Επέτειοι

Τὸ παρελθὸν βαραίνει πάνω μας. Οἱ μνῆμες.

Κάθε μέρα ποὺ περνάει μᾶς φορτώνει κι ἄλλες ἐμπειρίες, ποὺ γίνονται ἀναμνήσεις στὸν λάκκο τῆς συνείδησης.

Καὶ δὲν εἶναι μόνο τὸ δικό μας παρελθὸν ποὺ βαραίνει πάνω μας.

Ὁ ἄνθρωπος εἶναι ὁ μοναδικὸς ζωντανὸς ὀργανισμὸς, ποὺ ἡ ἀτομική του μνήμη ὑπερβαίνει τὴν βιολογική του ἐμπειρία. Ἡ γάτα, ὁ σκύλος μου θυμούνται ὅσα ἔχουν τὰ ἴδια ζήσει· ἐγὼ θυμάμαι κι ἐκεῖνα ποὺ ἔζησαν οἱ γονεῖς μου, οἱ παπποῦδες μου, ἀκόμα κι ἄνθρωποι με τοὺς ὁποίους δὲν σχετίζομαι μὲ οἱονδήποτε τρόπο. Ἔτσι, ἡ Μικρασιατικὴ Καταστροφὴ βαραίνει πάνω μου, ὅπως καὶ ἡ Ἐπανάσταση τοῦ ’21, τὸ τύπωμα τοῦ Ἐρωτόκριτου, ἡ ἀνακάλυψη τοῦ Νέου Κόσμου. Εἶναι ἐμπειρίες χωνεμένες, μνῆμες ζωντανές, ποὺ ἐνυπάρχουν στὶς σκέψεις καὶ τὶς πράξεις μου, τὶς ἐνστικτώδεις ἀντιδράσεις καὶ τὰ πετάγματά μου.

Υπάρχουν ὅμως καὶ οἱ ἐπέτειοι. Γεγονότα καρφιτσωμένα στὰ ἐτήσια ἡμερολόγια, ὑποχρεωτικὲς ὑπενθυμίσεις γεννήσεων καὶ θανάτων, ἡρωικῶν κατορθωμάτων καὶ ὁλοσχερῶν καταστροφῶν, ἰδιωτικῶν γεγονότων. Σήμερα εἶναι ἡ ἐπέτειος τῆς δολοφονίας τοῦ Λόρκα, αὔριο τῆς γνωριμίας με τὴν φίλη μου, μεθαύριο τῆς γεννήσεως τοῦ Χατζιδάκι κ.ο.κ. γιὰ νὰ φτάσουμε στὴν 1η Ἰανουαρίου καὶ νὰ ξεκινήσουμε πάλι ἀπ’ τὴν ἀρχή.

Οἱ ἐπέτειοι ποὺ συντηροῦν καὶ συντηροῦνται ἀπὸ τὴν αἴσθηση τῆς κυκλικότητας τοῦ χρόνου.

Ὅμως ἂν ὁ χρόνος κινεῖται πάντα μπροστά, πρὸς ἕνα νόημα, δηλαδὴ ἕνα ἔσχατο, τί χρησιμότητα ἔχουν αὐτὲς οἱ συνεχεῖς στάσεις; Μοιάζουν καὶ εἶναι ἐμπόδια ποὺ μπλέκονται στὰ πόδια μας καὶ δὲν μᾶς ἐπιτρέπουν ν’ ἀναπτύξουμε ταχύτητα.

Κι ἂν πάλι ὁ χρόνος ἐκτείνεται ἀδιαμόρφωτα, χωρὶς νόημα πρὸς τὸ ἀπειρο, ποιά ἡ χρησιμότητα τῶν συνεχῶν αὐτῶν στάσεων; Ἀν τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον στεροῦνται νοήματος, τότε οὔτε καὶ τὸ παρελθὸν ἔχει καὶ σὲ τίποτα δεν χρησιμεύουν αὐτὲς οἱ συνεχεῖς στάσεις, πέραν ἴσως μιᾶς ψυχολογίστικης ἀνάπαυσης ἤ αὐτεπιβεβαίωσης, ποὺ μπορεῖ νὰ παρέχουν.

Μὲ ἄλλα λόγια, τὸ παρελθόν, οἱ ἐπέτειοι, ἡ ἱστορία ἔν τέλει, ἂν ἔχουν κάποιο νόημα, τὸ ἔχουν ὡς κομμάτι τοῦ κάθε στιγμῆς παρόντος κι ὄχι ὡς ἐμφυτεύματα στὸν χρόνο. Γιατὶ ἐκεῖ ποὺ ἡ ζωντανὴ μνήμη διευκρινίζει καὶ διευκολύνει τὴν ὁδοιπορία μου στὸ τώρα, ἡ ἐπέτειος διακόπτει τὴν πορεία μου καὶ τὴν συνομιλία μου μὲ τὸ παρόν.

 

[Μπορῶ νὰ σκεφτῶ δύο παραδείγματα ἀνθρώπων ποὺ ἀποκόπηκαν πλήρως ἀπὸ τὸ παρελθὸν καὶ ξεκίνησαν ἀπὸ τὴν ἀρχή: Τοὺς ἀποίκους τοῦ Νέου Κόσμου, οἱ ὁποῖοι ἵδρυσαν τὶς Πολιτεῖες τους σ’ ἕναν σύγχρονο, ἐντελῶς ὑποκειμενικό χρόνο, καὶ τοὺς ἀρχαίους μοναχούς, οἱ ὁποῖοι ἵδρυσαν τὴν δική τους στὸν ἐσχατολογικό…]

Tagged: , , , , ,

One thought on “Επέτειοι

  1. […] μετά είδα και αυτό, για έναν άλλο παππού του ’40. Διαβάστε κι αυτό. […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: