Μυστικά

«Τα μυστικά φάγανε τον Αλή Πασά», μας έλεγαν οι μεγάλοι, όταν ένιωθαν ότι κάτι τους κρύβαμε. Δεν ξέρω αν υπάρχει κάποιο ψήγμα ιστορικότητας πίσω από αυτή τη διαπίστωση ή αν καθιερώθηκε μόνο για την ρίμα της, πάντως είχε αποτέλεσμα, ειδικά όταν ήμασταν πολύ μικροί. Κρίνοντας εκ των υστέρων, νομίζω ότι δεν μας ενοχλούσε τόσο η εξομοίωση με τον διαβόητο Τεπενενλή, ο οποίος τουλάχιστον σε μας τους Γιαννιώτες ασκούσε και πιθανότατα συνεχίζει να ασκεί έναν δαιμονικό μαγνητισμό, όσο εκείνο το δυσοίωνο «φάγανε». Αλής – ξαλής, κανένας δεν θέλει να φαγωθεί.

Από την άλλη όλοι έχουμε τα μυστικά μας.

Αποφεύγουμε να ομολογήσουμε τις αδυναμίες ή τις αποτυχίες μας –ντρεπόμαστε να γυμνωθούμε από την εικόνα μας και να παρουσιαστούμε στους άλλους όπως είμαστε. Και δεν μας αρέσει να μας σχολιάζουν οι άλλοι, οπότε δύσκολα αποκαλύπτουμε όσα θα τροφοδοτούσαν το κουτσομπολιό της παρέας ή της γειτονιάς. Και βέβαια κρατάμε μυστικά για να προστατεύσουμε κάποιον ή την σχέση μας μαζί του –είναι η περίπτωση που η φύλαξη του μυστικού ισοδυναμεί (εντός μας) με την δοκιμασία του οσιομάρτυρα.

Μυστικό είναι η αλήθεια που δεν θέλουμε να μοιραστούμε· η αλήθεια από την οποία αποκλείουμε τους άλλους· μια αλήθεια μόνο για τον εαυτό μας. Και, φυσικά, μυστικό είναι η αλήθεια που προορίζεται να γίνει ψέμα:  Δεν είναι μόνο το λογικό συμπέρασμα ότι μια αλήθεια που δεν κοινοποιείται ισούται με ψέμα. Πιο πολύ είναι η εμπειρική διαπίστωση ότι για να υπερασπιστούμε το μυστικό μας, καταλήγουμε μοιραία να πουλάμε ψέματα.

Γενικά, μας φαντάζει πιο εύκολο να κουβαλάμε και να διαχειριζόμαστε το μυστικό, παρά να αντιμετωπίζουμε τα γεγονότα. Κι ας καθιστούν τις ζωές μας περίπλοκες και τις σχέσεις μας δυσλειτουργικές –το αντίθετο από αυτό που επιδιώκαμε στην αρχή, όταν αποφασίζαμε να κρατήσουμε κάτι για τον εαυτό μας. Από την άποψη αυτή, όσο δύσκολο κι αν φαίνεται, η αποκάλυψη του μυστικού ελευθερώνει τον άνθρωπο και απλοποιεί τον κόσμο του. Κι αποτελεί την μόνη ρεαλιστική πιθανότητα να διατηρηθεί αλώβητη μια σχέση και η εσωτερική μας ακεραιότητα.

Δεν είναι όμως η (ψευδ)αίσθηση της διευκόλυνσης που παρέχει το μυστικό. Πιο πολύ μετράει η ηδονή να γνωρίζω κάτι που ο άλλος αγνοεί. Η υπεροχή που παρέχει το μυστικό ως αποκλειστική γνώση. Γι’ αυτό καταλήγουμε να κουβαλάμε δεκάδες χιλιάδες ασήμαντα μικρομυστικά καλοφυλαγμένα.

Αλλά δεν είναι μόνο η κρυφή ηδονή. Γιατί αν η αλήθεια είναι τόπος, τότε και το μυστικό είναι ένας τόπος αθέατος στους άλλους και προσβάσιμος μόνο σε μας. Δημιουργημένος από εμάς για μας. Ειδικά στις μέρες μας, που ο άνθρωπος ανήκει μόνο στον εαυτό του και όχι σε ευρύτερα μεταφυσικά σχήματα (φαμίλια, γένος, κοινότητα, θεό), το μυστικό φαντάζει απαραίτητο σαν ανθρώπινο δικαίωμα. Είναι η δική μας αλήθεια που κανείς άλλος δεν την γνωρίζει, μια ιδιωτική, απολύτως ατομική συνθήκη, σύμφωνα με την οποία ζω. Κι αυτό βέβαια είναι ακόμα μια ευθύνη.

Tagged: , , ,

One thought on “Μυστικά

  1. Ελένη Μαρή 17/07/2013 στο 2:01 μμ Reply

    Και τί να πούμε για τις περιπτώσεις που κρατάμε μυστικά από τον ίδιο μας τον εαυτό, δηλαδή λέμε ένα ωραίο ψέμμα στον εαυτό μας (και κατ’ επέκτασιν και στους άλλους), προκειμένου να αποφύγουμε να αντιμετωπίσουμε μια εξαιρετικά οδυνηρή αλήθεια ;;;;;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: