τέλεια κατάσταση του σώματός μας και βέβαια, σε αντίθεση με τον φιλόσοφο, φωτογραφιζόμαστε συνεχώς, επεξεργαζόμαστε τις φωτογραφίες και τις αναρτάμε στα μέσα διαδικτύωσης, μαζεύουμε λάικ.

Από την άλλη βέβαια, όσο και να αγαπάμε τα σώματά μας ή εκείνα των αγαπημένων μας, δεν τα ταυτίζουμε τον πραγματικό μας εαυτό. Ποιος αλήθεια δηλώνει ότι είναι μόνο το δέρμα και οι τρίχες του, οι μυώνες και τα ψωμάκια του, το αίμα, το σάλιο, το δάκρυ, οι κάθε λογής εκκρίσεις του; Νομίζω κανένας –τουλάχιστον δεν μπορώ να θυμηθώ κάποιον.

Ταυτόχρονα όμως και το πνεύμα έχει χάσει την αίγλη του. Μπορεί στις κουβέντες μας ή τα στάτους του Facebook να αναφερόμαστε με μεγαλύτερη εκτίμηση σε αυτό, αντιγράφοντας λόγια ποιητών και ευαίσθητων συγγραφέων, όμως όλα αυτά αντικατοπτρίζουν την προσκόλλησή μας σε ένα δέον, κατασκευάζουν μια εικόνα του εαυτού μας, και δεν αντιπροσωπεύουν την θέση που έχει το πνεύμα στη ζωή μας. Και δεν είναι μόνο τα παραδείγματα που ανέφερα πιο πάνω που μαρτυρούν για αυτό, αλλά κυρίως η μετατροπή του πνεύματος, της ψυχής, σε ασυνείδητο και υπερεγώ. Με τον τρόπο αυτό το πνεύμα όχι μόνο περιχωρήθηκε, αλλά έχασε την ακινησία και την αιωνιότητά του, έγινε φθαρτό και υλικό.

Ο σύγχρονος άνθρωπος ψάχνει τον πραγματικό του εαυτό στην αυθορμησία, τον στιγμιαίο συναισθηματισμό. Αυτό θαυμάζει, αυτό δοξάζει, αυτό κυνηγάει με πάθος.

Ο Πλωτίνος περιόριζε το σώμα και άφηνε το πνεύμα να πετάξει στα ύψη / ο Ντε Σαντ καταπίεζε το πνεύμα και καταβυθιζόταν στα τάρταρα της σάρκας / ο σύγχρονος άνθρωπος αντιμετωπίζει μάλλον φοβικά το μέγεθος του πνεύματος και του σώματος και επιλέγει το αέρινο ροζ του συναισθήματος.

 

Tagged: , , ,

One thought on “Πραγματικοί εαυτοί

  1. Ελένη 22/01/2013 στο 2:55 μμ Reply

    Η ανίχνευση του αρχαίου αυτού θέματος, σώμα-πνεύμα και ο ρόλος του έρωτα σαν δυνατότητα ολοκλήρωσης και ενότητας. Με την ορμή του πνεύματος δια μέσου του σώματος, συσχετίζοντας τον Πλάτωνα και τον Ντε Σαντ φτάνουμε στο απόλυτο. Μ αρέσει να το βλέπω έτσι συμφωνείς;🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: