Category Archives: country

Johnny Cash

Johnny Cash

Ο Χατζιδάκις εξηγούσε γιατί απέφευγε να χρησιμοποιεί διάσημους τραγουδιστές στους δίσκους του καταφεύγοντας στο Hollywood:

Όπως τα παλιά στούντιο δεν έβαζαν τον ηθοποιό που έπαιζε τον Χριστό να παίξει τον γκάνγκστερ, έτσι κι εκείνος δεν θα ζητούσε από έναν τραγουδιστή των νυχτερινών κέντρων να συμμετάσχει στον Μεγάλο Ερωτικό.

με την αναλογία αυτή υπογράμμιζε την σημασία που έχει στο τραγούδι η περσόνα του ερμηνευτή. Αν ο καλλιτέχνης επικοινωνεί με το κοινό μέσω συμπεφωνημένων υπονοουμένων, στο τραγούδι ο τραγουδιστής είναι το πιο εύγλωττο υπονοούμενο. Αυτό που δηλώνει με τις επιλογές, την στάση του, τον τρόπο του πάνω στη σκηνή αλλά και εκτός αυτής, χαράζει το κάθε τραγούδι πολλές φορές πιο βαθιά από τα γυρίσματα της φωνής του. Γι’ αυτό και ο Χατζιδάκις δεν έψαχνε ακριβώς «μεγάλες» φωνές, αλλά ένα συγκεκριμένο τύπο ανθρώπου, που μπορούσε να επικοινωνήσει με τον καλλίτερο τρόπο τα τραγούδια του.

 

Ο Johnny Cash δεν ήταν απλώς ένας σπουδαίος τραγουδιστής ή τραγουδοποιός. Το μεγαλύτερο ίσως επίτευγμά του ήταν η εφεύρεση του Ανθρώπου με τα Μαύρα –η κατασκευή της περσόνας του, του καλλιτεχνικού εαυτού του. Ο ενοχικός οδοιπόρος, που εγκλημάτησε πραγματικά ή στη φαντασία του και περιμένει (ή αντικρίζει) τα έσχατα των καιρών προσπαθώντας να ανταποκριθεί στο θείο κάλεσμα, έχει κάτι το βαθιά καταγωγικό για την Αμερική, αλλά και την Δύση γενικότερα. Χάνεται στις απαρχές των νεώτερων χρόνων και κουβαλάει κάτι απ’ τον μεσαίωνα. Γι’ αυτό κι άντεξε στα γυρίσματα του καιρού και της μόδας. Γι’ αυτό και συγκινούν τόσο πολύ όχι μόνο τους παππούδες ή τους μεσήλικες, αλλά και τους πιτσιρικάδες.

Από αυτή την άποψη, η δουλειά του Rick Rubin, του ανθρώπου που βρίσκεται πίσω από τις American Recordings, ήταν αυτονόητη: Το μόνο που είχε να κάνει είναι να φέρει τον Άνδρα με τα Μαύρα στα ‘90s· να βρει τον ήχο που θα έχει σήμερα αυτός ο αρχετυπικός χαρακτήρας.

Και δεν χρειάστηκε να ψάξει πολύ. Ο καινούργιος ήχος ήταν πάντα εδώ, όπως συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις: Ήταν ο τρόπος που δοκίμαζε ή μάθαινε τα τραγούδια του· ήταν εκείνος κι η κιθάρα του, εκείνος κι η φωνή του, εκείνος και τα τραγούδια του. Οι ιστορίες που αφηγούνταν μέσα από αυτά, προσδίδοντας στο καθένα μια μεγάλη υπαρξιακή αγωνία αλλά και την ελπίδα για το Μετά, που τον χαρακτήριζε.

Advertisements

Πεθαμένες Ιστορίες

Καμιά φορά σκέφτομαι τις πεθαμένες ιστορίες.

Τις ιστορίες που κανένας δεν θα τις αφηγηθεί ποτέ, που είναι καταδικασμένες να βυθιστούν στη λήθη.

Τις ιστορίες που κρύβονται πίσω από ένα βλεφάρισμα, ένα σούφρωμα των χειλιών, μια χειρονομία, ένα ξεροβήξιμο. Τις ιστορίες που προσπερνάω καθημερινά στον δρόμο για τη δουλειά και στην ουρά του σούπερμάρκετ. Τις ιστορίες μιας μισόκλειστης γρίλιας, της κουρτίνας που ανεμίζει έξω από το παράθυρο, του φρεσκομαγειρεμένου φαγητού που ευωδιάζει στον δρόμο, της μπουγάδας που στεγνώνει, της μουσικής που βάλαμε για ringtone.

Τις ιστορίες που κρύβονται καθώς κάθεσαι διπλωμένη στην καρέκλα και χαμογελάς με το κεφάλι σου γερτό κοιτάζοντας και μη κοιτάζοντας τον απέναντι τοίχο.

Τις ιστορίες που δεν θα μπορέσω ποτέ να πω γιατί, όσο κι αν ξεχειλίζουν από μέσα μου, δεν έχω τις λέξεις.

Και ντρέπομαι. Γιατί όλη αυτή η αγωνία μου φαίνεται χαζή κι ανόητη και παράλογη και αντιπαραγωγική.

Νυχτερινό Σαββατοκύριακου

Να τρέξεις ή να σταθείς;

Να χαλαρώσεις ή να σφιχτείς;

Να επιδιώξεις ή να περιμένεις;

Να στριμωχτείς ή να παραμερίσεις;

Να προχωρήσεις ή να σταματήσεις;

Όλα αμφίθυμα και αντιφατικά…

Μη ψάχνεις την σωστή απάντηση.

San Quentin

San Quentin, you’ve been livin’ hell to me

Τον Ιούλιο του 1852 ιδρύθηκε η πρώτη φυλακή στην Καλιφόρνια, το Σαν Κουέντιν.

Κακόφημη, σκληρή φυλακή.

Από τα κελιά του έχουν περάσει μερικοί από τους πιο διαβόητους δολοφόνους και serial killers. Εκεί φιλοξενούνται και όλοι οι θανατοποινίτες της Καλιφόρνια, αφού στο Σαν Κουέντιν βρίσκεται ο μοναδικός θάλαμος εκτελέσεων της πολιτείας. Στην αρχή οι εκτελέσεις γινόταν δι’ απαγχονισμού, αλλά το 1938 κατασκευάστηκε θάλαμος αερίων. Η εκτέλεση με θανατηφόρο αέριο θεωρείται από τις πιο αποτρόπαιες, όχι μόνο για τον μελλοθάνατο, αλλά και για τους παριστάμενους. Παρόλα αυτά αντικαταστάθηκε μόλις το 1996 από τη θανατηφόρα ένεση.

San Quentin, I hate every inch of you.
You’ve cut me and have scarred me thru an’ thru.

Το Σαν Κουέντιν έχει μακρά παράδοση στη βία, την συμμορίτικη κουλτούρα, τις εξεγέρσεις, τις δολοφονίες με αυτοσχέδια όπλα, τους βιασμούς. Είναι ενδεικτικό ότι τα βασανιστήρια εναντίον των κρατουμένων απαγορεύτηκαν μόλις το 1944 -επίσημα, γιατί ανεπίσημα… Οι ίδιοι οι κρατούμενοι άλλωστε ονομάζουν την φυλακή «Αρένα» -όνομα ενδεικτικό του τι συνιστά την καθημερινότητά τους.

Do you think I’ll be different when you’re through?

Είναι φυσικό η φυλακή αυτή να κεντρίζει την λαϊκή φαντασία: Δεκάδες ταινίες και σήριαλ αφηγούνται ιστορίες που εξελίσσονται εκεί και δύο ονομάζονται «San Quentin». Η πρώτη μάλιστα, του 1937, όπου παίζει κι ο Χ. Μπόγκαρτ, γυρίστηκε μέσα στη φυλακή.

Το 1969 ο Johny Cash, εμβληματική μορφή της country μουσικής, έδωσε μια συναυλία μέσα στο Σαν Κουέντιν για τους κρατούμενους. Μια συναυλία που ηχογραφήθηκε και αποτέλεσε μια από τις κορυφώσεις της σπουδαίας καριέρας του. Εκεί λέει σε πρώτη εκτέλεση και ένα τραγούδι για το Σαν Κουέντιν. Ο Cash έδινε συχνά συναυλίες σε φυλακές για να ενισχύει τους κρατούμενους. Από μια τέτοια συναυλία προέρχεται και το βιντεάκι που ακολουθεί, όπου ακούγεται το «San Quentin». Προσέξτε τι κάνει ο Cash πριν ξεκινήσει το τραγούδι: Με τι προκλητικό τρόπο σχολιάζει την ποιότητα του νερού που δίνεται στους κρατουμένους

Johny Cash: A Boy Named Sue

My daddy left home when I was three

And he didn’t leave much to ma and me

Just this old guitar and an empty bottle of booze.
Now, I don’t blame him cause he run and hid
But the meanest thing that he ever did
Was before he left, he went and named me «Sue.»

Well, he must o’ thought that is quite a joke
And it got a lot of laughs from a’ lots of folk,
It seems I had to fight my whole life through.
Some gal would giggle and I’d get red
And some guy’d laugh and I’d bust his head,
I tell ya, life ain’t easy for a boy named «Sue.»

Well, I grew up quick and I grew up mean,
My fist got hard and my wits got keen,
I’d roam from town to town to hide my shame.
But I made a vow to the moon and stars
That I’d search the honky-tonks and bars
And kill that man who gave me that awful name.

Well, it was Gatlinburg in mid-July
And I just hit town and my throat was dry,
I thought I’d stop and have myself a brew.
At an old saloon on a street of mud,
There at a table, dealing stud,
Sat the dirty, mangy dog that named me «Sue.»

Well, I knew that snake was my own sweet dad
From a worn-out picture that my mother’d had,
And I knew that scar on his cheek and his evil eye.
He was big and bent and gray and old,
And I looked at him and my blood ran cold
And I said: «My name is ‘Sue!’ How do you do!
Now your gonna die!!»

Well, I hit him hard right between the eyes
And he went down, but to my surprise,
He come up with a knife and cut off a piece of my ear.
But I busted a chair right across his teeth
And we crashed through the wall and into the street
Kicking and a’ gouging in the mud and the blood and the beer.

I tell ya, I’ve fought tougher men
But I really can’t remember when,
He kicked like a mule and he bit like a crocodile.
I heard him laugh and then I heard him cuss,
He went for his gun and I pulled mine first,
He stood there lookin’ at me and I saw him smile.

And he said: «Son, this world is rough
And if a man’s gonna make it, he’s gotta be tough
And I knew I wouldn’t be there to help ya along.
So I give ya that name and I said goodbye
I knew you’d have to get tough or die
And it’s the name that helped to make you strong.»

He said: «Now you just fought one hell of a fight
And I know you hate me, and you got the right
To kill me now, and I wouldn’t blame you if you do.
But ya ought to thank me, before I die,
For the gravel in ya guts and the spit in ya eye
Cause I’m the son-of-a-bitch that named you «Sue.'»

I got all choked up and I threw down my gun
And I called him my pa, and he called me his son,
And I came away with a different point of view.
And I think about him, now and then,
Every time I try and every time I win,
And if I ever have a son, I think I’m gonna name him
Bill or George! Anything but Sue! I still hate that name!

*Το έγραψε ο Shel Silversteiν και το πρωτοτραγούδησε ο Johny Cash στην συναυλία που έδωσε στην φυλακή του San Quentin το 1969.