Category Archives: Παπανδρέου

Η εποχή των Άκρων

Νοσταλγώ την εποχή που ο Αύγουστος ήταν η μαύρη τρύπα της ειδησεογραφίας, την οποία οι δαιμόνιοι διευθυντές ειδήσεων προσπαθούσαν να καλύψουν με εμπεριστατωμένα ρεπορτάζ για τις νέες τάσεις στους κουραδοκόφτες και το πρώτο μπάνιο του Κων. Μητσοτάκη.

Τα τελευταία 3 καλοκαίρια μας (από την εποχή της «Κυβέρνησης της Πάρου» του κυρίου ΓΑΠ, αν τη θυμάστε) σκοτεινιάζουν επικίνδυνα από την ερεβώδη και απέλπιδα ειδησεογραφία. Μέτρα για μέτρα κι άλλα μέτρα, για να παραφράσουμε τον ποιητή, τα οποία με μαθηματική ακρίβεια μας οδηγούν σε νέα μέτρα λίγο πριν την κάθε επόμενη δόση. Το μάθαμε το παιχνιδάκι πια – τίποτα δεν μας εκπλήσσει.

Βέβαια, τα πράγματα έχουν πλέον ξεφύγει. Μετά από 4 χρόνια ύφεσης και 3 χρόνια σκληρής Μνημονιακής πολιτικής, τα αποθέματα (οικονομικά, υπομονής, ελπίδας –κάθε είδους) του λαού και της κοινωνίας έχουν εξαντληθεί. Η Μεσαία Τάξη, η οποία δημιουργήθηκε από το τέλος του Εμφυλίου και μετά, κατέρρευσε. Ό,τι είχε απομείνει από αυτή, τα συντρίμμια της συσπειρώθηκαν μια τελευταία φορά στις εκλογές του Ιουνίου κι έδωσαν την νίκη στον Αντώνη Σαμαρά βοηθώντας έτσι τον σχηματισμό μιας Κυβέρνησης του ευρέως Κέντρου (Κεντροδεξιάς και Κεντροαριστεράς) ελπίζοντας ουσιαστικά σε ένα θαύμα. Αλλά τα θαύματα, όπως και το ταλέντο ή οι ιδέες, η έμπνευση και το θάρρος, στην Ελλαδική πολιτική σκηνή μας τελείωσαν προ πολλού. Το μόνο που μας έμεινε είναι η κλιμακούμενη φρίκη μιας εφιαλτικής πραγματικότητας.

Και δυστυχώς, όταν πλέον μιλάμε για φρίκη και εφιάλτη της πραγματικότητας ακριβολογούμε. Τα μέτρα που αφήνει να διαρρεύσουν το Οικονομικό Επιτελείο της Κυβέρνησης το πιστοποιούν. Δεν είναι τόσο οι 50.000 έφεδροι Δημόσιοι Υπάλληλοι, που θα προστεθούν στο 23,1% των ανέργων και την ανεπίσημη πραγματικότητα εκείνων που εργάζονται χωρίς να πληρώνονται. Είναι μέτρα όπως η σχεδιαζόμενη μείωση των συντάξεων κάτω των 1.000€ ή οι περαιτέρω περικοπές του Κοινωνικού Κράτους και η επιβολή πλαφόν στη νοσοκομειακή και υγειονομική περίθαλψη, τα οποία ουσιαστικά ανασυστήνουν ένα νέο Καιάδα.

Η Κυβέρνηση ασκεί μια εξτρεμιστική πολιτική εναντίον της κοινωνίας με μόνη της έγνοια και πρώτη της προτεραιότητα τα «νούμερα». Μια πολιτική η οποία θα εξοντώσει ολοσχερώς την Μεσαία Τάξη της χώρας –δηλαδή ακριβώς εκείνα τα στρώματα του πληθυσμού που με την ψήφο τους επιτρέπουν σήμερα στην ΝΔ_, το Πασόκ και την Δημάρ να μας κυβερνούν.

Όμως, όπως έχει αποδείξει η ιστορία αλλά και η καθημερινή εμπειρία, όταν καταστρέφεται ο κοινωνικός ιστός της χώρας, καταστρέφεται και το πολιτικό σύστημα· όταν καταρρέει το κοινωνικό κέντρο, καταρρέει και το πολιτικό –οι τελευταίες εκλογές επιβεβαίωσαν περίτρανα αυτόν τον κανόνα.

Συνεπώς, δεν χρειάζεται να διαθέτει κανείς προορατικό χάρισμα για να προβλέψει ότι η οικονομική πολιτική του κ. Σαμαρά και του κ. Στουρνάρα θα οδηγήσουν στην πλήρη διάλυση των κομμάτων που στηρίζουν την σημερινή Κυβέρνηση και σε περαιτέρω συρρίκνωση της επιρροής του πολιτικού χώρου τον οποίο αυτά εκφράζουν. Με άλλα λόγια, τα νέα μέτρα που ετοιμάζεται να ψηφίσει και να εφαρμόσει η Συγκυβέρνηση είναι βέβαιο ότι θα ενισχύσουν τα άκρα του κομματικού και πολιτικού συστήματος, ενώ δεν θα βοηθήσουν στο ελάχιστο στη σωτηρία της χώρας, η οποία θα συνεχίσει να επαφίεται στις διαθέσεις και τα μικροκομματικά παιχνίδια των Βόρειων εταίρων μας.

Και τα άκρα δεν συζητούν, δεν συνεννοούνται.

Τα άκρα δεν κατευνάζονται, ούτε απορροφούνται.

Τα άκρα πολεμούν.

Advertisements

219.374 δέντρα

«Ορισμένα από τα μέτρα που προβλέπονται, θα έπρεπε να ληφθούν ασχέτως Μνημονίου και Τρόικας».

Είναι το επιχείρημα που έχει αρχίσει ήδη να ακούγεται και είναι βέβαιο ότι θα ακουστεί συχνότερα, εμφαντικότερα και πιο δυνατά τις επόμενες μέρες και μήνες. Άλλωστε δεν είναι η πρώτη φορά: Το ακούσαμε και όταν υπογραφόταν και ψηφίζονταν το καταστροφικό Μνημόνιο από την τότε Κυβέρνηση και τους συμμάχους της, αλλά και κάθε φορά που διέρρεε, εξαγγελλόταν, ή λαμβάνονταν νέα μέτρα.

Ο στόχος είναι απλός: Επιμερίζοντας την εφαρμοζόμενη πολιτική σε επιμέρους μέτρα, από τα οποία τα 5 είναι επιβεβλημένα ούτως ή άλλως, τα 4 σκληρά, τα 7 δίκαια, τα 6 άδικα, η Κυβέρνηση και οι υποστηρικτές της μπορούν να τα επικοινωνήσουν καλλίτερα στους κώλους που κάθονται στους καναπέδες (για να χρησιμοποιήσω την ορολογία του Joel Silver).

Η λογική δεν είναι καινούργια, δεν μας την έφερε η Τρόικα. Υπήρχε για πολλά χρόνια στο τσεπάκι των επικοινωνιακών επιτελείων –ο κ. Σημίτης για παράδειγμα κάθε φορά που γινόταν λόγος για την διαφθορά, ζητούσε από τους καταγγέλλοντες να πάνε στοιχεία στον εισαγγελέα, μετατρέποντας, κατά την επιτυχημένη εικόνα του Στ. Λυγερού, το δάσος της διαφθοράς σε άθροισμα μεμονωμένων δέντρων.

Όμως το θέμα δεν είναι αν κάποια από τα μέτρα ακούγονται σε κάποιους λογικά, σε άλλους φαντάζουν επιβεβλημένα ή σε κάποιους τρίτους μοιάζουν δίκαια κοκ. Στο κάτω-κάτω της γραφής ακόμα και το απεχθέστερο καθεστώς θα λάβει ένα, δύο ή τέσσερα μέτρα που από μόνα τους θα χαρακτηρίζονταν «καλά» –τα παραδείγματα περιττεύουν. Το θέμα είναι πού στοχεύουν αυτά τα μέτρα, ποια ευρύτερη στρατηγική εξυπηρετούν, αν εξυπηρετούν.

Δυστυχώς όμως για μια ακόμα φορά τα μέτρα που δρομολογούνται δεν φαίνεται να εντάσσονται σε κάποιον ευρύτερο σχεδιασμό από Ελληνικής πλευράς. Επιδιώκουν μόνο τον κατευνασμό των οργισμένων (;) εταίρων και των ανυπόμονων αγορών καθώς και την εξαγορά χρόνου. Η ελπίδα των Συγκυβερνώντων είναι ότι τους επόμενους 2, 3, 6 μήνες κάτι θα αλλάξει, κάπως θα διαφοροποιηθεί η κατάσταση. Ή ότι οι πολίτες για μια ακόμα φορά θα αποδεχτούν την μοίρα τους, θα καταπιούν κι αυτό το πικρό ποτήρι και με μικρογκρίνιες και μικροδιαμαρτυρίες θα πορευτούνε όπως-όπως για 2 χρόνια, μέχρι τις Ευρωεκλογές.

Εκστρατεία τρομοκράτησης

Δεν θυμάμαι καμιά άλλη προεκλογική εκστρατεία που οι πολίτες είχαν τόσο πολύ έντονη την ανάγκη να ακούσουν ένα μήνυμα ελπίδας. Ο πεσιμισμός και η κατάθλιψη έχουν ξεφύγει από το παραδοσιακό στερεότυπο του «ας τα λέμε καλά» και μετριέται πλέον με αυτοκτονίες. Ανασφάλεια, απελπισία και απόγνωση για το παρόν και το μέλλον διαπιστώνει οποιοσδήποτε έχει μια στοιχειώδη αίσθηση της κοινωνίας –και γι’ αυτό ακριβώς έχουμε όλοι την ανάγκη να πεισθούμε από ένα θετικό λόγο.

Ιδανικά το πρόγραμμα που θα ανέπτυσσαν τα κόμματα κατά την προεκλογική περίοδο θα κινούνταν σε δύο άξονες:

  • Θα διέθετε ένα πειστικό, μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, κοστολογημένο, με αυστηρό χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένες δράσεις, όπου θα αναπτυσσόταν η στρατηγική της αναδιαπραγμάτευσης των όρων του Μνημονίου, αλλά και τα μέτρα που θα λαμβάνονταν στο εσωτερικό ασχέτως αυτού (τα περίφημα «ισοδύναμα» δηλαδή).
  • Θα είχε και μια μακροπρόθεσμη, οραματική διάσταση για το πού θα πρέπει να οδηγηθεί η κοινωνία. Μόνο τυφλοί δεν βλέπουν την κοινωνική αποσύνθεση που έχει συντελεστεί τα τελευταία 3 χρόνια και την ανάγκη να αναδιαμορφωθεί –ίσως και να ανακατασκευαστεί– το κοινωνικό οικοδόμημα –ιδιαίτερα δε η κατεστραμμένη Μεσαία Τάξη.

Δυστυχώς, τέτοια πράγματα δεν ακούμε. Συγκροτημένο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, πόσω μάλλον μακροπρόθεσμο όραμα, δεν έχει καταθέσει καμιά πλευρά. Στην καλλίτερη περίπτωση, κατά την γνώμη μου τουλάχιστον, έχουμε ακούσει καλές ιδέες ατάκτως εριμμένες και ελάχιστα επεξεργασμένες.

Και το χειρότερο:

Ένα μεγάλο μέρος της εκλογικής καμπάνιας εξαντλείται στην επιχείρηση τρομοκράτησης των πολιτών όχι μόνο από εσωτερικούς, αλλά και από εξωτερικούς παράγοντες. Στα σενάρια για έξωση της Ελλάδας από την Ευρωζώνη προστέθηκαν άλλα για την έξοδό της και από την Ε.Ε., ακόμα και για άμεση κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος την επομένη των εκλογών, αν πρωτεύσει ο Σύριζα! Αποκορύφωμα, ο κος Χανιάς(!), ο οποίος το 2007, λέει, ενημέρωνε τον ΓΑΠ για το ασυντόνιστο των πυροσβεστικών επιχειρήσεων, ανέλαβε σήμερα να ενημερώσει τον Ελληνικό λαό για την καταστροφή που τον περιμένει σε περίπτωση εκλογής του Σύριζα.

Έχω περιγράψει την σχέση μου με το κόμμα της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και, όπως αντιλαμβάνεται κάθε στοιχειωδώς καλόπιστος αναγνώστης, δεν θα είχα πρόβλημα να προσυπογράψω κάποια τουλάχιστον από τα σχόλια που γίνονται για τον λαϊκισμό και το ανεφάρμοστο των προτάσεων Τσίπρα.

Πέρα όμως από αυτό, αν ο λαϊκισμός μου είναι ενοχλητικός, η τρομοκράτηση μου είναι απωθητική.

Σαν ψηφοφόρος, εκείνο που ζητάω από τα κόμματα σήμερα δεν είναι να μου υποδείξουν πιο είναι πιο επικίνδυνο ή ανίκανο, αλλά να μου αποδείξουν ότι διαθέτουν τις καλλίτερες από κάθε άποψη λύσεις και το πιο ελκυστικό όραμα για το μέλλον.

Αλλά, να σας πω την αλήθεια, επειδή λίγο-πολύ γνωριζόμαστε σε αυτή την χώρα όλοι μας, δεν περίμενα κάτι διαφορετικό ούτε από τη ΝΔ_ του κ. Σαμαρά, ούτε από τον Σύριζα του κ. Τσίπρα, ούτε από το Πασόκ του κ. Βενιζέλου, την Δημάρ του κ. Κουβέλη, τους ΑΕ του κ. Καμμένου και πάει λέγοντας. Αυτοί είναι –πιθανόν αυτοί είμαστε– και συνεπώς αυτή την προεκλογική εκστρατεία έχουμε.

Το ζήτημά μου είναι η επόμενη μέρα.

Πώς κυβερνά κάποιος που η εκλογή του στηρίχτηκε όχι γιατί πείστηκαν οι πολίτες, αλλά γιατί φοβήθηκαν περισσότερο τον αντίπαλο;

Οι εταίροι επιμένουν στην τήρηση των συμφωνημένων, που πρακτικά σημαίνει άμεση υπερψήφιση και εφαρμογή των νέων μειώσεων σε μισθούς και συντάξεις, καθώς και νέες φορολογικές επιβαρύνσεις. Επιπλέον, όλα πλέον δείχνουν ότι θα απαιτηθούν νέα μέτρα το τελευταίο τρίμηνο του ’12 για να κλείσει ο προϋπολογισμός.

Αυτό σημαίνει ότι μια σκέτη χρονική παράταση για την επίτευξη των στόχων του Μνημονίου, η οποία φαίνεται πως θα είναι το κυρίως ζητούμενο μιας επαναδιαπραγμάτευσης από την Ελληνική πλευρά, λίγα ή τίποτα δεν θα προσφέρει στον δοκιμαζόμενο λαό.

Αυτό σημαίνει ότι χρειαζόμαστε μια ριζική αλλαγή όχι απλώς του «μείγματος», αλλά της ίδιας της ουσίας της πολιτικής, ακόμα και αν οι στόχοι της παραμείνουν ίδιοι.

Αλήθεια, υπάρχει κάποιος πολιτικός ή κάποιο κόμμα που σας πείθει ότι είναι ικανό και έτοιμο να πετύχει κάτι τέτοιο;

Αχιλλέας ή Οδυσσέας; Τρόποι διεξόδου από την Κρίση

Ο Τρωικός πόλεμος είναι μια καλή παραβολή για τα όσα ζούμε:

Οι Αχαιοί είχαν παγιδευτεί πολεμώντας στην Τρωάδα, όχι για 3 χρόνια, όπως εμείς τώρα, αλλά για δυο ολόκληρες δεκαετίες. Ο Όμηρος παίνεψε τα κατορθώματά τους παίρνοντας ως αφετηρία όχι την κατάληψη του Ιλίου ή την ανάκτηση της Ωραίας Ελένης, αλλά ένα εκ πρώτης όψεως δευτερεύον περιστατικό: Την μήνι του Αχιλλέα. Κι όμως ήταν αυτό το περιστατικό που ξεμπέρδεψε το κουβάρι.

Οργισμένος ο Αχιλλέας κλείνεται στη σκηνή του και δεν συμμετέχει στην μάχη με αποτέλεσμα τον θανάσιμο τραυματισμό του Πατρόκλου. Προκειμένου να εκδικηθεί τον φίλο του, ο Αχιλλέας σκοτώνει τον Έκτορα, παραβλέποντας την προφητεία ότι μια τέτοια πράξη θα φέρει και τον δικό του χαμό.

Όλες οι πράξεις του Αχιλλέα ορίζονται από την τιμή και όχι από την λογική. Για λόγους τιμής πηγαίνει στην Τροία να πολεμήσει, για λόγους τιμής αποσύρεται στην σκηνή του μετά την προσβολή που του έγινε, για λόγους τιμής βάζει την ζωή του σε δεύτερη μοίρα και εκδικείται τον Πάτροκλο. Αναμφίβολα είναι ο πιο γενναίος και ο πιο ωραίος από τους Αχαιούς· οι πράξεις του είναι αιτία περηφάνιας για τους συμπολεμιστές του και όνειδος για τους εχθρούς του, αλλά δεν είναι εκείνος που θα φέρει την νίκη. Η νίκη θα έρθει με το περίφημο ξύλινο άλογο του Οδυσσέα.

Ας σταθούμε λίγο σε αυτό το τέχνασμα. Έχει δύο χαρακτηριστικά: Από έξω φαίνεται σαν μια αναγνώριση της ανωτερότητας των Τρώων, σαν ένα βραβείο για τον καλό αγώνα που έδωσαν -γι’ αυτό άλλωστε κι εκείνοι γκρέμισαν τα τείχη της πόλης τους για να το βάλουν μέσα. Μέσα όμως έκρυβε την μυστική δύναμη που κατάστρεψε το Ίλιον και έδωσε την νίκη στους Έλληνες.

Οι γενναίοι, οι άτεγκτοι, οι αλύγιστοι είναι δοξασμένοι και ήρωες, μας λέει ο ραψωδός, αλλά είναι και καταδικασμένοι. Η νίκη, εκείνοι που θα επιβιώσουν και θα την χαρούν είναι οι πολυμήχανοι -δεν είναι τυχαίο ότι και στο Game Of Thrones οι πρώτοι που σκοτώνονται είναι οι παλαιοί πολεμιστές, ο βασιλιάς Robert Baratheon και ο Ned Stark.

.

Τα γράφω όλα αυτά διαβάζοντας τα μηνύματα που μας στέλνουν στέλνουν εταίροι, φίλοι και δανειστές τις τελευταίες μέρες.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η κα Μέρκελ αυτή την ώρα φαντάζει απομονωμένη στη διεθνή σκηνή και ότι αντιμετωπίζει και σοβαρά εσωτερικά προβλήματα μετά τις πρόσφατες ήττες στις τοπικές εκλογές. Οι φωνές και από τις δυο πλευρές του Ατλαντικού για χαλάρωση της λιτότητας και λήψη αναπτυξιακών μέτρων αυξάνονται, καθώς η αποτυχία της επιβληθείσας πολιτικής γίνεται κοινή συνείδηση σε όλη την υφήλιο. Όλα δείχνουν ότι σύντομα θα αρχίσει η αναστροφή αυτής της πολιτικής -πότε, βέβαια, θα το νιώσει και ο Έλληνας πολίτης, είναι το μεγάλο ερώτημα.

Παρόλα αυτά, ας μην πιστεύουμε ότι η όποια αναπτυξιακή ώθηση θα δοθεί με όρους Γερμανικής ήττας. Η κα. Μέρκελ δεν πρόκειται να φύγει ταπεινωμένη και με κατεβασμένο το κεφάλι από κάποια Σύνοδο Κορυφής, έχοντας αποδεχτεί τα αναπτυξιακά πακέτα που θα επιβάλει ο κ. Ολάντ ή ο κ. Μόντι ή οποιοσδήποτε άλλος. Μην έχετε αμφιβολία ότι τρόπος θα βρεθεί να δηλώσουν όλοι νικητές -ας μην ξεχνάμε ότι νικητές δήλωναν ο κύριος ΓΑΠ και ο κ. Γ. Παπακωνσταντίνου όταν υπέγραφαν τα τραγικά Μνημόνια.

Θέλω να πω, ότι η καλλίτερη έξοδος από την Κρίση δεν θα έρθει με τον ηρωικό τρόπο του Αχιλλέα -δυστυχώς!-, αλλά με τον πολυμήχανο του Οδυσσέα. Απ’ έξω θα μοιάζει με νίκη της Τρόικας, μέσα στο στομάχι του όμως θα κρύβει τα υλικά που θα επιτρέψουν στον Έλληνα πολίτη να ανασάνει.

Αυτό βέβαια προϋποθέτει σχέδιο και στρατηγική, πολλή δουλειά υπόγεια και καθόλου ή ελάχιστα επικοινωνιακά παιχνίδια. Δεν θα είναι εύκολο, δεν θα είναι άμεσο, δεν μπορεί να είναι έτσι όπως έχουν γίνει τα πράγματα, αλλά τουλάχιστον θα υπάρχει μια προοπτική, ένα αποτέλεσμα μετρήσιμο και θετικό, όχι το έρεβος που μας αντιδωρίζεται μετά τα κάθε νέα μέτρα τα τελευταία δύο χρόνια.

Έλεγα και τις προάλλες: Το κόμμα ή τους ανθρώπους που έχουν την δυνατότητα να λειτουργήσουν έτσι, αυτή τη στιγμή, εγώ τουλάχιστον, δεν τους βλέπω.

Μακάρι να φανερωθούν μέχρι τις εκλογές…

Δεν υπάρχουν ανώδυνες λύσεις. Δυστυχώς.

Η νέα προεκλογική περίοδος ξεκίνησε -και μάλλον θα συνεχιστεί ως το τέλος- όπως αναμενόταν: Αλληλοκατηγορίες για ανευθυνότητα, προγραμματική ανεπάρκεια, αναξιοπιστία κοκ. Η κα. Μπακογιάννη μας είπε, για παράδειγμα, ότι η επιστροφή στη δραχμή θα καταστρέψει τρεις γενιές -απέφυγε φυσικά να αναφέρει πόσες γενιές κατέστρεψαν και συνεχίζουν να καταστρέφουν τα Μνημόνια που ψήφισε. Και ο κ. Τσίπρας, από την μεριά του, με άνεση μας ενημερώνει ότι το Μνημόνιο θα καταργηθεί την μέρα των εκλογών, αλλά το αφήγημα για το τι θα συμβεί μετά λογοτεχνίζει υπερβολικά και, εμένα τουλάχιστον, δεν με πείθει.

Έτσι, οι μεν στέκονται στην καταστροφή που θα έρθει, αν καταγγελθεί μονομερώς το Μνημόνιο, και οι δε στην καταστροφή που προκαλεί το Μνημόνιο. Ο καθένας δηλαδή επισημαίνει τα αρνητικά που έχει ή θα έχει ο άλλος δρόμος, χωρίς να μπαίνει στην διαδικασία να εξηγήσει την δική του πρόταση, τα θετικά και τα αρνητικά της, στους πολίτες. Υπόσχονται αόριστα αναπτύξεις, θέσεις εργασίας, επενδύσεις, προγράμματα, προσλήψεις και περιγράφουν με άνεση τον ζόφο που θα φέρει ο αντίπαλος. Ακόμα και αυτή, την ύστατη ώρα, παίζουν το ίδιο το εργάκι της μεταπολίτευσης ελάχιστα διασκευασμένο: Αυτό είναι το ρεπερτόριο την ορχήστρας του εθνικού μας Τιτανικού.

Και οι δύο πλευρές μας υπόσχονται ότι θα επαναδιαπραγματευτούν τους όρους δανεισμού. Αποφεύγουν βέβαια να θέσουν το οποιοδήποτε χρονοδιάγραμμα. Η επαναδιαπραγμάτευση μπορεί να πάρει μήνες, χρόνια, και τι θα συμβαίνει στο μεταξύ είναι κρίσιμο: Θα συνεχίζονται να λαμβάνονται μέτρα; Οι συμπολίτες μας θα συνεχίζουν να χάνουν τις δουλειές τους, να πένονται, να αυτοκτονούν;

Και βέβαια η επαναδιαπραγμάτευση μπορεί να αποτύχει. Πολύ απλά οι εταίροι μας μπορούν να αρνηθούν να τροποποιήσουν τους όρους του δανείου. Ή οι αλλαγές που θα δεχτούν να είναι ελάχιστες, του τύπου μην μειώνετε τις συντάξεις φέτος τον Ιούνιο, μειώστε τες του χρόνου τον Απρίλιο. Στην περίπτωση αυτή οι μεν φαίνονται διατεθειμένοι με παρηγοριές και ψέματα να το τραβήξουν όσο μπορέσουν, ενώ οι δε ακόμα το σκέπτονται -δεν ξέρω αν η (τραγική από κάθε άποψη) πρόταση Βούτση για Δημοψήφισμα αποτελεί και επίσημη θέση του Σύριζα.

.

Και αυτή η προεκλογική περίοδος αναδεικνύει την ανεπάρκεια της πολιτικής μας τάξης και του συστήματος εξουσίας εν γένει. Ξέρουν, μπορούν να λειτουργούν μόνο ως μεταπράτες ξένων ιδεών, ενδιάμεσοι και εντολοδόχοι όσων αποφασίζουν άλλοι αλλού. Ουσιαστικά το μόνο που υπόσχονται, το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να πάνε εκεί έξω, στα Κέντρα Λήψεως Αποφάσεων και να τους ζητήσουν να σκεφτούν κάτι άλλο ή κάτι κάπως διαφορετικό για την Ελλάδα. Δικό τους σχέδιο για την έξοδο από την Κρίση, «πατριωτικό» και «εθνικό» (για να χρησιμοποιήσουμε και τους όρους του συρμού), δεν διαθέτουν.

Αναρωτιέμαι με τρόμο, αν έχουμε τους ηγέτες που μας αξίζουν.

.

Όπως και να έχει πάντως, όποιος πιστεύει ότι στις εκλογές αυτές με την ψήφο του μπορεί να τελειώσει τον Εφιάλτη της Κρίσης και της Ύφεσης, κάνει, νομίζω, μεγάλο λάθος. Οι δυσκολίες την Δευτέρα των Εκλογών θα συνεχίσουν να είναι εκεί – κανένα νομοσχέδιο, καμιά υπουργική απόφαση δεν θα τις καταργήσει.

Ας το πάρουμε απόφαση: Θα πρέπει να κατεβούμε ολόκληρο το φαράγγι και μετά να ανεβούμε το απέναντι βουνό, για να βρεθούμε σε ξέφωτο. Τα γεφύρια που θα μας γλίτωναν κόπο και δρόμο, γκρεμίστηκαν και ασανσέρ στην ερημιά δεν υπάρχουν. Το θέμα είναι να έχουμε τουλάχιστον κάνα φανάρι μαζί μας κι ένα χάρτη, για να μην βαδίζουμε στα τυφλά.

Ο καθένας ας κρίνει μόνος του ποιος πολιτικός ή ποιος φορέας διαθέτει αυτές τις ικανότητες.

Προσωπικά δεν τον βλέπω.

Πρώτες σκέψεις για το εκλογικό αποτέλεσμα

1. Τα τελευταία 2 χρόνια Έλληνες και ξένοι παράγοντες και αναλυτές προσπάθησαν να μας πείσουν ότι η Ελλάδα είναι «ειδική» περίπτωση μέσα στην Ε.Ε. Τα σημερινά αποτελέσματα αποδεικνύουν ότι η Ελλάδα παραμένει μια χαρακτηριστική Ευρωπαϊκή χώρα: Όπως στην Γαλλία και στη χώρα μας οι πολιτικές της λιτότητας αποδοκιμάστηκαν με σαφήνεια από τους ψηφοφόρους. Όπως στη Γαλλία η αύξηση της ανεργίας και της φτώχειας προκάλεσε την άνοδο της ακροδεξιάς. Από αυτή την άποψη, οι Έλληνες πολίτες, παρά την δοκιμασία που υπέστησαν και συνεχίζουν να υφίστανται, δεν απομακρύνθηκαν από την Ευρωπαϊκή εμπειρία, αλλά συνεχίζουν να σκέφτονται όπως και οι άλλοι εταίροι τους, που αντιμετωπίζουν ανάλογα προβλήματα, αν και όχι τόσο οξυμένα.

Τα σημερινά αποτελέσματα γεννούν όμως δυο ερωτήματα:

α) Οι χαρτογιακάδες των Βρυξελλών (το Ευρωϊερατείο, που λέει και ο Στ. Λυγερός) τώρα που οι προβλέψεις γίνανε γεγονός, θα προβεί σε διόρθωση/ανασχεδιασμό της πολιτικής θα συνεχίσουν στην ίδια κατεύθυνση οδηγώντας την Ένωση στην κατάρρευση;

β) Η πολιτική μας ηγεσία θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί το σημερινό αποτέλεσμα για να αλλάξει τους όρους του Μνημονίου και να μετριάσει -έστω!- την λιτότητα ή θα αποδειχτεί εξίσου ανίκανη και ανάξια με την χτεσινή που μας έβαλε σ’ αυτό;

.

2. Ο Αλέξης Τσίπρας είναι ο πρώτος της γενιάς μου που κατακτά μια τόσο υψηλή θεσμική θέση και πρέπει να σας πω ότι πολύ το χαίρομαι. Δεν έχει σημασία, αν διαφωνούμε ή αν συμφωνούμε εδώ ή εκεί – το θέμα είναι ότι αυτή η γενιά, που δεν τόλμησε να αμφισβητήσει την προηγούμενη παρά την καταφανή της αποτυχία, άρχισε επιτέλους να διεκδικεί και να κερδίζει αυτά που της ανήκουν. Με το σημερινό αποτέλεσμα ο Τσίπρας έγραψε ιστορία -το ερώτημα είναι αν η σημερινή βραδιά θα καταγραφεί ως μια ακόμα χαμένη ευκαιρία για την Αριστερά και την Ελλάδα ή ως η επιτυχία. Ο ίδιος πάντως μετά την σύγκρουσή του με τον πολιτικό του μέντορα, Αλ. Αλαβάνο, τις εσωκομματικές φουρτούνες με αποκορύφωμα την αποχώρηση του Φ. Κουβέλη  και την αντιπολιτευτική-αντιμνημονιακή δράση που ανέπτυξε στη Βουλή και τις πλατείες, φαίνεται να έχει ωριμάσει, κάτι που αποτυπώθηκε και στη δήλωση με την οποία χαιρέτησε το αποτέλεσμα. Οι ευθύνες του είναι μεγάλες, μεγαλύτερες όμως είναι οι δυνατότητές του.

.

3. Το Πασόκ συνετρίβη. Συνετρίβη η πριγκιπική αλαζονεία του «σώζω την χώρα», των αφ’ υψηλού διλημμάτων, του κενού βερμπαλισμού, της γυάλινης πραγματικότητας της «Ισχυρής Ελλάδος», του πλέγματος κόμμα-κράτος-συνδικαλισμός, που κυριάρχησαν επί 30 χρόνια.

Άκουγα σήμερα στα κανάλια ότι το Πασόκ επιστρέφει στα ποσοστά του 1974 -η σύγκριση αυτή, όσο αληθινή μοιάζει, τόσο ψευδής είναι. Γιατί το Πασόκ του τότε ήταν ένα νεογέννητο κόμμα, με δυναμισμό και προοπτική, ενώ το τωρινό είναι το γερασμένο όχημα των υπερφουσκωμένων εγώ των πρωτοκλασάτων του. Πώς αυτός ο σχηματισμός να αντιπαρατεθεί με την νεανική ορμή του Σύριζα και να επανακτήσει την κυριαρχία της Κεντροαριστεράς; Στην καλλίτερη περίπτωση θα συγχωνευτεί με κάποιο τρόπο με τους ανανεωτικούς του Φ. Κουβέλη και θα δημιουργήσουν ένα κόμμα για το οποίο όλοι θα έχουμε ένα καλό λόγο να πούμε, αλλά ελάχιστοι θα το ψηφίζουμε -όπως ήταν ο Συνασπισμός επί Κωνσταντόπουλου.

Δεν είναι συγκυριακό, πιστεύω, που οι ψηφοφόροι του στράφηκαν αλλού.

.

4. Σήμερα ζήσαμε και το σπάνιο φαινόμενο ο πρώτος να συγκαταλέγεται ανάμεσα στους ηττημένους. Και μάλιστα τους βαριά ηττημένους. Όταν ανέλαβε την προεδρία της  ΝΔ ο κ. Σαμαράς διακήρυσσε ότι θα φέρει πίσω το 10% των πολιτών που εγκατέλειψαν το κόμμα στις εκλογές του 2009 -αντ’ αυτού η εκλογική δύναμη μειώθηκε κατά 14%. Κι αυτό γιατί όλες οι στρατηγικές επιλογές του κ. Σαμαρά και της ηγετικής του ομάδας (Δήμας, Αβραμόπουλος, Μουρούτης, Λαζαρίδης, Ψυχάρης κλπ) αποδείχτηκαν λανθασμένες: Το όχι στο πρώτο Μνημόνιο, το ναι στο δεύτερο, η Συγκυβέρνηση Παπαδήμου, η προεκλογική εκστρατεία, η στάση που τήρησε εντός  του κόμματος κτλ. Το αδιέξοδο του κ. Σαμαρά είναι τέτοιο, ώστε δεν έχει καν την δυνατότητα να αναλάβει την ευθύνη για το αποτέλεσμα και να παραιτηθεί αξιοπρεπώς, όπως έκανε το 1996 ο Μ. Έβερτ -οπότε συνεχίζει. Για πόσο όμως ακόμα; Η αντίστροφη μέτρηση έχει ήδη αρχίσει.

.

5. Αν άκουγες την κα Παπαρήγα νόμιζες ότι στο ΚΚΕ δεν κατάλαβαν τίποτα απ’ όσα έγιναν σήμερα, αν όμως έβλεπες το καταβεβλημένο όμως ύφος της, καταλάβαινες ότι ο πολιτικός σεισμός της 6ης Μαΐου συντάραξε και τον Περισσό. Το πώς θα αντιδράσει και σε ποιο χρόνο το ιερατείο του ΚΚΕ είναι άγνωστο, οι όποιες αλλαγές πάντως δεν μπορούν να περιμένουν για πολύ καιρό ακόμα.

.

6. Ο κ. Καρατζαφέρης πρέπει να εκνευριζόταν πολύ όταν ο Κ. Καραμανλής επαναλάμβανε την στερεότυπη φράση «δεν συνεργαζόμαστε με τα άκρα», σήμερα όμως πρέπει να αντιλήφθηκε ότι ο πρώην Πρωθυπουργός του έκανε ένα μεγάλο δώρο. Γιατί ως «άκρο» το κόμμα του κ. Καρατζαφέρη είχε λόγο ύπαρξης. Από τη στιγμή που μεταφέρθηκε στο κέντρο της πολιτικής σκακιέρας και κατέστη αξιόπιστος Κυβερνητικός εταίρος, οι οπαδοί του αναζήτησαν άλλο όχημα. Νομίζω ότι κάπου εδώ τελειώνει η ιστορία του.

.

7. Λίγοι κατάλαβαν γιατί ο κ. Μάνος δεν συνεργάστηκε με την κ. Μπακογιάννη, λιγότεροι αντιλήφθηκαν τις προγραμματικές διαφορές των δύο κομμάτων και ακόμα πιο λίγοι μπήκαν στην διαδικασία να ενδιαφερθούν.

Εκ των πραγμάτων αποδείχτηκε ότι ο κ. Μάνος πρόσθεσε μια ακόμα ατυχή συνεργασία στο βιογραφικό του.

.

8. Δεν ξέρω αν θα γίνουν εκλογές σε ένα μήνα, σε ένα χρόνο ή σε τρία τέρμινα, σήμερα πάντως είναι ξεκίνησε μια διαδικασία ανασύνθεσης του πολιτικού σκηνικού, η οποία θα χρειαστεί και δεύτερη, ίσως και τρίτη, ίσως και περισσότερες εκλογικές διαδικασίες για να ολοκληρωθεί.

Το να χάνονται οι βεβαιότητές μας, και μάλιστα με τόσο ριζικό τρόπο, δεν είναι εύκολο, πολλες φορές μάλιστα δεν είναι και ανώδυνο. Ξέρω ότι το εκλογικό αποτέλεσμα άλλους ανησύχησε, άλλους θύμωσε, άλλους φόβισε -προσωπικά με χαροποίησε. Για πρώτη φορά δημιουργήθηκε πραγματικός χώρος, όχι μόνο στην πολιτική σκηνή, αλλά και στις συνειδήσεις των ανθρώπων, για να εμφανιστούν νέοι σχηματισμοί, νέες συνθέσεις, να αναδυθούν νέες δυνάμεις, νέα κόμματα. Ούτε οι ισχυρές αυτοδυναμίες, ούτε οι μεγάλες συγκυβερνήσεις μπορούν να σώσουν την χώρα, αν δεν υπάρχει ένα Εθνικό Σχέδιο για την υπέρβαση της Κρίσης και συγκεκριμένοι στρατηγικοί στόχοι. Το Μνημόνιο ως τέτοιο σχέδιο έχει αποτύχει και οι πολίτες το καταδίκασαν -είναι επιτακτική ανάγκη να βρεθεί άλλος δρόμος. Είναι επιτακτική η ανάγκη, για να το πω και διαφορετικά, να απεγκλωβιστούμε από διλήμματα και μονοδρόμους και να μιλήσουμε πολιτικά – μόνο έτσι θα μπορέσει να δημιουργηθεί το Εθνικό Σχέδιο σωτηρίας που έχουν ανάγκη οι πολίτες, ο καθένας από εμάς. Αυτό είναι και το μέτρο που θα κριθούν οι ηγεσίες, σημερινές και αυριανές. Αλλά και η κοινωνία.

Προεκλογική κίνηση

1.  Αν διέθεταν στοιχειώδη σοβαρότητα τα δυο μεγάλα (;) κόμματα της Συγκυβέρνησης, θα μιλούσανε σε αυτή την προεκλογική περίοδο μόνο για το Μνημόνιο. Θα συζητούσαν τι  συνέβη στη χώρα και τους πολίτες τα τελευταία 2,5 χρόνια και θα ενημέρωναν τους πολίτες τι τους περιμένει σύμφωνα με την πολιτικές που συμφώνησαν με την Τρόικα, τους κινδύνους και τις προοπτικές.

Αντ’ αυτού τουφεκάνε άσφαιρα στον αέρα: Οι σκληρές –και καλά!– δηλώσεις για το debate. Η διαφωνία για το αν συμφέρει η αυτοδύναμη Κυβέρνηση ή η συνεργασία (θα μου πεις: Αφού ανέθεσαν στην Τρόικα τον καθορισμό της πολιτικής, τι άλλο μένει να διαφωνήσουν, από το ποιος θα την εφαρμόσει;) Η εφεύρεση της επικείμενης Συγκυβέρνησης Τσίπρα – Καμμένου, στην οποία εσχάτως προστέθηκε και η Παπαρήγα! Και πάει λέγοντας.

Όλα αυτά, φυσικά, σε συμφωνία με τα καθεστωτικά ΜΜΕ, τα οποία αναδεικνύουν τέτοιου είδους θέματα και προβάλουν τέτοιου είδους κόντρες για να κρύψουν την γύμνια των κομμάτων.

Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πολίτης στην καθημερινότητά του (ανεργία, φτώχεια, υπερφορολόγηση, διάλυση του συστήματος υγείας, διάλυση της δημόσιας εκπαίδευσης, κοκ), τα προσπερνάνε με την μαγική λέξη ανάπτυξη, το νέο αμπρακατάμπρα της ιθαγενούς πολιτικής σκηνής. Πώς, πότε, ποια και για ποιους θα είναι αυτή η ανάπτυξη, κουβέντα.

2.   Πρόβαλαν τα ΜΜΕ μια «συγγνώμη» που είπε ο κύριος ΓΑΠ σε συνέντευξή σου σε περιφερειακή εφημερίδα της Αχαΐας.

Όμως ο κύριος ΓΑΠ δεν ζήτησε συγγνώμη για τα δεινά που προκάλεσε στο λαό και τη χώρα η διετής διακυβέρνησή του –αντιθέτως, επιμένει ότι όσα διέπραξε ήταν καλώς καμωμένα. Είπε, λέει, συγγνώμη για λογαριασμό άλλων, του πολιτικού συστήματος. Ο ίδιος, προφανώς, δεν αισθάνεται την ανάγκη να απολογηθεί για λάθη και παραλήψεις –για όλα φταίει το «πολιτικό σύστημα».

Δεν αισθάνεται όμως ο κύριος ΓΑΠ την ανάγκη να απολογηθεί καν για παραπλάνηση του λαού, όταν κραύγαζε από το μπαλκόνι «λεφτά υπάρχουν». Όταν έλεγε «λεφτά», εννοούσε το «ταλέντο», μας είπε στην ίδια συνέντευξη.

Ας ζητήσει τουλάχιστον συγγνώμη για την ασύγγνωστη κακοποίηση της Ελληνικής γλώσσας.

3.   Ο κ. Βενιζέλος όμως ξέρει καλά Ελληνικά. Και πολλά. Τόσα πολλά που όταν τον ακούς να μιλάει νιώθεις ένα αίσθημα πνιγμού.

Τελευταία ο κ. Βενιζέλος «εγγυήθηκε» την έξοδο από το Μνημόνιο σε 3 χρόνια. Έτσι απλά. Χωρίς να πει το πώς, ούτε, φυσικά, σε ποια κατάσταση θα είναι οι πολίτες και η χώρα μετά από 3 χρόνια.

Αλλά γιατί να μπει στον κόπο; Έτσι κι αλλιώς ποιος θα του ζητήσει τον λόγο, αν δεν βγούμε;

Άσε που οι δικαιολογίες είναι ήδη έτοιμες: Ο Σαμαράς, οι συνδικαλιστές, οι εσωκομματικοί αντίπαλοι, τα άκρα, κτλ.

Άσε που η επόμενη Βουλή δεν θα κρατήσει 3 χρόνια…

4.   Αν κάτι μας δείχνει η υπόθεση του Άκη είναι ότι, αν θέλει η Δικαιοσύνη και το Σύστημα, ούτε ασυλίες, ούτε τίποτα δεν τους εμποδίζει.

Και μια και μιλάμε για την Ισχυρή Ελλάδα: Με κείνον  τον Μαντέλη και το μύριο του Τσουκάτου, τι γίνεται;

5.   Ζάππειο για θέματα ασφαλείας διοργάνωσε το επικοινωνιακό επιτελείο της Συγγρού με τον κ. Σαμαρά να εξαγγέλλει διάφορα δραματικά για την πάταξη της εγκληματικότητας και της παράνομης μετανάστευσης.

Δεν αμφιβάλλω ότι τα δυο αυτά προβλήματα, ειδικά για τους κατοίκους των μεγάλων αστικών κέντρων, θα οξύνθηκαν τα τελευταία 2,5 χρόνια –αλλά τι δεν έχει οξυνθεί σε αυτό το διάστημα;

Οι δημοσιογράφοι λένε ότι επιχειρεί να προβάλλει σκληρή ατζέντα αλά Σαρκοζί για να αποδυναμώσει τις διαρροές της ΝΔ_ προς τα δεξιά.

Όμως η Ελλάδα δεν είναι Γαλλία και, βέβαια, ο Σαμαράς δεν είναι Σαρκό. Οι Γάλλοι είναι προβληματισμένοι με την πορεία της χώρας τους, οι Έλληνες είναι απεγνωσμένοι. Η Γαλλία είναι ένα από τα ισχυρότερα κράτη του πλανήτη, εμείς μετράμε έναν-έναν τους τουρίστες του θα έρθουνε το καλοκαίρι (χάσαμε ήδη 4-5 φίλους του κ. Θ. Δημάδη, όπως μας πληροφόρησε ο ίδιος από το twitter).

Η ΝΔ_ του κ. Σαμαρά δεν χάνει γιατί αποδείχθηκε ανεπαρκής ή επιεικής σε θέματα δημόσιας ασφαλείας, αλλά για την επιλογή της να ψηφίσει το Μνημόνιο –για την οικονομική της πολιτική, με άλλα λόγια. Όσους παράνομους μετανάστες και να υποσχεθεί  ότι θα επαναπροωθήσει ο κ. Σαμαράς, όσα επιδόματα κι αν τάξει ότι θα αποκαταστήσει ή θα διατηρήσει στα Σώματα Ασφαλείας, εκείνος που του γύρισε την πλάτη για το Μνημόνιο, θα εξακολουθεί να την έχει γυρισμένη.

Από αυτή την άποψη, η «σκληρή» ατζέντα για τα θέματα ασφαλείας έχει πάνω-κάτω την ίδια αξία με μια πολιτισμένη ατζέντα για ζητήματα Εκπαίδευσης, Παιδείας και Έρευνας. Πιθανότατα δε αυτή η δεύτερη να είχε και μεγαλύτερη αξία, γιατί θα έδειχνε έναν φωτεινό (για να θυμηθούμε και τον Ελύτη) δρόμο για το μέλλον.

Ποιος έχασε όμως την φαντασία και το όραμα για να το βρουν οι της Συγγρού…