H μαθητεία και η μύηση

Ο Πλάτων ήταν μαθητής του Σωκράτη, όπως είναι γνωστό. Γνωστή είναι επίσης και η σωκρατική μέθοδος διδασκαλίας, η μαιευτική. Η αλήθεια (γιατί η αλήθεια ήταν το ζητούμενο της διδασκαλίας και όχι η συσσώρευση πληροφοριών) υπάρχει μέσα στον καθένα μας σε εμβρυακή κατάσταση και αρκεί ένας ικανός μαιευτήρας να την φέρει στο φως.

Οι πληροφορίες που έχουμε για την διδακτική και τις ιδέες του Σωκράτη είναι όλες από δεύτερο χέρι, γιατί ο ίδιος δεν έγραψε τίποτα. Δεν υπάρχει όμως αμφιβολία ότι το κορυφαίο επίτευγμα του δάσκαλου Σωκράτη είναι το πλατωνικό έργο. Με το οποίο συμβαίνει το εξής (μάλλον) παράδοξο: Ο Σωκράτης δίδαξε τον Πλάτωνα, αλλά και ο Πλάτωνας διαμόρφωσε τον Σωκράτη. Όντας ο κεντρικός χαρακτήρας των περισσότερων Διαλόγων, ο Σωκράτης εξελίσσεται από έργο σε έργο παράλληλα με την πλατωνική σκέψη. Έτσι ο ηθικός φιλόσοφος της Απολογίας γίνεται στη συνέχεια μεταφυσικός, παιδαγωγός, γλωσσολόγος κοκ.

Αν μη τι άλλο, ο Σωκράτης με την διδασκαλία του δεν παρήγαγε κάποιον που δουλικά αναμασούσε τα τσιτάτα του, αλλά έναν φιλόσοφο που η σκέψη και η προβληματική του εξελίχθηκαν – εξέλιξη που είχε άμεσο αντίκτυπο και στον ίδιο το Σωκράτη ή, τέλος πάντων, στην  εικόνα του.

Τελικά αυτός πρέπει να είναι και ο στόχος κάθε καλού δασκάλου: Να διδάσκει στον μαθητή του όσα ξέρει και, όταν έρθει η ώρα, να τον αφήνει ελεύθερο να προχωρήσει.

Ο καλός δάσκαλος ξέρει τα όριά του. Ξέρει που τελειώνει η γνώση και η εμπειρία του, οι δυνατότητές του και, βεβαίως, ξέρει πού αρχίζει ο μαθητής του. Και όταν αρχίσει ο μαθητής, ο καλός δάσκαλος θα κάνει πίσω· θα πιει το κώνειο χωρίς πικρίες, θρήνους και δισταγμούς. Γιατί το δασκαλίκι είναι κατεξοχήν θυσιαστική ιδιότητα –πρέπει να βάλεις το εγώ σου σε δεύτερη μοίρα, δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι στο πλατωνικό έργο η μαιευτική θα δώσει την θέση της στον έρωτα, δηλαδή την σχέση, δηλαδή την κλήση, την ένωση και την θυσία.

Η μύηση βρίσκεται στον αντίποδα.

Το ζητούμενο εκεί δεν είναι να παραχθεί ο ελεύθερος άνθρωπος που θα ξεπεράσει τον διδάσκαλο, αλλά μια φωτοτυπική αναπαραγωγή του προηγούμενου. Στην μύηση δεν υπάρχει αλήθεια για να γεννηθεί, ούτε ερωτική κλήση, αλλά δοκιμασίες, τις οποίες ο μυούμενος οφείλει να υποστεί για να καταστεί άξιος της φατρίας.

Έτσι, αν ο δάσκαλος έχει συνείδηση των ορίων του, ο μυητής είναι το άνευ ορίων άτομο, που επιδιώκει να επεκτείνει την ύπαρξή του εις το διηνεκές μέσω των μυούμενων.

Κι αν ο δάσκαλος βλέπει και αναγνωρίζει τον μαθητή ως ξεχωριστό άνθρωπο και προσπαθεί να καλλιεργήσει τα ιδιαίτερα ταλέντα και τις δεξιότητές του, ο μυητής επιδιώκει να νεκρώσει κάθε διακριτικό που διαθέτει ο μυούμενος, ώστε να τον καταστήσει όσο πιο όμοιο είναι δυνατό.

Απέναντι στην θυσία του δασκάλου στέκεται ο άκρατος εγωισμός του μυητή…

6 thoughts on “H μαθητεία και η μύηση

  1. hfaistiwnas 13/02/2013 στο 7:54 μμ Reply

    Μαθητεία και μύηση.. δεν είχα σκεφτεί πόσο διαφέρουν..

    • fvasileiou 14/02/2013 στο 10:09 πμ Reply

      Νομίζω καλλίτερα -είναι μη σου τύχει, που λέμε🙂

  2. A.N. 13/02/2013 στο 9:14 μμ Reply

    Μύηση και μαθητεία πάνε πάντα μαζί, ιδίως στα πνευματικά, καλλιτεχνικά και ερωτικά…

    • fvasileiou 14/02/2013 στο 10:10 πμ Reply

      Προφανώς έχω άλλη άποψη😛

  3. Ελένη Μαρή 13/02/2013 στο 10:40 μμ Reply

    Ο κόσμος γίνεται ομορφότερος όταν ανακαλύπτεις ότι υπάρχουν κι άλλοι που σκέπτονται σαν κι εσένα. Σε ευχαριστώ από καρδιάς για αυτό το αναπάντεχο δώρο….

    • fvasileiou 14/02/2013 στο 10:10 πμ Reply

      Νά ‘σαι καλά, Ελένη…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: