Ταξίδι

Κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα το 1939 ο Henry Miller χρησιμοποίησε βαπόρια, αεροπλάνο, τραίνα, αυτοκίνητα, αλλά και τα πόδια του. Ειδικά όταν επισκεπτόταν φημισμένους αρχαιολογικούς χώρους, όπως το θέατρο της Επιδαύρου ή η Κνωσός, που ήταν αποκλεισμένοι από τα συγκοινωνιακά δίκτυα της εποχής, έπρεπε να βαδίσει αρκετά χιλιόμετρα.

Από αυτή την άποψη, ο τρόπος που προσέγγιζε τα θαυμαστά σπαράγματα του παρελθόντος δεν διέφερε πολύ από εκείνον του μεσαιωνικού πραγματευτή ή του αρχαϊκού οδοιπόρου. Ίδρωσε περπατώντας κάτω από τον ίδιο ήλιο, διασχίζοντας το ίδιο σκηνικό και ξαπόστασε καθήμενος στον ίδιο βράχο. Πάνω από όλα, το αρχαίο θέατρο, η πόλη του φανερώθηκαν με τον ίδιο αργό τρόπο που φανερώνονταν και στους αρχαίους ταξιδευτές.

Από τον χρόνο της Νέας Υόρκης, στο χρόνο του Παρισιού και μετά στον χρόνο της προπολεμικής Ελλάδας, που δεν είχε καλομπεί στον σύγχρονο κόσμο, το ταξίδι του Μίλερ μοιάζει μυθικό / είναι ένα ταξίδι που εμείς δεν θα μπορέσουμε ποτέ να κάνουμε.

Η εμπειρία του ταξιδιού έχει πλέον αλλάξει ριζικά –αυτό που εννοούμε σήμερα με τη λέξη «ταξίδι», δεν υπήρχε δυο γενιές πριν, κι αυτό που εννοούσαν οι παλαιοί, δεν υπάρχει σήμερα.

Χάρη στη σύγχρονη τεχνολογία οι αποστάσεις έχουν μηδενιστεί. Σε λίγες ώρες βρισκόμαστε ασφαλείς στην άλλη άκρη του κόσμου. Πριν τα σύγχρονα μέσα μεταφοράς ακόμα και διαδρομές ασήμαντες για μας σήμερα, πχ Γιάννενα-Ηγουμενίτσα, ήταν μικρές οδύσσειες, εμπειρίες που μπορούσαν να αλλάξουν τον άνθρωπο. Ο παλαιός ταξιδιώτης σε κάθε βήμα του έβλεπε το τοπίο να αλλάζει, τις λαλιές να ξενίζουν, τις συνήθειες να διαφοροποιούνται. Και διέθετε και τον χρόνο να επεξεργαστεί όλες αυτές τις αλλαγές και να τις αφομοιώσει.

Όταν έφθανε στον προορισμό του είχε να αντιμετωπίσει έναν άλλο, κυριολεκτικά ξένο κόσμο –για σκεφθείτε τους Έλληνες του 18ου ή του 19ου αιώνα, που έφυγαν για το εξωτερικό, τον Κοραή, για παράδειγμα, που πήγε από την Σμύρνη στο Παρίσι. Είχε να αντιμετωπίσει ένα εντελώς ξένο περιβάλλον. Τα πάντα ήταν διαφορετικά, από την αρχιτεκτονική, μέχρι τις γεύσεις. Δεν υπήρχαν γνώριμες και καθησυχαστικές γωνιές για ν’ ακουμπήσει. Έπρεπε να πιει το ποτήρι, πικρό ή γλυκό, μέχρι τέλους. Σήμερα η κουλτούρα της παγκοσμιότητας έχει αμβλύνει τις διαφορές –παντού φοράνε τα ίδια ρούχα, τρώμε τα ίδια φαγητά, διασκεδάζουμε με τα ίδια τραγούδια, τις ίδιες ταινίες, τα ίδια βιβλία, έχουμε κοινούς προβληματισμούς ή παράλληλες απόψεις. Οι όποιες διαφορές γίνονται ολοένα και πιο επιφανειακές, εξωτερικές και συντηρούνται επιμελώς από την βιομηχανία του τουρισμού, ώστε να αποτελούν μέρος της εμπειρίας του επισκέπτη.

Και βέβαια έχουν αλλάξει και οι λόγοι για τους οποίους ταξιδεύουμε. Τριήμερο στη Βιέννη ή Σαββατοκύριακο στη Βαρκελώνη ήταν και αδύνατο και αδιανόητο για τους παλαιούς. Τα ταξίδια θέλανε και τον χρόνο τους, που δεν ήταν λίγα εικοσιτετράωρα, και τον τρόπο τους. Ο ταξιδευτής του τριημέρου έχει την ευκαιρία να θαυμάσει διά ζώσης κάποια σημαντικά έργα τέχνης ή μερικά μνημεία, αλλά δεν μπορεί να τα εντάξει στο βίωμά του. Η σχέση του με τα πράγματα και τον τόπο παραμένουν επιφανειακά, περιορίζονται στις φωτογραφίες που θα ανεβάσει στο facebook. Τέτοια ταξίδια δεν ανατρέπουν βεβαιότητες, δεν διευρύνουν ορίζοντες, δεν μπολιάζουν τις ψυχές. Ίσως μάλιστα και να ενισχύουν προκαταλήψεις φόβους και βεβαιότητες.

Ό,τι ονομάζει σήμερα ο δυτικός άνθρωπος «ταξίδι», δεν έχει καμιά σχέση με την συναρπαστική εμπειρία που ονόμαζαν ως τέτοια οι λίγο πιο παλαιοί. Αυτό είναι κάτι που το χάσαμε. Αν μας έχει διασωθεί κάποιο Ταξίδι, αυτό είναι το εσωτερικό, είτε έχει να κάνει με την ψυχή, είτε έχει να κάνει με τις σχέσεις μας.

Tagged: , , , , ,

4 thoughts on “Ταξίδι

  1. γρηγόρης στ. 13/05/2013 στο 9:52 πμ Reply

    Μα είναι ταξίδια τα «τριήμερα»;

    • fvasileiou 15/05/2013 στο 6:58 μμ Reply

      Μα και βέβαια. Κι αν δεν είναι ταξίδια, είναι «ταξίδια»🙂

  2. Academy 13/05/2013 στο 7:30 μμ Reply

    Ακριβώς….Και πόσο πιο ωραίο ηταν να ταξιδεύαμε με άμαξες,με τρένα να βλέπαμε αλλα τόσα μέρη πηγαίνοντας κάπου.Δεν ξέρω ωραία η ευκολία του δυτικού πολιτισμού αλλα θα προτιμούσα ένα ταξίδι σαν του Jonathan Harker στο Dracula του Κόπολα παρά να πάρω αεροπλάνο για την Ρουμανία..

    • fvasileiou 15/05/2013 στο 6:57 μμ Reply

      Ή ένα ταξίδι με το Stagecoach του John Ford😉

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: