Δ. Σαββόπουλος, Μια φορά σ’ αυτή τη ζήση

Οι πραγματικά σπουδαίοι καλλιτέχνες, συγγραφείς και ποιητές, φιλόσοφοι, δεν ορίζονται τόσο από την ποιότητα του έργου τους. Αυτή είναι δευτερεύον θέμα, έρχεται (ή δεν έρχεται, αλλά από ένα σημείο και μετά αυτό δεν έχει τόση σημασία). Γι’ αυτό και είναι άτοπο ή μάλλον γελοίο να χαρακτηρίζουμε ως «ποιοτικούς» τους σπουδαίους: Δεν λέμε τον Χατζιδάκι ποιοτικο, ο Χατζιδάκις είναι πέραν αυτού του σημείου. Χρησιμοποιούμε το επίθετο αυτό για πιο παρακατιανούς καλλιτέχνες, που πραγματικά τον χρειάζονται.

Η σπουδαιότητα ενός δημιουργού ορίζεται από την διάθεσή του να αναμετρηθεί με το απόλυτο. Να επιχειρήσει να ξεπεράσει ένα όριο εσωτερικό ή εξωτερικό, δοσμένο, πραγματικό ή επινοημένο. Να μπορεί να πετάει συνεχώς την μπάλα μπροστά, βαθιά και ψηλά.

Από εδώ πηγάζει και η σημασία του Δ. Σαββόπουλου. Γιατί σε όλη την τραγουδοποιητική του πορεία προκάλεσε και αναμετρήθηκε με το απόλυτο. Δεν ακολούθησε την μέση, την ασφαλή οδό, αλλά κινούνταν σε έναν χώρο δύσβατο ή που δεν υπήρχε καν, που ο ίδιος τον είχε επινοήσει. Αυτό αφορά τόσο την φόρμα της τέχνης του, τραγούδια-ποταμοί όπως ο Μπάλλος, η Μαύρη θάλασσα ή το Μακρύ ζεϊμπέκικο για τον Νίκο, όσο και την ουσία του έργου του, την σχέση του με την παράδοση, την νεωτερικότητα, τον τρόπο που ψηλαφείται η Ελληνικότητα στην ποιητική του.

.

Η μετάφραση ξένων έργων στην νέα Ελληνική ήταν πάντα ένα παιχνίδι με τα όρια για τους δημιουργούς –αρκεί να ξεφυλλίσει κανείς τα όσα σημειώνει ο Σεφέρης στα ημερολόγιά του για τις δικές του μεταφράσεις για να το διαπιστώσει. Από την άποψη αυτή, τα 12 τραγούδια που φιλοξενούνται στο σαββοπουλικό Ξενοδοχείο είναι μια δημιουργική ακροβασία ορίων.

Το Μια φορά σ’ αυτή τη ζήση είναι ένα τέτοιο ακροβατικό και μάλιστα χωρίς σκοινί ασφαλείας.

Ο Σαββόπουλος μεταφράζει το Once in a lifetime, των Brian Eno και David Byrne χρησιμοποιώντας ένα μείγμα καθομιλουμένης, λογίας και εκκλησιαστικής γλώσσας. Έτσι τα σασμάν συνυπάρχουν με τον καραγκιόζ-μπερντέ και τα εξίστασαι ειπείν. Μεταμορφώνοντας τα waters του αρχικού πότε σε λαλέουσα παγάν, πότε σε Ζωοδόχο Πηγή και πότε σε θάλασσες και ωκεανούς, ο Σαββόπουλος δίνει στην δική του εκδοχή ένα βάθος και μια σημαντική που στερείται το αγγλικό. Έτσι, το Same as it ever was δεν είναι απλώς το νυν και αεί, αλλά οι ίδιοι οι στίχοι, η γλώσσα του τραγουδιού. Και κατ’ επέκταση same as it ever was, ίδια όπως ήτανε, είναι η ελληνική πραγματικότητα και η παράδοση.

Με άλλα λόγια, η σαββοπουλική διασκευή μοιάζει πιο πρωτότυπη. Και, σε αντίθεση με το αρχικό τραγούδι, το Μια φορά σ’ αυτή τη ζήση είναι μάλλον αδύνατον να μεταφραστεί σε άλλη γλώσσα, εξαιτίας ακριβώς της διακειμενικότητας και του πλούτου των σημαινομένων.

Tagged: , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: