Δωμάτιο 237

Είτε μυθοπλασίας (όπως το αρχετυπικό Singing in the Rain, που αναφέρεται στην μετάβαση από τον βωβό στον ομιλούντα κινηματογράφο) είτε ντοκιμαντέρ (όπως το επικό Hearts of Darkness για τα γυρίσματα του Αποκάλυψη τώρα), το σινεμά-για-το-σινεμά είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα υπο-είδη. Οι ταινίες αυτές κατά κανόνα δεν απευθύνονται στο ευρύτερο κοινό που πάει σινεμά (το οποίο –φευ!– όσο περνάνε τα χρόνια φαίνεται να περιορίζεται όλο και περισσότερο στις ηλικίες που φέρουν σιδεράκια στα δόντια), αλλά συσπειρώνουν το κρίσιμο κοινό που θεωρεί ότι ο κινηματογράφος είναι κάτι παραπάνω από μια βραδιά έξω. Ίσως γι’ αυτό ταινίες-για-τις-ταινίες κάνουν όλο και πιο συχνά την εμφάνισή τους.

Room-237-Quad

Στο Δωμάτιο 237 ο Rodney Ascher κάνει κάτι πρωτότυπο: Συγκεντρώνει τις θεωρίες και τις αναλύσεις έξι φανατικών θεατών (οπαδών θα έπρεπε ίσως να γράψω) για τη Λάμψη του Stanley Kubrick.

Η Λάμψη θεωρείται πλέον ένα από τα αριστουργήματα του παγκόσμιου κινηματογράφου, φιλμ που καθόρισε το είδος της και ένα από τα πιο δημοφιλή έργα του σκηνοθέτη της.

Κι επιπλέον υπάρχουν ένα σωρό ιστορίες γύρω από την δημιουργία της:

Είναι η ταινία που ο Kubrick σκηνοθέτησε μετά την αποτυχία του Barry Linton. Ο σκηνοθέτης χρησιμοποίησε την ιστορία του Stephen King, αλλά όχι το πνεύμα του, προκαλώντας την οργή του συγγραφέα –είναι η μοναδική διασκευή που έχει αποκηρύξει ο Κινγκ. Η συνεργασία του σκηνοθέτη με τον μεγάλο Jack –συνέγραψαν μαζί αρκετούς από τους διαλόγους– και οι κακές σχέσεις που είχε με την συμπρωταγωνίστρια Shelley Duvall. Και βέβαια οι κακές κριτικές που έλαβε αρχικά η ταινία και η σταδιακή αναγνώρισή της από το κριτικό κατεστημένο.

Αλλά όλα αυτά, όσο ζουμερά και αν φαίνονται σε μένα ή σε σας, δεν απασχολούν το ντοκιμαντέρ του Ascher. Επικεντρώνοντας σε λεπτομέρειες του φόντου, αποκόπτοντας σκηνές, παίζοντας την ταινία αργά, γρήγορα ή και ανάποδα, οι συγκεκριμένοι ερμηνευτές προσπαθούν να μας πείσουν ότι το πραγματικό θέμα της Λάμψης είναι η γενοκτονία των αυτοχθόνων της Αμερικής από τους αποίκους ή το Ολοκαύτωμα ή μια έμμεση ομολογία του Κιούμπρικ ότι εκείνος σκηνοθέτησε την άφιξη του Apollo 11 στη Σελήνη σε κάποιο μυστικό στούντιο της CIA.

THE SHINING - v07 - Silver Ferox Design

Είδα το Δωμάτιο 237 με ενδιαφέρον, αλλά, για να είμαι ειλικρινής, τα κλειδιά που χρησιμοποίησε ο Ascher δεν μου άνοιξαν καμιά πόρτα. Ίσως γιατί δεν ποτέ δεν πίστεψα ότι ήταν κλειδωμένο· γιατί κατά τη γνώμη μου ο Kubrick από πολύ νωρίς αποκαλύπτει στον θεατή τους δυο βασικούς αφηγηματικούς άξονες της ταινίας: Η παράνοια του πατέρα και η υπεραισθητική αντίληψη του γιου. Στα δυο αυτά στοιχεία που αλληλεπιδρούν και οδηγούν τα πρόσωπα και τις καταστάσεις προς το τραγικό τέλος, προστίθενται και μερικές πινελιές παραλόγου / υπερφυσικού στοιχείου. Ο Kubrick ήθελε να γυρίσει μια ταινία με φαντάσματα και ήξερε ότι τα φαντάσματα, ο ρόλος τους σε μια ιστορία, δεν μπορεί να αναλυθεί με όρους λογικής, έτσι στις λογικά καθορισμένες ανθρώπινες σχέσεις, πετάει το υπερφυσικό στοιχείο ξαφνικά, απροσδόκητα, τόσο για τους ήρωες όσο και για τον θεατή και αφήνει την ιστορία να εξελιχθεί. Αλλά δεν είναι αυτό, το παράλογο, που καθορίζει τα πράγματα –ας το πούμε διαφορετικά:

Το Κακό στη Λάμψη του Κιούμπρικ είναι εσωτερικό, ενυπάρχει μέσα στους ήρωες, και κυρίως στον πατέρα, το Τζακ, γι’ αυτό και οδηγείται στην καταστροφή. Το Κακό στη Λάμψη του Κινγκ είναι εξωτερικό, κατοικοεδρεύει στο ξενοδοχείο και στοιχειώνει τους ενοίκους του, γι’ αυτό στο τέλος του βιβλίου καταστρέφεται το ξενοδοχείο, όχι οι άνθρωποι. Από αυτή την άποψη, ο Stephen King είναι αισιόδοξος για την ανθρώπινη φύση, ενώ ο Kubrick βαθιά απαισιόδοξος, βλέπει τον σπόρο της καταστροφής και στην πιο μικρή, θεμελιακή ανθρώπινη κοινότητα, την οικογένεια, όπως και στο πιο θαυμαστό ανθρώπινο επίτευγμα, ο HAL 9000 του 2001.

Αλλά θα άξιζε να ασχοληθούμε πιο εκτενώς με την ανθρωπολογία του Κιούμπρικ ή τέλος πάντων τη Λάμψη του…

——–

Βλ. Stephen King, The Stand (Το Κοράκι)

Tagged: , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: